ACADEMIE JAAR 2024-2025
ONDERZOEKSMETHODEN 1
B-KUL-HBH57E
HANDELSWETENSCHAPPEN
BACHELOR 1
KUL Campus Brussel
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – De betekenis van onderzoek.............................................................3
1 Inleiding................................................................................................................................ 3
2 Wat is onderzoek?................................................................................................................ 3
3 Het doel van onderzoek in organisaties................................................................................4
4 Het onderzoeksproces.......................................................................................................... 4
5 Kwaliteit in het onderzoek.................................................................................................... 6
Hoofdstuk 2 – Het formuleren van een onderzoeksdoelstelling en een vraagstelling. 7
1 Inleiding................................................................................................................................ 7
2 Kenmerken van een goed onderzoeksonderwerp.................................................................7
3 Het ontwerpen van een onderzoeksvoorstel.........................................................................7
4 Onderzoeksvoorstel schrijven............................................................................................. 12
Hoofdstuk 3 – Een literatuurstudie........................................................................13
1 Inleiding.............................................................................................................................. 13
2 Het kritische literatuuronderzoek.......................................................................................13
3 Een literatuurstudie plannen.............................................................................................. 14
3.1 Trefwoorden definieren................................................................................................14
4 Beschikbare literatuurbronnen........................................................................................... 15
4.1 Primaire bronnen.......................................................................................................... 15
4.2 Secundaire bronnen..................................................................................................... 15
4.3 Tertiaire bronnen......................................................................................................... 16
5 Zoeken in de literatuur....................................................................................................... 16
5.1 Zoeken met behulp van tertiaire literatuur..................................................................16
5.2 Zoeken op internet....................................................................................................... 16
6 Literatuur beoordelen......................................................................................................... 17
7 Literatuur vastleggen......................................................................................................... 17
8 Plagiaat............................................................................................................................... 17
Hoofdstuk 4 – Een onderzoeksontwerp bepalen: uitgangspunten van je onderzoek
gekoppeld aan de methoden en technieken (methodologische verantwoording).....19
1 Inleiding.............................................................................................................................. 19
2 De onderzoekfilosofie......................................................................................................... 19
3 Onderzoeksstrategieën....................................................................................................... 20
3.1 Deductie en inductie.................................................................................................... 20
4 Vormen van onderzoek....................................................................................................... 22
5 Technieken......................................................................................................................... 24
6 Tijdshorizon........................................................................................................................ 25
7 Kwaliteit van onderzoeksdata............................................................................................. 26
1
Onderzoeksmethoden 1 – KUL Campus Brussel – Handelswetenschappen
,Hoofdstuk 5 – Toegang tot respondenten, data en onderzoeksethiek.....................28
4 Onderzoeksethiek en waarom je ethisch zou moeten handelen.........................................28
4.1 Definitie van onderzoeksethiek....................................................................................28
5 Ethische kwesties in de verschillende fasen van het onderzoeksproces 5.1 Ethische
kwesties tijdens de ontwerpfase en de eerste toegang......................................................28
5.2 Ethische kwesties bij het verzamelen van data...........................................................29
5.3 Ethische kwesties bij dataverwerking en -opslag........................................................29
5.4 Ethische kwesties bij analyse en rapportage................................................................30
Hoofdstuk 6 - Van theorie naar praktijk (methodologische verantwoording)...........31
1 Plaats en belang van theorie.............................................................................................. 31
2 Operationaliseren maakt (abstracte) begrippen meetbaar.................................................32
2.1 Variabelen.................................................................................................................... 33
2.2 Van item naar schaal................................................................................................... 34
Hoofdstuk 7 - Steekproeven trekken.....................................................................34
1 Inleiding.............................................................................................................................. 34
2 Selecte steekproef.............................................................................................................. 35
2 Meest geschikte steekproefmethode en steekproef kiezen.............................................35
3 Aselecte steekproeven....................................................................................................... 36
4 Controle.............................................................................................................................. 38
Hoofdstuk 8 - Primaire kwantitatieve data verzamelen..........................................39
1 Inleiding.............................................................................................................................. 39
2 Gestructureerde waarneming............................................................................................. 39
2.1 Observatie.................................................................................................................... 39
2.2 Dataverzameling.......................................................................................................... 40
3 Gestructureerde interviews: kwantitatief onderzoek met behulp van vragenlijsten...........41
Hoofdstuk 10 - Kwantitatieve data analyseren......................................................41
1 Inleiding.............................................................................................................................. 41
2 Fase 1: Data voorbereiden.................................................................................................. 41
2.1 Het meetniveau............................................................................................................ 41
2.2 Opschonen van data.................................................................................................... 42
2.3 Coderen (slide 55 ‘onzm werkcollege’).........................................................................42
3 Fase 2: Data verkennen en presenteren.............................................................................42
4 Fase 3: Toetsen van een hypothese...................................................................................43
Hoofdstuk 12 - Je rapport schrijven en presenteren...............................................45
3 Je rapport structureren....................................................................................................... 45
3.1 Voorstel voor een structuur..........................................................................................45
3.4 De inhoud van het rapport organiseren........................................................................47
Bronnen.............................................................................................................. 47
2
Onderzoeksmethoden 1 – KUL Campus Brussel – Handelswetenschappen
, Hoofdstuk 1 – De betekenis van onderzoek
1 Inleiding
Methode: systematische en doelgerichte werkwijze (van een onderzoeker) om gegevens
te verzamelen, te analyseren en te interpreteren. Vertrekt algemeen maar wordt specifiek
naargelang welke stappen je neemt binnen onderzoek.
Techniek: activiteit om gegevens te verzamelen, bijvoorbeeld een enquête, interview,
observatie,…
Probleem: de feitelijke situatie komt niet overeen met de gewenste situatie.
Soorten problemen:
- Effectiviteitsprobleem: vooropgesteld doel is niet bereikt.
- Kennisprobleem: we weten of we begrijpen iets niet.
- Dissonantie: er gebeurt iets dat ons uit balans brengt.
- Keuzeprobleem: we moeten een keuze maken maar weten niet wat de beste
keuze is.
- Waarheidsprobleem: we hebben een theorie maar er bestaat twijfel of die wel
klopt.
PROBL
EEM
ONDER
ZOEK
METHO
DOEL
DE
2 Wat is onderzoek?
Onderzoek: doelbewust en methodisch zoeken naar nieuwe kennis in de vorm van
antwoorden op vooraf gestelde vragen volgens een vooraf opgesteld plan.
3 kenmerken:
1 Duidelijk doel: er moet iets worden uitgezocht.
2 Gegevens worden systhematisch verzameld.
3 Gegevens worden systhematisch gïnterpreteerd.
3
Onderzoeksmethoden 1 – KUL Campus Brussel – Handelswetenschappen
ONDERZOEKSMETHODEN 1
B-KUL-HBH57E
HANDELSWETENSCHAPPEN
BACHELOR 1
KUL Campus Brussel
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – De betekenis van onderzoek.............................................................3
1 Inleiding................................................................................................................................ 3
2 Wat is onderzoek?................................................................................................................ 3
3 Het doel van onderzoek in organisaties................................................................................4
4 Het onderzoeksproces.......................................................................................................... 4
5 Kwaliteit in het onderzoek.................................................................................................... 6
Hoofdstuk 2 – Het formuleren van een onderzoeksdoelstelling en een vraagstelling. 7
1 Inleiding................................................................................................................................ 7
2 Kenmerken van een goed onderzoeksonderwerp.................................................................7
3 Het ontwerpen van een onderzoeksvoorstel.........................................................................7
4 Onderzoeksvoorstel schrijven............................................................................................. 12
Hoofdstuk 3 – Een literatuurstudie........................................................................13
1 Inleiding.............................................................................................................................. 13
2 Het kritische literatuuronderzoek.......................................................................................13
3 Een literatuurstudie plannen.............................................................................................. 14
3.1 Trefwoorden definieren................................................................................................14
4 Beschikbare literatuurbronnen........................................................................................... 15
4.1 Primaire bronnen.......................................................................................................... 15
4.2 Secundaire bronnen..................................................................................................... 15
4.3 Tertiaire bronnen......................................................................................................... 16
5 Zoeken in de literatuur....................................................................................................... 16
5.1 Zoeken met behulp van tertiaire literatuur..................................................................16
5.2 Zoeken op internet....................................................................................................... 16
6 Literatuur beoordelen......................................................................................................... 17
7 Literatuur vastleggen......................................................................................................... 17
8 Plagiaat............................................................................................................................... 17
Hoofdstuk 4 – Een onderzoeksontwerp bepalen: uitgangspunten van je onderzoek
gekoppeld aan de methoden en technieken (methodologische verantwoording).....19
1 Inleiding.............................................................................................................................. 19
2 De onderzoekfilosofie......................................................................................................... 19
3 Onderzoeksstrategieën....................................................................................................... 20
3.1 Deductie en inductie.................................................................................................... 20
4 Vormen van onderzoek....................................................................................................... 22
5 Technieken......................................................................................................................... 24
6 Tijdshorizon........................................................................................................................ 25
7 Kwaliteit van onderzoeksdata............................................................................................. 26
1
Onderzoeksmethoden 1 – KUL Campus Brussel – Handelswetenschappen
,Hoofdstuk 5 – Toegang tot respondenten, data en onderzoeksethiek.....................28
4 Onderzoeksethiek en waarom je ethisch zou moeten handelen.........................................28
4.1 Definitie van onderzoeksethiek....................................................................................28
5 Ethische kwesties in de verschillende fasen van het onderzoeksproces 5.1 Ethische
kwesties tijdens de ontwerpfase en de eerste toegang......................................................28
5.2 Ethische kwesties bij het verzamelen van data...........................................................29
5.3 Ethische kwesties bij dataverwerking en -opslag........................................................29
5.4 Ethische kwesties bij analyse en rapportage................................................................30
Hoofdstuk 6 - Van theorie naar praktijk (methodologische verantwoording)...........31
1 Plaats en belang van theorie.............................................................................................. 31
2 Operationaliseren maakt (abstracte) begrippen meetbaar.................................................32
2.1 Variabelen.................................................................................................................... 33
2.2 Van item naar schaal................................................................................................... 34
Hoofdstuk 7 - Steekproeven trekken.....................................................................34
1 Inleiding.............................................................................................................................. 34
2 Selecte steekproef.............................................................................................................. 35
2 Meest geschikte steekproefmethode en steekproef kiezen.............................................35
3 Aselecte steekproeven....................................................................................................... 36
4 Controle.............................................................................................................................. 38
Hoofdstuk 8 - Primaire kwantitatieve data verzamelen..........................................39
1 Inleiding.............................................................................................................................. 39
2 Gestructureerde waarneming............................................................................................. 39
2.1 Observatie.................................................................................................................... 39
2.2 Dataverzameling.......................................................................................................... 40
3 Gestructureerde interviews: kwantitatief onderzoek met behulp van vragenlijsten...........41
Hoofdstuk 10 - Kwantitatieve data analyseren......................................................41
1 Inleiding.............................................................................................................................. 41
2 Fase 1: Data voorbereiden.................................................................................................. 41
2.1 Het meetniveau............................................................................................................ 41
2.2 Opschonen van data.................................................................................................... 42
2.3 Coderen (slide 55 ‘onzm werkcollege’).........................................................................42
3 Fase 2: Data verkennen en presenteren.............................................................................42
4 Fase 3: Toetsen van een hypothese...................................................................................43
Hoofdstuk 12 - Je rapport schrijven en presenteren...............................................45
3 Je rapport structureren....................................................................................................... 45
3.1 Voorstel voor een structuur..........................................................................................45
3.4 De inhoud van het rapport organiseren........................................................................47
Bronnen.............................................................................................................. 47
2
Onderzoeksmethoden 1 – KUL Campus Brussel – Handelswetenschappen
, Hoofdstuk 1 – De betekenis van onderzoek
1 Inleiding
Methode: systematische en doelgerichte werkwijze (van een onderzoeker) om gegevens
te verzamelen, te analyseren en te interpreteren. Vertrekt algemeen maar wordt specifiek
naargelang welke stappen je neemt binnen onderzoek.
Techniek: activiteit om gegevens te verzamelen, bijvoorbeeld een enquête, interview,
observatie,…
Probleem: de feitelijke situatie komt niet overeen met de gewenste situatie.
Soorten problemen:
- Effectiviteitsprobleem: vooropgesteld doel is niet bereikt.
- Kennisprobleem: we weten of we begrijpen iets niet.
- Dissonantie: er gebeurt iets dat ons uit balans brengt.
- Keuzeprobleem: we moeten een keuze maken maar weten niet wat de beste
keuze is.
- Waarheidsprobleem: we hebben een theorie maar er bestaat twijfel of die wel
klopt.
PROBL
EEM
ONDER
ZOEK
METHO
DOEL
DE
2 Wat is onderzoek?
Onderzoek: doelbewust en methodisch zoeken naar nieuwe kennis in de vorm van
antwoorden op vooraf gestelde vragen volgens een vooraf opgesteld plan.
3 kenmerken:
1 Duidelijk doel: er moet iets worden uitgezocht.
2 Gegevens worden systhematisch verzameld.
3 Gegevens worden systhematisch gïnterpreteerd.
3
Onderzoeksmethoden 1 – KUL Campus Brussel – Handelswetenschappen
