Biotopen uit onze streken – de waterkant
1. De waterkant – water, waar?
1.1 De kringloop van water
Het water op aarde is in een altijddurende kringloop in beweging. Het
water uit de oceanen,
de zeeën, de meren en de rivieren verdampt door de zonnewarmte. Ook
het water op het
land en vooral dat uit de planten verdampt. Als waterdamp stijgt het in de
lucht op tot een
hoogte waar het koud genoeg is om wolken te vormen. In de vorm van
neerslag valt het
water dan weer terug in zee of op het land.
1.2 Water in de wereld
We kunnen slechts 0,6% van de totale hoeveelheid water gebruiken !!!
Water is dus een noodzakelijk en vanzelfsprekend gegeven voor ons. Maar
is dat wel zo
vanzelfsprekend? Op het eerste gezicht is water overvloedig aanwezig:
oceanen, zeeën,
meren, gletsjers en rivieren nemen ongeveer 75 percent van het
aardoppervlak in. Onze
aarde noemt niet voor niets: de blauwe planeet! Maar dat wil nog niet
zeggen dat alle water
1
, bruikbaar is.
Van al het water komt bijna 98% voor in zeeën en oceanen en is dus zout
(= ongeschikt
water om te drinken). Er bestaan methoden om van zout water drinkwater
te maken, maar
de kostprijs hiervan is heel hoog. Daardoor zijn we aangewezen op de
twee procent zoet
water, waarvan er drie vierden nog onbruikbaar is. Het bevindt zich
namelijk onder de vorm
van ijs in gletsjers en aan de poolkappen. Wij kunnen slechts 0,6% van de
totale
hoeveelheid water gebruiken.
We onderscheiden hierbij twee soorten water:
- oppervlaktewater: het water uit de rivieren en beken (zoetwater)
- grondwater: het water uit de bodem.
1.2 De vervuiling van water
Huishouden: wasproducten bevatten fosfaten
Industrie: o.m. fluoride Interacties
Invloed op aanwezigheid van dieren en
Landbouw: natuurlijke meststoffen (vb. drijfmest): bevatten nitraten
planten
kunstmest: bevat nitraten en fosfaten
(Drinkwater mag niet meer dan 50 mg/l nitraat bevatten: nitraat nitriet
(dmv speeksel) )
GEVOLG:
Eutrofiëring
= het “voedselrijker” (teveel nitraten en fosfaten) worden van bepaalde
ecosystemen
overtollige groei van bepaalde voedselminnende planten
• Bv. in water: algenbloei (verbruiken hierbij veel O2)
• Bv. op land: brandnetels, bepaalde grassen (gazon)
Vele biologisch waardevolle planten en dieren worden hierdoor
verdrongen!!
Ammoniak (gevormd vanuit stikstof uit drijfmest)
zure regen
Drijfmest (=dierlijke mest opgelost in water) bestaan voor een groot deel
uit nitraten, kan namelijk door het speeksel in nitriet omgezet worden.
Nitriet kan het zuurstoftransport door het bloed ontregelen. Verder kan de
werking van de schildklier geremd worden. Door te hoge concentraties
aan natuurlijke én kunstmest bevatten ook sommige groenten zeer veel
nitraten…
In ecosystemen draagt nitraat bij tot de eutrofiëring. Eutrofiëring is het
voedselrijker worden van bepaalde ecosystemen. Voedselrijk wil
zeggen dat er een te hoog gehalte aan fosfaten en nitraten is.
Door een overmaat aan voedingsstoffen, in bijvoorbeeld plassen, meren
en sloten, ontstaat er meestal een overtollige plantengroei (algenbloei).
2
1. De waterkant – water, waar?
1.1 De kringloop van water
Het water op aarde is in een altijddurende kringloop in beweging. Het
water uit de oceanen,
de zeeën, de meren en de rivieren verdampt door de zonnewarmte. Ook
het water op het
land en vooral dat uit de planten verdampt. Als waterdamp stijgt het in de
lucht op tot een
hoogte waar het koud genoeg is om wolken te vormen. In de vorm van
neerslag valt het
water dan weer terug in zee of op het land.
1.2 Water in de wereld
We kunnen slechts 0,6% van de totale hoeveelheid water gebruiken !!!
Water is dus een noodzakelijk en vanzelfsprekend gegeven voor ons. Maar
is dat wel zo
vanzelfsprekend? Op het eerste gezicht is water overvloedig aanwezig:
oceanen, zeeën,
meren, gletsjers en rivieren nemen ongeveer 75 percent van het
aardoppervlak in. Onze
aarde noemt niet voor niets: de blauwe planeet! Maar dat wil nog niet
zeggen dat alle water
1
, bruikbaar is.
Van al het water komt bijna 98% voor in zeeën en oceanen en is dus zout
(= ongeschikt
water om te drinken). Er bestaan methoden om van zout water drinkwater
te maken, maar
de kostprijs hiervan is heel hoog. Daardoor zijn we aangewezen op de
twee procent zoet
water, waarvan er drie vierden nog onbruikbaar is. Het bevindt zich
namelijk onder de vorm
van ijs in gletsjers en aan de poolkappen. Wij kunnen slechts 0,6% van de
totale
hoeveelheid water gebruiken.
We onderscheiden hierbij twee soorten water:
- oppervlaktewater: het water uit de rivieren en beken (zoetwater)
- grondwater: het water uit de bodem.
1.2 De vervuiling van water
Huishouden: wasproducten bevatten fosfaten
Industrie: o.m. fluoride Interacties
Invloed op aanwezigheid van dieren en
Landbouw: natuurlijke meststoffen (vb. drijfmest): bevatten nitraten
planten
kunstmest: bevat nitraten en fosfaten
(Drinkwater mag niet meer dan 50 mg/l nitraat bevatten: nitraat nitriet
(dmv speeksel) )
GEVOLG:
Eutrofiëring
= het “voedselrijker” (teveel nitraten en fosfaten) worden van bepaalde
ecosystemen
overtollige groei van bepaalde voedselminnende planten
• Bv. in water: algenbloei (verbruiken hierbij veel O2)
• Bv. op land: brandnetels, bepaalde grassen (gazon)
Vele biologisch waardevolle planten en dieren worden hierdoor
verdrongen!!
Ammoniak (gevormd vanuit stikstof uit drijfmest)
zure regen
Drijfmest (=dierlijke mest opgelost in water) bestaan voor een groot deel
uit nitraten, kan namelijk door het speeksel in nitriet omgezet worden.
Nitriet kan het zuurstoftransport door het bloed ontregelen. Verder kan de
werking van de schildklier geremd worden. Door te hoge concentraties
aan natuurlijke én kunstmest bevatten ook sommige groenten zeer veel
nitraten…
In ecosystemen draagt nitraat bij tot de eutrofiëring. Eutrofiëring is het
voedselrijker worden van bepaalde ecosystemen. Voedselrijk wil
zeggen dat er een te hoog gehalte aan fosfaten en nitraten is.
Door een overmaat aan voedingsstoffen, in bijvoorbeeld plassen, meren
en sloten, ontstaat er meestal een overtollige plantengroei (algenbloei).
2
