VOEDINGSANALYSE
INLEIDING
nutritionele analyse -> onder wetgeving
info die bij voedingswaarden moet komen = voedingswaarde-etikettering = wettelijk
vastgelegd
dus fabrikant heeft geen keuze welke info erop komt
vaak info over: (vaak per 100 g aangegeven of per verpakking)
o E-inhoud = gevolg van berekening met Atwater factoren
o hoeveelheid EW, KH, vetten
o voedingsvezels
o natrium
o vitaminen
o mineralen/sporenelementen
NUTRITIONELE ANALYSE VM – WETGEVING
VOEDINGSCLAIMS/GEZONDHEIDCLAIMS
= wanneer fabrikanten op hun verpakkingen beweringen willen plaatsen
zijn verplicht om voedingswaarde-etikettering op verpakking te zetten (de meest uitgebreide
vorm)
bedrijf voegt fytosterolen verplicht om etikettering te vermelden
toe aan margarine belangrijk dat fytosterol ook aangegeven wordt: ‘andere stoffen’
men kan ervoor kiezen om extra info te geven:
o enkelvoudig onverzadigde vetten
o meervoudige onverzadigde vetten
o cholesterol
het is verboden om info te geven over mono- en polyonverzadigde vetzuren (gezond)
zonder info te geven rond verzadigde vetten
bedrijf zegt dat product verplicht om te zeggen welke vitamines en mineralen
aangerijkt zijn met voedingswaarde-etikettering moet uitgebreid zijn met vitamines en mineralen op verpakking
vitamines en mineralen
dus als fabrikant een levensmiddel op markt brengt en daar geen bewering op wil
plaatsen = ook niet verplicht om etikettering op te zetten!
VOEDINGSSUPPLEMENTEN
voedingswaarde informatie is hier steeds verplicht
wat?
o gehalte nutriënten (vit, mineralen, EPA/DHA) -> niet verplicht voor supplementen di
enkel plantenextracten en -poeders bevatten
o gehalte stoffen met nutritioneel of fysiologisch effect
30
, DIEET VOEDINGSMIDDELEN
aparte wetgeving = VM bestemd voor bijzondere voeding
= voor stofwisselingsstoornissen, zuigelingen voeding, bijzondere fysiologische
omstandigheden
info geven door nutritionele etikettering: voedingwaarde moet erop staan
verplichting naar grondstof analyse en afgewerkte product analyse
MATRIX EFFECTEN
Matrix van voedsel kan sterk verschillen -> analyse is daarom moeilijk
vetten -> anders voor
o bepaling vetzuren in olijfolie
o vetten in sojaboon -> vetten moeten er nog uit gehaald worden
o vet fractie analyseren in melk
Macronutriënten die voedselmatrix bepalen:
vet -EW – KH
o matrix = variabel afhankelijk van voedingsmiddel -> analyse:
- andere procedure
- andere staalvoorbereiding
- andere analyse techniek -> methode moet dan voor die specifieke
voedingsmatrix gevalideerd worden
gebruik maken van gecertifieerde referentie materialen voor validatie bv
NIST = vanuit USA
voor Europa: IRMM
NUTRITIONELE ANALYSEN
BEPALING VOCHTGEHALTE
Gravimetrie wegen tot constant gewicht
dan vochtgehalte bepalen
methodes:
o tot constant gewicht drogen in de oven (100-105°C) = rapid moisture analyzer
- is OK voor thermostabiele levensmiddelen
- afh van KH-gehalte ontstaan nevenreactie: terug water genereren = fouten
maken
- niet-thermostabiel: beter niet ovendrogen
o vacuumdrogen: op lage temperatuur = goed voor thermisch onstabiele stoffen
MAAR proces duur lang
o microgolf
toepassing RMA: bv rijstkoeken
staalvoorbereiding: fijnmalen levensmiddel door te mixen
poeder overbrengen op metalen schaal = poeder wordt gewogen
droging -> hierna: doorweging gewichtsverlies bepaal
Tolueen destillatie: Dean kan gebruikt wordenvoormen kruiden, kazen -> bv
gaat organisch kazentoevoegen
solvent die vluchtige bestanddelen
= tolueen bevatten
-> kookpunt in
Stark volumetrische methode de buurt van water, maar niet mengbaar met water
nadeel: niet altijd acuraat -> soms
koken op krijg je emulsies
110 °C
soms blijven water druppels
vocht mee co-destilleren-> fout
hangen in apparaat
in koeler: vocht condenseert
volumetrisch hoeveelheid water aflezen
31
INLEIDING
nutritionele analyse -> onder wetgeving
info die bij voedingswaarden moet komen = voedingswaarde-etikettering = wettelijk
vastgelegd
dus fabrikant heeft geen keuze welke info erop komt
vaak info over: (vaak per 100 g aangegeven of per verpakking)
o E-inhoud = gevolg van berekening met Atwater factoren
o hoeveelheid EW, KH, vetten
o voedingsvezels
o natrium
o vitaminen
o mineralen/sporenelementen
NUTRITIONELE ANALYSE VM – WETGEVING
VOEDINGSCLAIMS/GEZONDHEIDCLAIMS
= wanneer fabrikanten op hun verpakkingen beweringen willen plaatsen
zijn verplicht om voedingswaarde-etikettering op verpakking te zetten (de meest uitgebreide
vorm)
bedrijf voegt fytosterolen verplicht om etikettering te vermelden
toe aan margarine belangrijk dat fytosterol ook aangegeven wordt: ‘andere stoffen’
men kan ervoor kiezen om extra info te geven:
o enkelvoudig onverzadigde vetten
o meervoudige onverzadigde vetten
o cholesterol
het is verboden om info te geven over mono- en polyonverzadigde vetzuren (gezond)
zonder info te geven rond verzadigde vetten
bedrijf zegt dat product verplicht om te zeggen welke vitamines en mineralen
aangerijkt zijn met voedingswaarde-etikettering moet uitgebreid zijn met vitamines en mineralen op verpakking
vitamines en mineralen
dus als fabrikant een levensmiddel op markt brengt en daar geen bewering op wil
plaatsen = ook niet verplicht om etikettering op te zetten!
VOEDINGSSUPPLEMENTEN
voedingswaarde informatie is hier steeds verplicht
wat?
o gehalte nutriënten (vit, mineralen, EPA/DHA) -> niet verplicht voor supplementen di
enkel plantenextracten en -poeders bevatten
o gehalte stoffen met nutritioneel of fysiologisch effect
30
, DIEET VOEDINGSMIDDELEN
aparte wetgeving = VM bestemd voor bijzondere voeding
= voor stofwisselingsstoornissen, zuigelingen voeding, bijzondere fysiologische
omstandigheden
info geven door nutritionele etikettering: voedingwaarde moet erop staan
verplichting naar grondstof analyse en afgewerkte product analyse
MATRIX EFFECTEN
Matrix van voedsel kan sterk verschillen -> analyse is daarom moeilijk
vetten -> anders voor
o bepaling vetzuren in olijfolie
o vetten in sojaboon -> vetten moeten er nog uit gehaald worden
o vet fractie analyseren in melk
Macronutriënten die voedselmatrix bepalen:
vet -EW – KH
o matrix = variabel afhankelijk van voedingsmiddel -> analyse:
- andere procedure
- andere staalvoorbereiding
- andere analyse techniek -> methode moet dan voor die specifieke
voedingsmatrix gevalideerd worden
gebruik maken van gecertifieerde referentie materialen voor validatie bv
NIST = vanuit USA
voor Europa: IRMM
NUTRITIONELE ANALYSEN
BEPALING VOCHTGEHALTE
Gravimetrie wegen tot constant gewicht
dan vochtgehalte bepalen
methodes:
o tot constant gewicht drogen in de oven (100-105°C) = rapid moisture analyzer
- is OK voor thermostabiele levensmiddelen
- afh van KH-gehalte ontstaan nevenreactie: terug water genereren = fouten
maken
- niet-thermostabiel: beter niet ovendrogen
o vacuumdrogen: op lage temperatuur = goed voor thermisch onstabiele stoffen
MAAR proces duur lang
o microgolf
toepassing RMA: bv rijstkoeken
staalvoorbereiding: fijnmalen levensmiddel door te mixen
poeder overbrengen op metalen schaal = poeder wordt gewogen
droging -> hierna: doorweging gewichtsverlies bepaal
Tolueen destillatie: Dean kan gebruikt wordenvoormen kruiden, kazen -> bv
gaat organisch kazentoevoegen
solvent die vluchtige bestanddelen
= tolueen bevatten
-> kookpunt in
Stark volumetrische methode de buurt van water, maar niet mengbaar met water
nadeel: niet altijd acuraat -> soms
koken op krijg je emulsies
110 °C
soms blijven water druppels
vocht mee co-destilleren-> fout
hangen in apparaat
in koeler: vocht condenseert
volumetrisch hoeveelheid water aflezen
31