Historisch interieur & design
LES 1: 13 februari
Inleiding vakgebeid
Axel Vervoordt: zet dingen samen als decorateur, harmonie zoeken, samenbrengen van
bestaande objecten
interieurs groeien meestal organisch, combinatie van verschillende elementen, zonder
vooropgezet plan
interieur zegt zeer veel over een persoon, vorm van zelfexpressie
link tussen interieur en kleren/ persoonlijke stijl, grote kledingmerken hebben ook
interieurproducten (H&M, Zara home, ..)
Het vakjargon/ interieur
*Interieur = de ruimte binnen de architecturale ‘schelp’
interieur decorateur: samenbrengen van bestaande elementen
interieur designer: ontwerp zelf de elementen
debatten en hiërarchie over terminologie
…
Videocolleges week 2
02.01 Onderzoeksdiscipline: Methoden: Inleiding
meubelgeschiedenis
ontstaan vanuit invloed van kunstgeschiedenis → meubelkunst
- focus op vorm
- indeling van stijlen (! kan problematisch zijn)
- aandacht voor authenticiteit (complex want ontwerpers kunnen dingen in
verschillende stijlen maken, dingen kunnen nagemaakt worden …) → auteurschap?
intersectionaliteit: diverse sectoren & parameters samennemen (klasse, gender, …)
genderstudies in de interieur en meubelgeschiedenis: gender geven aan meubilair maar ook
letterlijk lichamen van mannen en vrouwen enz., gender taalgebruik, de vergeten Bauhaus
vrouwen, geen credits aan vrouwelijke designers
inner turn
↪ in interieur theorie: verschuiving van focus op interieur als artefact naar interieur als
proces van interiorisatie/ verinnerlijking, meer aandacht voor het subjectieve
,gelaagdheid in interieur: L. Weinthal 8 ‘layers’
02.02 Onderzoeksdiscipline: Methoden: Integrale benadering
integrale benadering voor systematisch interieur:
- studie van de materiële voorwerpen → 4 componenten (de indeling, de aankleding,
de losse inrichting, de objecten)
- het gebruik & context vd woning → bewonersgeschiedenis
de 4 componenten van het interieur:
1) de indeling = ruimtelijke organisatie van de woonst aan de binnenkant
- planindeling, bouwplannen
- structuur & gebruik van gebouw aan de binnenkant
- circulatie, nutsvoorzieningen, woonpraktijken & cultuur, waarden, zegt heel veel…
2) de aankleding = de nagelvaste afwerking en inwendige decoraties
- vloeren: vloerbekleding in allerlei soorten
- plafonds
- wanden: wandbekleding is zeer belangrijk
3) de losse inrichting = het meubilair
indeling in…
- materieel & techniek
- stijl
- typologie/functie
4) de objecten = gebruiksvoorwerpen, kunstobjecten
02.03 Onderzoeksdiscipline: Bronnen: Materiële
verschillende brontypes
- materiële
- iconografische
- tekstuele
- multimediale
meest evidente materiële bron is het object of gebouw zelf = monumentale bron = het
interieur
goed of minder goed bewaarde historische gebouwen en interieurs, luxueuze en normale,
originele of toegevoegde elementen? (zoals national trust in Engeland)
zie voorbeelden
ook poppenhuizen zijn materiële bronnen: zien eruit zoals ze zelf woonden, namaak maar in
het klein, miniatuurhuizen voor de hogere klasse
, meubilair zijn ook materiële bronnen, oude meubels bezitten soms merknamen of
signaturen, “estampille” initialen van de meubelmaker (verplicht in Frankrijk 1751)
bij kunstobjecten, glaswerk, kledingstukken staan er ook merktekens, initialen,
productienummers en abels
stalenboeken met textiel
databank en inventaris van behangpapieren
industrieel erfgoed zoals machines voor het vervaardigen van behangpapier en zovoort
02.04 Onderzoeksdiscipline: Bronnen: Iconografische
↪ beelden, visuele voorstellingen, altijd historische kritiek toepassen want het
waarheidsgehalte is soms wisselend van de beelden!, ideaal verschillende brontypes samen
foto's worden best in combinatie van bouwplannen, gevel opstanden en doorsneden
gekoppeld voor het gehele beeld
- modetijdschriften kunnen ons informatie bieden over verschillende dingen:
lichaamsproporties, interieurstukken zoals spiegels, genderopvattingen, grafisch
ontwerp enz.
- modelboeken: het maken en ontwerpen van meubels, verschillende modellen
- adviesboeken: hoe je je interieur moet inrichten
- handelscatalogi
- schilderijen (historische kritiek!, hyper representatie, sommige interieurcomponenten
veralgemenen of incorporeren voor eigen doeleinden, ook meubilair heeft
symbolische en ook artistieke betekenis) → zie reader!!
- interieurfotografie (zeldzaam, maar ook op passen want fotos zijn soms gerigiseerd)
- gerechtelijke fotografie: crime scenes, forensische fotografie → zie reader!
⇒ allen zeer handig door de prenten van meubilair
tekstuele bronnen
- archivalia: archieven van ambachten, boedelinventarissen & egodocumenten
LES 2: 20 februari
werkcollege
oefening 1:
tafel 1-2
materiële bronnen → historisch accuraat huis
- voordeel: meubels dat tentoongesteld worden in hun historische context (museale
waarde)
- toerisme
- huis van Ravel → conservering (dus intact) (links), meerdere generaties dat in het
huis hebben gewoond
LES 1: 13 februari
Inleiding vakgebeid
Axel Vervoordt: zet dingen samen als decorateur, harmonie zoeken, samenbrengen van
bestaande objecten
interieurs groeien meestal organisch, combinatie van verschillende elementen, zonder
vooropgezet plan
interieur zegt zeer veel over een persoon, vorm van zelfexpressie
link tussen interieur en kleren/ persoonlijke stijl, grote kledingmerken hebben ook
interieurproducten (H&M, Zara home, ..)
Het vakjargon/ interieur
*Interieur = de ruimte binnen de architecturale ‘schelp’
interieur decorateur: samenbrengen van bestaande elementen
interieur designer: ontwerp zelf de elementen
debatten en hiërarchie over terminologie
…
Videocolleges week 2
02.01 Onderzoeksdiscipline: Methoden: Inleiding
meubelgeschiedenis
ontstaan vanuit invloed van kunstgeschiedenis → meubelkunst
- focus op vorm
- indeling van stijlen (! kan problematisch zijn)
- aandacht voor authenticiteit (complex want ontwerpers kunnen dingen in
verschillende stijlen maken, dingen kunnen nagemaakt worden …) → auteurschap?
intersectionaliteit: diverse sectoren & parameters samennemen (klasse, gender, …)
genderstudies in de interieur en meubelgeschiedenis: gender geven aan meubilair maar ook
letterlijk lichamen van mannen en vrouwen enz., gender taalgebruik, de vergeten Bauhaus
vrouwen, geen credits aan vrouwelijke designers
inner turn
↪ in interieur theorie: verschuiving van focus op interieur als artefact naar interieur als
proces van interiorisatie/ verinnerlijking, meer aandacht voor het subjectieve
,gelaagdheid in interieur: L. Weinthal 8 ‘layers’
02.02 Onderzoeksdiscipline: Methoden: Integrale benadering
integrale benadering voor systematisch interieur:
- studie van de materiële voorwerpen → 4 componenten (de indeling, de aankleding,
de losse inrichting, de objecten)
- het gebruik & context vd woning → bewonersgeschiedenis
de 4 componenten van het interieur:
1) de indeling = ruimtelijke organisatie van de woonst aan de binnenkant
- planindeling, bouwplannen
- structuur & gebruik van gebouw aan de binnenkant
- circulatie, nutsvoorzieningen, woonpraktijken & cultuur, waarden, zegt heel veel…
2) de aankleding = de nagelvaste afwerking en inwendige decoraties
- vloeren: vloerbekleding in allerlei soorten
- plafonds
- wanden: wandbekleding is zeer belangrijk
3) de losse inrichting = het meubilair
indeling in…
- materieel & techniek
- stijl
- typologie/functie
4) de objecten = gebruiksvoorwerpen, kunstobjecten
02.03 Onderzoeksdiscipline: Bronnen: Materiële
verschillende brontypes
- materiële
- iconografische
- tekstuele
- multimediale
meest evidente materiële bron is het object of gebouw zelf = monumentale bron = het
interieur
goed of minder goed bewaarde historische gebouwen en interieurs, luxueuze en normale,
originele of toegevoegde elementen? (zoals national trust in Engeland)
zie voorbeelden
ook poppenhuizen zijn materiële bronnen: zien eruit zoals ze zelf woonden, namaak maar in
het klein, miniatuurhuizen voor de hogere klasse
, meubilair zijn ook materiële bronnen, oude meubels bezitten soms merknamen of
signaturen, “estampille” initialen van de meubelmaker (verplicht in Frankrijk 1751)
bij kunstobjecten, glaswerk, kledingstukken staan er ook merktekens, initialen,
productienummers en abels
stalenboeken met textiel
databank en inventaris van behangpapieren
industrieel erfgoed zoals machines voor het vervaardigen van behangpapier en zovoort
02.04 Onderzoeksdiscipline: Bronnen: Iconografische
↪ beelden, visuele voorstellingen, altijd historische kritiek toepassen want het
waarheidsgehalte is soms wisselend van de beelden!, ideaal verschillende brontypes samen
foto's worden best in combinatie van bouwplannen, gevel opstanden en doorsneden
gekoppeld voor het gehele beeld
- modetijdschriften kunnen ons informatie bieden over verschillende dingen:
lichaamsproporties, interieurstukken zoals spiegels, genderopvattingen, grafisch
ontwerp enz.
- modelboeken: het maken en ontwerpen van meubels, verschillende modellen
- adviesboeken: hoe je je interieur moet inrichten
- handelscatalogi
- schilderijen (historische kritiek!, hyper representatie, sommige interieurcomponenten
veralgemenen of incorporeren voor eigen doeleinden, ook meubilair heeft
symbolische en ook artistieke betekenis) → zie reader!!
- interieurfotografie (zeldzaam, maar ook op passen want fotos zijn soms gerigiseerd)
- gerechtelijke fotografie: crime scenes, forensische fotografie → zie reader!
⇒ allen zeer handig door de prenten van meubilair
tekstuele bronnen
- archivalia: archieven van ambachten, boedelinventarissen & egodocumenten
LES 2: 20 februari
werkcollege
oefening 1:
tafel 1-2
materiële bronnen → historisch accuraat huis
- voordeel: meubels dat tentoongesteld worden in hun historische context (museale
waarde)
- toerisme
- huis van Ravel → conservering (dus intact) (links), meerdere generaties dat in het
huis hebben gewoond
