Geneeskunde van de gezelschapsdieren
! kennis van vorig semester moet ook gekend zijn
Endocrinologie
Aandoeningen van de hypofyse
Hypofysaire dwerggroei
= zeldzame aandoening van groeiachterstand
E"ologie
- Recessief erfelijk (Duitse Herder) à DNA-test beschikbaar
o Komt ook voor bij andere rassen, bv. wolfshonden zijn onderzocht
- Cyste hypofysevoorkwab?
- Cyste niet oorzaak, wel gevolg!
- CT scan: cyste groeit
Aanleg hypofyse: uistulping monddak (zakje van Rathke)
à ontwikkelen een tekort aan groeihormonen en zullen vaak ook hypothyroid zijn
ACTH is wel in orde want de mutaLe gebeurt op een later niveau.
Symptomen:
- Slechte groei
- Wollige vacht
- Spitse snuit
- Ev cysten worden groter (ev. sec. problemen: vb. hypocorLsolisme)
Diagnose:
- IGF-I: insulin-like growth factor-I (vnl. geproduceerd door de lever)
o Bepaling in plasma
o Wordt parallel met GH gesyntheLseerd/gesecreteerd
o Zal in deze gevallen zeer laag zijn
Behandeling:
1
, - GH:
o PROGESTERON: GH uit MELKKLIER!
o ((PORCIEN of HUMAAN GH à gaan daar As tegen vormen))
o Canien GH kunnen we tot nu toe nog niet gebruiken
- Thyroxine
Prognose:
- Redelijk gereserveerd
Acromegalie/hypersomatotropisme
= te veel GH: progressieve groei skelet en weke delen
- Zien we bij ka\en met diabetes: is dus een oorzaak van diabetes bij de kat
- Teef: zien we bij intacte teef onder invloed van progesteron
- Voorkomen
o Vrouwelijke hond!
o Mannelijke kat middelbare lee^ijd (onderschat)
- ELologie ≠ hond en kat!
E"ologie:
- Hypofysetumor... GH
- Vaak met diabetes (oorzaak van...)
Klinische symptomen: progressief verloop.
- Hond: teef o.i.v. progesteron (GH-overproducLe Ljdens metoestrus): klachten van PU
- Bij kaDen dient men te denken aan GH overprodukLe in geval van insulineresistente
diabetes mellitus.
o ! Meerderheid van ka\en met acromegalie zien er normaal uit, en worden
eigenlijk gepresenteerd voor hun DM
- Symptomen in een later stadium: weke delen zwelling en skeletverandering
(toename kop, dikke huidplooien vnl. in nek (‘Shar-pei look’), wijde interdentale
ruimten, visceromegalie (vergroLng van het abdomen)
Diagnose:
- Bepalen van IGF-1 (na behandelen diabetes)
o IGF hee^ insuline nodig om gesecreteerd te worden
o Dus eerst DM behandelen en dan pas bepalen
- Klinische symptomen (ook diabetes mellitus!), luteale fase oestrus
- CT scan hypofyse kat
Behandeling
- Hond: stop progestaLva en/of OVHX
- Kat:
o Eerst en vooral behandelen DM
o Hypofysectomie: als dit gedaan wordt, kan de DM reversibel zijn
o RadiaLetherapie
2
,Hypofysetumoren
Endocriene en niet-endocriene
- Endocrien acLeve tumor vb. syndroom van Cushing
- Niet-funcLonele tumor
o Tgv. druk:
§ Ev. neurologische symptomen
§ FuncLestoornissen (hormoontekort)
o Grote tumoren:
§ DeficiënLe adenohypofysaire hormonen
§ AantasLng neurohypofyse
o Diagnose
§ Endocriene testen, CT-scan, MRI
Centrale diabetes insipidus
Aandoening neurohypofyse à tekort ADH
ELologie
- Verworven, zelden congenitaal
- Idiopathisch (permanent)
- Letsel hypothalamus of neurohypofyse
Symptomen:
- ! Zeer sterke PU/PD
Tekort aan ADH: 3 bevindingen
- USG < 1.006 (hypostenurie)
- Geen nieraandoening
- Toename urinedensiteit na ADH (Minirin®)
3
, ! CDI is een diagnose die je pas zal maken wanneer je allemaal voorgaande zaken hebt
uitgesloten
Diagnose
- Erge PUPD waarvoor geen andere oorzaak gevonden wordt
- PosiLeve respons op VP (vasopressine) (Minirin®)
o Centrale vorm: USG sLjgt na VP
o Nefrogene vorm: USG blij^ laag
- NegaLeve respons op de dorstproef (doen we niet graag, minder ethisch)
Behandeling
- Neoplasie: moeilijk/radiaLetherapie
- Synthetisch vasopressine Minirin® (conjuncLvaalzak Ld) levenslang toedienen
Endocriene pancreas
Diabetes
Inleiding:
- Absoluut of relaLef tekort aan insuline
- Symptomen: PU/PD, polyfagie, gewichtsverlies (kat: neuropathie, hond: cataract)
- Behandeling = insuline, dieet, regelmaLg leefpatroon
- OpLmale communicaLe DA en eigenaar!
- Diagnose:
o Nood aan persisterende hyperglycemie en glucosurie
o Labo: bloedglucose (fluoridebuis):
4
! kennis van vorig semester moet ook gekend zijn
Endocrinologie
Aandoeningen van de hypofyse
Hypofysaire dwerggroei
= zeldzame aandoening van groeiachterstand
E"ologie
- Recessief erfelijk (Duitse Herder) à DNA-test beschikbaar
o Komt ook voor bij andere rassen, bv. wolfshonden zijn onderzocht
- Cyste hypofysevoorkwab?
- Cyste niet oorzaak, wel gevolg!
- CT scan: cyste groeit
Aanleg hypofyse: uistulping monddak (zakje van Rathke)
à ontwikkelen een tekort aan groeihormonen en zullen vaak ook hypothyroid zijn
ACTH is wel in orde want de mutaLe gebeurt op een later niveau.
Symptomen:
- Slechte groei
- Wollige vacht
- Spitse snuit
- Ev cysten worden groter (ev. sec. problemen: vb. hypocorLsolisme)
Diagnose:
- IGF-I: insulin-like growth factor-I (vnl. geproduceerd door de lever)
o Bepaling in plasma
o Wordt parallel met GH gesyntheLseerd/gesecreteerd
o Zal in deze gevallen zeer laag zijn
Behandeling:
1
, - GH:
o PROGESTERON: GH uit MELKKLIER!
o ((PORCIEN of HUMAAN GH à gaan daar As tegen vormen))
o Canien GH kunnen we tot nu toe nog niet gebruiken
- Thyroxine
Prognose:
- Redelijk gereserveerd
Acromegalie/hypersomatotropisme
= te veel GH: progressieve groei skelet en weke delen
- Zien we bij ka\en met diabetes: is dus een oorzaak van diabetes bij de kat
- Teef: zien we bij intacte teef onder invloed van progesteron
- Voorkomen
o Vrouwelijke hond!
o Mannelijke kat middelbare lee^ijd (onderschat)
- ELologie ≠ hond en kat!
E"ologie:
- Hypofysetumor... GH
- Vaak met diabetes (oorzaak van...)
Klinische symptomen: progressief verloop.
- Hond: teef o.i.v. progesteron (GH-overproducLe Ljdens metoestrus): klachten van PU
- Bij kaDen dient men te denken aan GH overprodukLe in geval van insulineresistente
diabetes mellitus.
o ! Meerderheid van ka\en met acromegalie zien er normaal uit, en worden
eigenlijk gepresenteerd voor hun DM
- Symptomen in een later stadium: weke delen zwelling en skeletverandering
(toename kop, dikke huidplooien vnl. in nek (‘Shar-pei look’), wijde interdentale
ruimten, visceromegalie (vergroLng van het abdomen)
Diagnose:
- Bepalen van IGF-1 (na behandelen diabetes)
o IGF hee^ insuline nodig om gesecreteerd te worden
o Dus eerst DM behandelen en dan pas bepalen
- Klinische symptomen (ook diabetes mellitus!), luteale fase oestrus
- CT scan hypofyse kat
Behandeling
- Hond: stop progestaLva en/of OVHX
- Kat:
o Eerst en vooral behandelen DM
o Hypofysectomie: als dit gedaan wordt, kan de DM reversibel zijn
o RadiaLetherapie
2
,Hypofysetumoren
Endocriene en niet-endocriene
- Endocrien acLeve tumor vb. syndroom van Cushing
- Niet-funcLonele tumor
o Tgv. druk:
§ Ev. neurologische symptomen
§ FuncLestoornissen (hormoontekort)
o Grote tumoren:
§ DeficiënLe adenohypofysaire hormonen
§ AantasLng neurohypofyse
o Diagnose
§ Endocriene testen, CT-scan, MRI
Centrale diabetes insipidus
Aandoening neurohypofyse à tekort ADH
ELologie
- Verworven, zelden congenitaal
- Idiopathisch (permanent)
- Letsel hypothalamus of neurohypofyse
Symptomen:
- ! Zeer sterke PU/PD
Tekort aan ADH: 3 bevindingen
- USG < 1.006 (hypostenurie)
- Geen nieraandoening
- Toename urinedensiteit na ADH (Minirin®)
3
, ! CDI is een diagnose die je pas zal maken wanneer je allemaal voorgaande zaken hebt
uitgesloten
Diagnose
- Erge PUPD waarvoor geen andere oorzaak gevonden wordt
- PosiLeve respons op VP (vasopressine) (Minirin®)
o Centrale vorm: USG sLjgt na VP
o Nefrogene vorm: USG blij^ laag
- NegaLeve respons op de dorstproef (doen we niet graag, minder ethisch)
Behandeling
- Neoplasie: moeilijk/radiaLetherapie
- Synthetisch vasopressine Minirin® (conjuncLvaalzak Ld) levenslang toedienen
Endocriene pancreas
Diabetes
Inleiding:
- Absoluut of relaLef tekort aan insuline
- Symptomen: PU/PD, polyfagie, gewichtsverlies (kat: neuropathie, hond: cataract)
- Behandeling = insuline, dieet, regelmaLg leefpatroon
- OpLmale communicaLe DA en eigenaar!
- Diagnose:
o Nood aan persisterende hyperglycemie en glucosurie
o Labo: bloedglucose (fluoridebuis):
4
