Olod 9.2 Leerpad - C
Sociaal & arbeidsrecht
1. HCO Loon, Fiscaliteit en sociale zekerheid
Casussen:
Hendrik (55 jaar)
o Beroep: diploma metaalbewerking (TSO)
o Werkt reeds 30 jaar als procesoperator in een groot chemisch
industrieel bedrijf, met een voltijds contract als arbeider.
o Burgerlijke stand: 8 jaar gescheiden (=ongehuwd), feitelijk
samenwonend met zijn vriendin. Nieuw samengesteld gezin, de vriendin
van Hendrik is werkloos en heeft 2 kinderen uit een vorig huwelijk (20 en
23 jaar), die nog studeren en halftijds inwonen bij de moeder. Deze
kinderen zijn fiscaal ten laste van hun vader. Hendrik heeft zelf 3
volwassen kinderen die reeds zelfstandig wonen.
Elise (22 jaar)
o Beroep: pas afgestudeerd als ergotherapeut, start in januari met een
eerste job als ergotherapeut in een middelgroot vzw-woonzorgcentrum.
Krijgt een voltijds contract als bediende van onbepaalde duur.
o Burgerlijke stand: ongehuwd, geen kinderen, heeft een vriend maar
woont voorlopig nog thuis bij haar ouders. Heeft 2 jongere broers die
beide nog studeren.
Els (31 jaar)
o Beroep: diploma master in bedrijfscommunicatie, werkt reeds 6 jaar
als marketingverantwoordelijke in een klein bureau voor grafische
vormgeving. Werkt momenteel halftijds als bediende met een contract
van onbepaalde duur, Els neemt halftijds ouderschapsverlof op.
o Burgerlijke stand: gehuwd met 1 kindje (een zoontje van 2 jaar). De
echtgenoot werkt voltijds als ingenieur bij een bouwfirma en heeft het
zoontje fiscaal ten laste.
Inhoud:
1. Loonpakket en loonwig (loonkost, RSZ WG, Bruto, RSZ WN, Bruto
belastbaar, Bedrijfsvoorheffing, bijzondere RSZ, netto)
2. Bruto Netto, Fiscaliteit: getrapt belastingsysteem, belasting op
arbeid binnen de personenbelasting
3. Bepalende factoren voor loonpakket, Loonnorm, CAO, PC, Barema’s
en anciënniteit
1.1. Loonpakket
Waaruit bestaat iemand’s loonpakket?
o Maaltijdcheques
o Ecocheques
1
,Olod 9.2 Leerpad - C
o Fietsvergoeding
o Auto, laptop, …
Wie of wat bepaalt hoeveel iemand verdient voor welke job?
o Overheid
o Werkgever
o Arbeidsmarkt
o Werknemer
Loon = het loon in geld + alle in geld waardeerbare voordelen (=
‘extralegale voordelen)
Zie hoofdstuk 2 Arbeidsovereenkomst:
“Er is sprake van een arbeidsovereenkomst wanneer een werknemer er
zich toe verbindt om tegen loon onder gezag van de werkgever een
bepaalde arbeid te verrichten.”
Alle 3 de componenten moeten tegelijk aanwezig zijn om van een
arbeidsovereenkomst te kunnen spreken.
Loonpakketten casuspersonen:
Het loon ‘in geld’: onderhevig aan RSZ en belastingen
o Basis Brutoloon Nettoloon
o Eindejaarspremie of 13de maand
o (Dubbel) vakantiegeld (arbeiders, bedienden) bijna volledig
brutoloon maar betaalt er veel belastingen op
o Toeslagen
Ploegenarbeid, weekendtoeslag, toeslag nachturen
Bonus, winstuitkering (onderhevig aan belastingen)
o Volgens contract, afhankelijk van prestaties
Vergoeding woon-werkverkeer (onderhevig aan belastingen, vaak
pas bij aanslagbiljet)
Andere onkostenvergoedingen, ‘kosten eigen aan werkgever’
2
,Olod 9.2 Leerpad - C
= “extralegale voordelen” (vb. laptops)
Reden: fiscale optimalisatie = minder belastingen betalen
Werkgever kan relatief goedkoop (geen sociale bijdrage, geen
BTW) verlonen in natura, met voordeel voor werknemer.
Maaltijdcheques
o 1 per gewerkte dag, belastingvrij
o Minimale eigen bijdrage werknemer: 1,09 euro
o Maximale bijdrage werkgever: 6,91 euro
o Dus maximaal 8 euro om vrijstelling van belasting te
bekomen (bedrijven gaan hier vaak niet boven)
o Ook lagere bedragen zijn mogelijk: 4 euro, 6 euro, …
o Hogere bedragen dan 8 euro ook mogelijk, maar dan geen
vrijstelling van belasting (=zinloos)
Dagvergoeding voor thuiswerk (vb. 20 euro in de maand in het
onderwijs)
Eco-Cheques (typisch nieuwjaarsgeschenk)
Hospitalisatieverzekering
Groepsverzekering
o Verzekering overlijden
o Verzekering invaliditeit en langdurige ziekte
o 2de pensioenpijler = aanvullend pensioen
pensioenverzekering (pensioenspaarkas, wordt uitbetaald
wanneer je in pensioen gaat; zelf moeite doen over te zetten
bij veranderen van werk)
Ook: gratis soep, vormingsbudget, boekenbonnen, elektrische
(deel)fiets, mobiliteitsbudget,…
Werkinstrumenten:
o Salariswagen, laptop, GSM, internetabonnement, …
o Bij betaling van ‘Voordeel Alle Aard’ = VAA kunnen deze ook
privé gebruikt worden belasting heffen hiervoor
o ‘VAA’ is een ‘geschat voordeel’ waarop je belastingen betaalt
Vb. VAA van laptop 70 euro per jaar hierop
belastingen betalen en 35 euro betalen
o Vb.: salariswagen met €200 VAA (afhankelijk van
cataloguswaarde en CO² uitstoot) 50% belasting €100
3
, Olod 9.2 Leerpad - C
belasting, dus minder nettoloon, maar wel privégebruik van
wagen
o Vb.: Smartphone €12 €6 minder nettoloon, maar wel elk
jaar een nieuw model smartphone, op kosten van werkgever.
Nieuwe vaak gebruikte term: “cafetariaplan” = flexibel loonpakket,
met inspraak van werknemer, waar uit een gamma van soorten
verloning gekozen kan worden aanbod, gamma van extralegale
voordeel en je mag zelf kiezen wat je het meest interesseert
VRAAG: “Ik betaal geen VAA op mijn bedrijfswagen”
Kan via een achterpoortje
Verklaringen:
1. bedrijfswagen is niet altijd hetzelfde als salariswagen
2. Werkgever geeft een netto-vergoeding gelijk aan de extra belasting
door de VAA. ZO is dit een nuloperatie op de loonbrief, de
werknemer betaalt niks extra.
Salariswagen (als deel van loon) belastingen betalen VAA
Bedrijfswagen (camionette nodig voor werk, niet gebruiken voor prive tijd,
eigendom van werk en gebruikt dit gewoon) geen belastingen op
betalen
De werkgever geeft een netto-vergoeding, gelijk aan de extra belasting
door de VAA werkgever betaalt niks extra.
Dus:
o Bedrijfswagen = instrument nodig voor het werk, b.v.
handelsvertegenwoordiger, bestelwagen van bouwvakkers,…in
principe geen privégebruik zonder VAA.
o Salariswagen = loon in natura, ongeacht of die nodig is voor
het werk of niet. Meestal een leasing-wagen, dus je kan er
perfect mee op reis als je VAA betaalt.
VRAAG: “Ik heb zowel een salariswagen als een treinabonnement van het
werk, dus mijn echtgenote gaat met mijn salariswagen werken.”
Kan wel
Verklaringen:
1. Het zijn 2 in geld waardeerbare voordelen echtgenote is ook als
bestuurder opgegeven en treinabbonnement wordt als vergoeding
voor woon-werkverkeer gebruikt
1.2. Bruto netto
Hoe wordt bepaald hoeveel loon ik
netto overhoud?
4
Sociaal & arbeidsrecht
1. HCO Loon, Fiscaliteit en sociale zekerheid
Casussen:
Hendrik (55 jaar)
o Beroep: diploma metaalbewerking (TSO)
o Werkt reeds 30 jaar als procesoperator in een groot chemisch
industrieel bedrijf, met een voltijds contract als arbeider.
o Burgerlijke stand: 8 jaar gescheiden (=ongehuwd), feitelijk
samenwonend met zijn vriendin. Nieuw samengesteld gezin, de vriendin
van Hendrik is werkloos en heeft 2 kinderen uit een vorig huwelijk (20 en
23 jaar), die nog studeren en halftijds inwonen bij de moeder. Deze
kinderen zijn fiscaal ten laste van hun vader. Hendrik heeft zelf 3
volwassen kinderen die reeds zelfstandig wonen.
Elise (22 jaar)
o Beroep: pas afgestudeerd als ergotherapeut, start in januari met een
eerste job als ergotherapeut in een middelgroot vzw-woonzorgcentrum.
Krijgt een voltijds contract als bediende van onbepaalde duur.
o Burgerlijke stand: ongehuwd, geen kinderen, heeft een vriend maar
woont voorlopig nog thuis bij haar ouders. Heeft 2 jongere broers die
beide nog studeren.
Els (31 jaar)
o Beroep: diploma master in bedrijfscommunicatie, werkt reeds 6 jaar
als marketingverantwoordelijke in een klein bureau voor grafische
vormgeving. Werkt momenteel halftijds als bediende met een contract
van onbepaalde duur, Els neemt halftijds ouderschapsverlof op.
o Burgerlijke stand: gehuwd met 1 kindje (een zoontje van 2 jaar). De
echtgenoot werkt voltijds als ingenieur bij een bouwfirma en heeft het
zoontje fiscaal ten laste.
Inhoud:
1. Loonpakket en loonwig (loonkost, RSZ WG, Bruto, RSZ WN, Bruto
belastbaar, Bedrijfsvoorheffing, bijzondere RSZ, netto)
2. Bruto Netto, Fiscaliteit: getrapt belastingsysteem, belasting op
arbeid binnen de personenbelasting
3. Bepalende factoren voor loonpakket, Loonnorm, CAO, PC, Barema’s
en anciënniteit
1.1. Loonpakket
Waaruit bestaat iemand’s loonpakket?
o Maaltijdcheques
o Ecocheques
1
,Olod 9.2 Leerpad - C
o Fietsvergoeding
o Auto, laptop, …
Wie of wat bepaalt hoeveel iemand verdient voor welke job?
o Overheid
o Werkgever
o Arbeidsmarkt
o Werknemer
Loon = het loon in geld + alle in geld waardeerbare voordelen (=
‘extralegale voordelen)
Zie hoofdstuk 2 Arbeidsovereenkomst:
“Er is sprake van een arbeidsovereenkomst wanneer een werknemer er
zich toe verbindt om tegen loon onder gezag van de werkgever een
bepaalde arbeid te verrichten.”
Alle 3 de componenten moeten tegelijk aanwezig zijn om van een
arbeidsovereenkomst te kunnen spreken.
Loonpakketten casuspersonen:
Het loon ‘in geld’: onderhevig aan RSZ en belastingen
o Basis Brutoloon Nettoloon
o Eindejaarspremie of 13de maand
o (Dubbel) vakantiegeld (arbeiders, bedienden) bijna volledig
brutoloon maar betaalt er veel belastingen op
o Toeslagen
Ploegenarbeid, weekendtoeslag, toeslag nachturen
Bonus, winstuitkering (onderhevig aan belastingen)
o Volgens contract, afhankelijk van prestaties
Vergoeding woon-werkverkeer (onderhevig aan belastingen, vaak
pas bij aanslagbiljet)
Andere onkostenvergoedingen, ‘kosten eigen aan werkgever’
2
,Olod 9.2 Leerpad - C
= “extralegale voordelen” (vb. laptops)
Reden: fiscale optimalisatie = minder belastingen betalen
Werkgever kan relatief goedkoop (geen sociale bijdrage, geen
BTW) verlonen in natura, met voordeel voor werknemer.
Maaltijdcheques
o 1 per gewerkte dag, belastingvrij
o Minimale eigen bijdrage werknemer: 1,09 euro
o Maximale bijdrage werkgever: 6,91 euro
o Dus maximaal 8 euro om vrijstelling van belasting te
bekomen (bedrijven gaan hier vaak niet boven)
o Ook lagere bedragen zijn mogelijk: 4 euro, 6 euro, …
o Hogere bedragen dan 8 euro ook mogelijk, maar dan geen
vrijstelling van belasting (=zinloos)
Dagvergoeding voor thuiswerk (vb. 20 euro in de maand in het
onderwijs)
Eco-Cheques (typisch nieuwjaarsgeschenk)
Hospitalisatieverzekering
Groepsverzekering
o Verzekering overlijden
o Verzekering invaliditeit en langdurige ziekte
o 2de pensioenpijler = aanvullend pensioen
pensioenverzekering (pensioenspaarkas, wordt uitbetaald
wanneer je in pensioen gaat; zelf moeite doen over te zetten
bij veranderen van werk)
Ook: gratis soep, vormingsbudget, boekenbonnen, elektrische
(deel)fiets, mobiliteitsbudget,…
Werkinstrumenten:
o Salariswagen, laptop, GSM, internetabonnement, …
o Bij betaling van ‘Voordeel Alle Aard’ = VAA kunnen deze ook
privé gebruikt worden belasting heffen hiervoor
o ‘VAA’ is een ‘geschat voordeel’ waarop je belastingen betaalt
Vb. VAA van laptop 70 euro per jaar hierop
belastingen betalen en 35 euro betalen
o Vb.: salariswagen met €200 VAA (afhankelijk van
cataloguswaarde en CO² uitstoot) 50% belasting €100
3
, Olod 9.2 Leerpad - C
belasting, dus minder nettoloon, maar wel privégebruik van
wagen
o Vb.: Smartphone €12 €6 minder nettoloon, maar wel elk
jaar een nieuw model smartphone, op kosten van werkgever.
Nieuwe vaak gebruikte term: “cafetariaplan” = flexibel loonpakket,
met inspraak van werknemer, waar uit een gamma van soorten
verloning gekozen kan worden aanbod, gamma van extralegale
voordeel en je mag zelf kiezen wat je het meest interesseert
VRAAG: “Ik betaal geen VAA op mijn bedrijfswagen”
Kan via een achterpoortje
Verklaringen:
1. bedrijfswagen is niet altijd hetzelfde als salariswagen
2. Werkgever geeft een netto-vergoeding gelijk aan de extra belasting
door de VAA. ZO is dit een nuloperatie op de loonbrief, de
werknemer betaalt niks extra.
Salariswagen (als deel van loon) belastingen betalen VAA
Bedrijfswagen (camionette nodig voor werk, niet gebruiken voor prive tijd,
eigendom van werk en gebruikt dit gewoon) geen belastingen op
betalen
De werkgever geeft een netto-vergoeding, gelijk aan de extra belasting
door de VAA werkgever betaalt niks extra.
Dus:
o Bedrijfswagen = instrument nodig voor het werk, b.v.
handelsvertegenwoordiger, bestelwagen van bouwvakkers,…in
principe geen privégebruik zonder VAA.
o Salariswagen = loon in natura, ongeacht of die nodig is voor
het werk of niet. Meestal een leasing-wagen, dus je kan er
perfect mee op reis als je VAA betaalt.
VRAAG: “Ik heb zowel een salariswagen als een treinabonnement van het
werk, dus mijn echtgenote gaat met mijn salariswagen werken.”
Kan wel
Verklaringen:
1. Het zijn 2 in geld waardeerbare voordelen echtgenote is ook als
bestuurder opgegeven en treinabbonnement wordt als vergoeding
voor woon-werkverkeer gebruikt
1.2. Bruto netto
Hoe wordt bepaald hoeveel loon ik
netto overhoud?
4
