FORENSISCHE ORTHOPEDAGOGIEK & RECHT
SAMENVATTING WEEK 4: BEROEPSCODE VAN DE NVO
VOORWOORD
NVO-VISIE
De NVO staat voor kwaliteit van haar leden en wil de vakbekwaamheid van pedagogen borgen. Vertrekpunt hierbij is de
pedagogische identiteit van de beroepsgroep. NVO-leden staan voor het veilig opgroeien en een optimale ontwikkeling van
kinderen en jongeren, en doelmatige zorg als extra ondersteuning nodig is. Precies hetzelfde geldt voor (jong)volwassenen in
een afhankelijkheidsrelatie. Veel pedagogen werken immers, direct of indirect, met deze groep cliënten.
FUNCTIE NVO-BEROEPSCODE
De NVO-beroepscode geeft richting en invulling aan het begrip ‘ goed pedagoog’. Op grond van de beroepscode kunnen
pedagogen hun handelen en beslissingen beroepsethisch bepalen en verantwoorden. De beroepscode kan een steun zijn
wanneer er eisen of voorwaarden worden gesteld die op gespannen voet staan met de kwaliteit die de pedagoog wil bieden. Als
dat gebeurt kunnen pedagogen zich op de NVO-beroepscode beroepen. Zij zijn immers gebonden aan deze beroepsode en
daarmee aan de normen waaraan een goed pedagoog behoort te voldoen.
Tenslotte is de NVO-beroepscode de norm waaraan het College van Toezicht - en eventueel het College van Beroep - het
handelen van de pedagoog toetst, wanneer een cliënt, beroepsgenoot of andere belanghebbende een klacht tegen hem indient.
BEROEPSCODE EN PROFESSIONELE AUTONOMIE
De NVO-beroepscode borgt randvoorwaarden voor een goede kwaliteit van de professionele relaties tussen pedagogen en hun
cliënten. Een belangrijk aspect is het voorop stellen van de belangen van de cliënt. Dit aspect staat bijvoorbeeld in bepalingen
over het toestemmingsvereiste voor de hulp van de pedagoog, de informatie- en geheimhoudingsplicht van de pedagoog en de
rechten van cliënten ten aanzien van het dossier en rapportages. Ook al is het de intentie van de NVO-beroepscode om de
belangen van de cliënt te dienen, in uitzonderlijke situaties kan dit anders uitpakken. Vooral wanneer de belangen en rechten
van jeugdige cliënten en hun gezaghebbende ouders mogelijkerwijs botsen. Precies in dit soort situaties is het de vraag hoeveel
ruimte de pedagoog heeft, gelet op zijn professionele autonomie, om van de NVO-beroepscode af te wijken.
De NVO-beroepscode geeft - binnen de grenzen van de wetgeving die op het werk van pedagogen van toepassing is - ruimte
voor deze professionele autonomie. In een aantal bepalingen van de beroepscode krijgt de pedagoog de mogelijkheid om, voor
zover noodzakelijk, tot een andere afweging te komen. Dat gebeurt in een zogeheten ‘tenzij-clausule:
… tenzij de pedagoog meent dat het toepassen van deze regel in strijd is met de zorg van een goed pedagoog
Deze clausule biedt de mogelijkheid om af te wijken van het algemene voorschrift en anders te beslissen. In de afweging die de
́tenzij clausule ́ maakt,
pedagoog in het kader van een tenzij clausule ́tenzij clausule ́ maakt, maakt, dient het belang van de jeugdige zijn eerste overweging te vormen .
Daarmee geeft de beroepscode invulling aan artikel 3 van het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind dat ons
allen oplegt om in ons handelen en in de besluiten die we nemen de belangen van het kind de eerste overweging te laten zijn. In
het werk van pedagogen geldt deze norm niet alleen voor jeugdigen, maar evenzeer voor meerderjarige cliënten die vanwege
hun beperking in een afhankelijkheidsrelatie verkeren.
SAMENVATTING WEEK 4: BEROEPSCODE VAN DE NVO
VOORWOORD
NVO-VISIE
De NVO staat voor kwaliteit van haar leden en wil de vakbekwaamheid van pedagogen borgen. Vertrekpunt hierbij is de
pedagogische identiteit van de beroepsgroep. NVO-leden staan voor het veilig opgroeien en een optimale ontwikkeling van
kinderen en jongeren, en doelmatige zorg als extra ondersteuning nodig is. Precies hetzelfde geldt voor (jong)volwassenen in
een afhankelijkheidsrelatie. Veel pedagogen werken immers, direct of indirect, met deze groep cliënten.
FUNCTIE NVO-BEROEPSCODE
De NVO-beroepscode geeft richting en invulling aan het begrip ‘ goed pedagoog’. Op grond van de beroepscode kunnen
pedagogen hun handelen en beslissingen beroepsethisch bepalen en verantwoorden. De beroepscode kan een steun zijn
wanneer er eisen of voorwaarden worden gesteld die op gespannen voet staan met de kwaliteit die de pedagoog wil bieden. Als
dat gebeurt kunnen pedagogen zich op de NVO-beroepscode beroepen. Zij zijn immers gebonden aan deze beroepsode en
daarmee aan de normen waaraan een goed pedagoog behoort te voldoen.
Tenslotte is de NVO-beroepscode de norm waaraan het College van Toezicht - en eventueel het College van Beroep - het
handelen van de pedagoog toetst, wanneer een cliënt, beroepsgenoot of andere belanghebbende een klacht tegen hem indient.
BEROEPSCODE EN PROFESSIONELE AUTONOMIE
De NVO-beroepscode borgt randvoorwaarden voor een goede kwaliteit van de professionele relaties tussen pedagogen en hun
cliënten. Een belangrijk aspect is het voorop stellen van de belangen van de cliënt. Dit aspect staat bijvoorbeeld in bepalingen
over het toestemmingsvereiste voor de hulp van de pedagoog, de informatie- en geheimhoudingsplicht van de pedagoog en de
rechten van cliënten ten aanzien van het dossier en rapportages. Ook al is het de intentie van de NVO-beroepscode om de
belangen van de cliënt te dienen, in uitzonderlijke situaties kan dit anders uitpakken. Vooral wanneer de belangen en rechten
van jeugdige cliënten en hun gezaghebbende ouders mogelijkerwijs botsen. Precies in dit soort situaties is het de vraag hoeveel
ruimte de pedagoog heeft, gelet op zijn professionele autonomie, om van de NVO-beroepscode af te wijken.
De NVO-beroepscode geeft - binnen de grenzen van de wetgeving die op het werk van pedagogen van toepassing is - ruimte
voor deze professionele autonomie. In een aantal bepalingen van de beroepscode krijgt de pedagoog de mogelijkheid om, voor
zover noodzakelijk, tot een andere afweging te komen. Dat gebeurt in een zogeheten ‘tenzij-clausule:
… tenzij de pedagoog meent dat het toepassen van deze regel in strijd is met de zorg van een goed pedagoog
Deze clausule biedt de mogelijkheid om af te wijken van het algemene voorschrift en anders te beslissen. In de afweging die de
́tenzij clausule ́ maakt,
pedagoog in het kader van een tenzij clausule ́tenzij clausule ́ maakt, maakt, dient het belang van de jeugdige zijn eerste overweging te vormen .
Daarmee geeft de beroepscode invulling aan artikel 3 van het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind dat ons
allen oplegt om in ons handelen en in de besluiten die we nemen de belangen van het kind de eerste overweging te laten zijn. In
het werk van pedagogen geldt deze norm niet alleen voor jeugdigen, maar evenzeer voor meerderjarige cliënten die vanwege
hun beperking in een afhankelijkheidsrelatie verkeren.
