uitwerkingen week 6 rechtsmiddelen

Verdieping strafprocesrecht week 6
Kennisclip: Welke rechtsmiddelen kent ons strafproces?:
“in de wet geregelde en voor de procespartijen openstaande
mogelijkheden op te komen tegen beslissingen of handelingen van
autoriteiten in het strafproces bij een (hogere) rechter.”

Enge definitie: enkel opkomen tegen beslissingen van strafrechters.

Bredere definitie: verzet, bezwaarschrift tegen een dagvaarding

Gewone en buitengewone rechtsmiddelen

In NL een gesloten stelsel van rechtsmiddelen. Dit betekent dat alleen
door het instellen van in de wet geregelde rechtsmiddelen een onjuist
vonnis zijn rechtskracht kan verliezen.

Waarom rechtsmiddelen?:

 Procespartijen kunnen een (in hun ogen) onjuiste beslissing opnieuw
laten beoordelen, waardoor kans op juiste beslissing wordt vergroot
 In het belang van rechtseenheid/rechtsgelijkheid, uniforme
wetsinterpretatie, rechtszekerheid als de HR bepaalt dat we een
bepaalde course gaan volgen dan gaan de lagere rechters vaak deze
course volgen
 Goed voor aanzien en gezag strafrechtspraak in samenleving het
maakt het strafproces legitiemer omdat ook rechters onderworpen
zijn aan controle van een hogere instantie
 Anticiperende werking verhoogt kwaliteit rechtspraak de
wetenschap dat jouw werk zou kunnen worden gecontroleerd door
een hogere rechter, kan van invloed zijn op de kwali van het werk
van de lagere rechters

Nadeel rechtsmiddelen:

 Kosten voor de samenleving
 Tast aanzien en gezag rechterlijke einduitspraak aan kan leiden tot
verschillende, soms tegenstrijdige beslissingen
 Leidt tot verlenging strafprocedure
Gewone rechtsmiddelen:

 Kan je gebruiken zolang een beslissing nog niet in kracht van
gewijsde is gegaan
 Bezwaarschrift tegen beslissingen/handelingen voorafgaand ter
terechtzitting (Derde Boek, titel IV)
 Verzet tegen strafbeschikking OvJ (art. 257e Sv)
 Hoger beroep (Derde Boek, titel II Sv)
- In HB volgt een – min of meer tot strijdpunten beperkt – nieuw
feitenonderzoek Rb en hof zijn feitenrechters
 Cassatie (Derde Boek, titel III Sv)

, -Vernietigen door de HR van beslissingen die met het recht strijdig
zijn of op een met de wet strijdige wijze tot stand zijn gekomen
(art. 79 RO) problemen met het recht/vormverzuimen
- Doel: bevorderen van de eenheid in de rechtspraak en zorgen
voor juiste rechtstoepassing en inachtneming van de vereiste
vormen (rechtsbescherming voor de VD)
Buitengewone rechtsmiddelen:

 Cassatie in belang der wet
 Herziening ten voordele
 Herziening ten nadele


Wat betekent stroomlijning/efficiënter maken in hoger beroep?:

 We hebben feitenrechters (Rb en hoven) in beginsel zou de zaak
helemaal opnieuw moeten worden behandeld als je in HB gaat
 We kijken in de praktijk naar de pijnpunten in een zaak (verweren
die OM en VD waar ze het niet over eens zijn) we hebben daarbij
geen strikt grievenstelsel, want daar zou de appelrechter zich enkel
mogen beperken tot de bewaren die door de partrijen zijn
opgeworpen NL-appelrechter mag ambtshalve kijken naar andere
dingen die hem opvallen die niet goed zijn gegaan in eerste aanleg
en mag dit remediëren
 Voortbouwend appel (art. 415 lid 2 Sv)
 In beginsel concentreren op de geschilpunten/grieven
procespartijen aan onbestreden onderdelen in beginsel geen
aandacht
 De stroomlijning van het HB heeft bijv. ook meegebracht dat in appel
vaker het strengere noodzaak criterium geldt voor toelating van
getuigen i.p.v. het verdedigingsbelang we willen de procedure
efficiënter maken


Wat is het verschil tussen de inzet van het geding in hoger beroep
en cassatie?:

 Cassatierechter doet slechts onderzoek naar de gronden, niet de
feiten;
 Feitelijke oordeel van de lagere rechter wordt alleen op
begrijpelijkheid getoetst door cassatierechter
 Maar via ‘motiveringseisen’ de facto ook enige bemoeienis met
feitelijk oordeel.

Wat heeft de wetgever geregeld in de artikelen 80a en 81 RO?
Wat was de achtergrond van deze regeling en hoe pakt dat in de
praktijk uit? Hoe plaatst u dit in het stelsel van rechtsmiddelen?:

 Art. 80a RO “omdat partij die beroep instelt klaarblijkelijk
onvoldoende belang heeft bij cassatieberoep of omdat klachten

, klaarblijkelijk niet tot cassatie kunnen leiden” HR kan obv deze
gronden een cassatieberoep afdoen
 Selectie aan de poort: HR kan beroep niet-ontv verklaren en hoeft
dit niet verder te motiveren
 Art. 81 RO: zaak wordt wel inhoudelijk behandeld (je bent ontv),
maar niet nader gemotiveerd wanneer beroep wordt verworpen + de
HR is van mening dat er geen juridische belangrijke nieuwe vragen
aan de orde komen ze verwerpen het beroep maar het wordt niet
nader gemotiveerd
 Achtergrond: kansloze klachten zo snel mogelijk eruit filteren en
minder motiveren overbelasting HR tegengaan, meer tijd voor
overzichtsarresten


Cassatie selectiestelsel:

 Overzichtsarrest niet helemaal kennen kijk onderstaande
 Art. 80a RO:
1. ‘Klaarblijkelijk onvoldoende belang’ beroep van VD tegen
nietigverklaring dagvaarding of niet-ontv OM; verzuim om
voorarrest op straf in mindering te brengen (art. 27 Sr); klacht
over ontoereikende motivering die ziet op ondergeschikt of
overbodig deel bewijsvoering (wat voor belang heb je daar nu
bij?);
2. ‘Klachten kunnen klaarblijkelijk niet tot cassatie leiden’ wann
het rechtsmiddelen de duidelijke strekking van wet of rechtspraak
miskend (als je een slechte of verkeerde interpretatie hebt van
bepaalde leerstukken); klacht berust op verkeerde lezing van
bestreden beslissing (je hebt de beslissing niet goed begrepen);
klacht richt zich tegen overweging ten overvloede (soms
overwegen feitenrechters zich tot extra shit voor een
bewezenverklaring en als je daar op in gaat, gaat dat toch niet tot
cassatie leiden)
 Is de selectie aan de poort wel wenselijk voor rechtsbescherming en
rechtsvorming? Soms moet je als advocaat toch de kans nemen voor je
client ook al is het een kleine kans.

Cassatie in het belang der wet:

 Doel = hetzelfde als bij gewone cassatie, maar enkel P-G bij HR kan
dit rechtsmiddel instellen mits gewoon rechtsmiddel niet meer
openstaat als procespartijen geen gebruik meer maken van de
voor hen ter beschikking staande rechtsmiddelen
 Met name van belang bij tegenstrijdige wetsinterpretaties van
verschillende rechterlijke colleges (als bijv. Ams het anders aanpakt
dan DB), maar ook rechtsvraag omtrent nieuwe wetgeving of nieuw
EHRM-arrest
 Geregeld in Derde Boek, titel VII Sv (art. 456 Sv)
 Anders dan gewone cassatie geen voor-of nadeel aan partijen