INLEIDING EN
WETENSCHAPPELIJKE
ACHTERGROND
PATIËNT CENTERED CARE
Het patiënt-centered care model wordt
wereldwijd aanvaard = patiënt is centraal! Dit is
wetenschappelijk onderbouwd. Bower heeft de 5
belangrijkste onderling samenhangende
componenten van patiënt-centered care model
beschreven:
1. Biopsychosociaal
2. De patiënt als persoon
3. Delen van macht en verantwoordelijkheid
4. Therapeutische alliantie
5. De arts als persoon (jij hebt ook eigen gedachten, gevoelens, …)
Randvoorwaarden van dit model: juiste omgeving en cultuur
Patiënt-centered care = patiëntgerichte zorg is het behandelen van een persoon die
gezondheidszorg ontvangt met waardigheid en respect en het betrekken van deze
persoon bij alle beslissingen over zijn of haar gezondheid
IN MSK
Belton was brandweervrouw en kreeg blijvende pijnklachten. Ze heeft een paper
(narratieve review + supporting evidence) over communicatie geschreven en ze
beschrijft waarom geruststelling zo belangrijk is en wat de beste manier is om dit te doen.
Ze zegt dat een groep van gedragingen (zowel verbaal als non-verbaal) ervoor zorgen dat
een patiënt gerustgesteld wordt en er minder angst is, dit zijn 4 belangrijke
componenten:
1. Goede datacollectie = goed luisteren naar het verhaal van de patiënt, tonen dat je
actief aan het luisteren bent, …
a. Clinici volgen het verhaal in de richting die door de persoon wordt
aangegeven, het stellen van relevante vragen en te laten zien dat ze luisteren
en aandachtig zijn door hun oogcontact, lichaamshouding
b. Actief luisteren is impliciet geruststellend en heeft tot doel vertrouwen op te
bouwen,
angst te verminderen en een verstandhouding op te bouwen
c. Het blijft zorgwekkend dat is aangetoond dat fysiotherapeuten twee keer zo
lang praten als patiënten in het eerste consult
2. Goede relatie tussen therapeut-patiënt : empathie is de keystone binnen het
opbouwen van een goede relatie -> hoe meer empathie iemand ervaart, hoe beter de
relatie en hoe beter de behandeling
a. Empathie wordt beschouwd als een fundamenteel onderdeel van goede
interpersoonlijke en communicatieve vaardigheden van fysiotherapeuten
b. Patiënten beschouwen het gebrek aan empathie van de clinicus als een grote
barrière voor binding
1
, c. Er is een schat aan bewijs dat deze empathische therapie relatie wordt
geassocieerd met verbeterde klinische resultaten voor musculoskeletale
aandoeningen (inclusief pijn en functie), patiënttevredenheid en therapietrouw
3. Vermijden van generische geruststelling = niet de volgende dingen zeggen; jaja alles
is ok, we hebben alles gecontroleerd, het is allemaal wel ok, … deze niet-specifieke
empathie gaat meer weerstand bij patiënt oproepen -> je moet echt meer specifiek
inpikken op het verhaal van de patiënt. Dit zorgt ervoor dat er minder angst en stress
is = beter voor coping van klacht.
a. Niet-specifieke empathische geruststelling -> slechtere outcome
b. Optimistische geruststelling statements
i. Wordt ontvangen door patiënt als patroniserend, draait vaak verkeerd
uit
ii. Vertrouw me, het komt goed…
c. Generische geruststelling
i. Directe daling van angst
ii. Geen nieuwe coping tools aangereikt om hun pijn te beheren wanneer
het zich opnieuw voordoet
4. Informatie uitwisselen = de nodige uitleg geven aan patiënt, jouw kennis toevoegen
aan het verhaal -> zorgt voor cognitieve geruststelling bij patiënt
a. Cognitieve geruststelling = De sleutel tot het bereiken van acceptatie en het
kunnen doorgaan met pijn is het begrijpen van pijn zelf.
i. Het vergroten van het gevoel van controle, zelfvertrouwen, acceptatie,
vertrouwen en patiënttevredenheid, terwijl angst en gevoelens van
isolement bij mensen met pijn worden verminderd
ii. Informatie en educatie over: mogelijke prognose, beheeropties
(managment)
Samengevat: validatie van patiënt zijn probleem/klacht = bevestigen dat wat
patiënt voelt echt is (niet minimaliseren/maximaliseren) -> gaat ook angst en
stress verminderen waardoor behandeling effectiever is.
o Grotere patiënttevredenheid bij consulten
Verbetering van de stemming
Meer open discussie en openbaarmaking
Bevordering van gedeelde besluitvorming
= Basis voor een samenwerkingsrelatie gebaseerd op vertrouwen
en wederzijdse zekerheid.
Effectieve geruststelling = geheel van gedragingen, zowel verbaal als non-verbaal, die
beoefenaars hebben uitgevoerd met als doel het verminderen van zorgen en angst bij
patiënten
2
,11 RECOMMENDATIONS ACROSS MSK PAIN CONDITIONS
Consistente aanbevelingen voor musculoskeletale (MSK) pijnklachten
Zorg moet patiëntgericht zijn. Dit betekent zorg die aansluit bij de individuele
context van de patiënt, effectieve communicatie toepast en gedeelde
besluitvormingsprocessen gebruikt.
Screen patiënten om degenen met een hogere kans op ernstige pathologieën of
'rode vlag'-condities te identificeren.
Beoordeel psychosociale factoren.
Radiologische beeldvorming wordt afgeraden, tenzij:
i. Er een vermoeden is van een ernstige pathologie.
ii. Er een onbevredigende respons is op conservatieve zorg of een onverklaarde
progressie van tekenen en symptomen.
iii. Het waarschijnlijk is dat het de behandeling zal veranderen.
Voer een lichamelijk onderzoek uit, inclusief neurologische screeningstests,
beoordeling van mobiliteit en/of spierkracht.
De voortgang van de patiënt moet geëvalueerd worden, inclusief het gebruik van
uitkomstmaten.
3
, Geef patiënten educatie en informatie over hun aandoening en de
behandelingsopties.
Zorg voor een behandelplan dat fysieke activiteit en/of oefentherapie omvat.
Pas manuele therapie alleen toe als aanvulling op andere evidence-based
behandelingen.
Tenzij medisch noodzakelijk (bijvoorbeeld bij een 'rode vlag'-conditie), geef
voorkeur aan evidence-based niet-chirurgische zorg vóór een operatie.
Stimuleer het voortzetten of hervatten van werk.
PATIËNT-CENTERED COMMUNICATION
1. Het uitlokken en begrijpen van de perspectieven van de patiënt (bv. zorgen, ideeën,
verwachtingen, behoeften, gevoelens en functioneren)
2. Het begrijpen van de patiënt binnen zijn of haar unieke psychosociale en culturele
context
3. Het bereiken van een gezamenlijk begrip van de problemen van de patiënt en de
behandelingen die overeenstemmen met de waarden van de patiënt".
CONTINUE COMMUNICATIE GEDURENDE HET HELE
FYSIOTHERAPIEPROCES
= shared-decision making
PATIËNTGERICHTE COMMUNICATIE IN DE PT-PRAKTIJK
4
WETENSCHAPPELIJKE
ACHTERGROND
PATIËNT CENTERED CARE
Het patiënt-centered care model wordt
wereldwijd aanvaard = patiënt is centraal! Dit is
wetenschappelijk onderbouwd. Bower heeft de 5
belangrijkste onderling samenhangende
componenten van patiënt-centered care model
beschreven:
1. Biopsychosociaal
2. De patiënt als persoon
3. Delen van macht en verantwoordelijkheid
4. Therapeutische alliantie
5. De arts als persoon (jij hebt ook eigen gedachten, gevoelens, …)
Randvoorwaarden van dit model: juiste omgeving en cultuur
Patiënt-centered care = patiëntgerichte zorg is het behandelen van een persoon die
gezondheidszorg ontvangt met waardigheid en respect en het betrekken van deze
persoon bij alle beslissingen over zijn of haar gezondheid
IN MSK
Belton was brandweervrouw en kreeg blijvende pijnklachten. Ze heeft een paper
(narratieve review + supporting evidence) over communicatie geschreven en ze
beschrijft waarom geruststelling zo belangrijk is en wat de beste manier is om dit te doen.
Ze zegt dat een groep van gedragingen (zowel verbaal als non-verbaal) ervoor zorgen dat
een patiënt gerustgesteld wordt en er minder angst is, dit zijn 4 belangrijke
componenten:
1. Goede datacollectie = goed luisteren naar het verhaal van de patiënt, tonen dat je
actief aan het luisteren bent, …
a. Clinici volgen het verhaal in de richting die door de persoon wordt
aangegeven, het stellen van relevante vragen en te laten zien dat ze luisteren
en aandachtig zijn door hun oogcontact, lichaamshouding
b. Actief luisteren is impliciet geruststellend en heeft tot doel vertrouwen op te
bouwen,
angst te verminderen en een verstandhouding op te bouwen
c. Het blijft zorgwekkend dat is aangetoond dat fysiotherapeuten twee keer zo
lang praten als patiënten in het eerste consult
2. Goede relatie tussen therapeut-patiënt : empathie is de keystone binnen het
opbouwen van een goede relatie -> hoe meer empathie iemand ervaart, hoe beter de
relatie en hoe beter de behandeling
a. Empathie wordt beschouwd als een fundamenteel onderdeel van goede
interpersoonlijke en communicatieve vaardigheden van fysiotherapeuten
b. Patiënten beschouwen het gebrek aan empathie van de clinicus als een grote
barrière voor binding
1
, c. Er is een schat aan bewijs dat deze empathische therapie relatie wordt
geassocieerd met verbeterde klinische resultaten voor musculoskeletale
aandoeningen (inclusief pijn en functie), patiënttevredenheid en therapietrouw
3. Vermijden van generische geruststelling = niet de volgende dingen zeggen; jaja alles
is ok, we hebben alles gecontroleerd, het is allemaal wel ok, … deze niet-specifieke
empathie gaat meer weerstand bij patiënt oproepen -> je moet echt meer specifiek
inpikken op het verhaal van de patiënt. Dit zorgt ervoor dat er minder angst en stress
is = beter voor coping van klacht.
a. Niet-specifieke empathische geruststelling -> slechtere outcome
b. Optimistische geruststelling statements
i. Wordt ontvangen door patiënt als patroniserend, draait vaak verkeerd
uit
ii. Vertrouw me, het komt goed…
c. Generische geruststelling
i. Directe daling van angst
ii. Geen nieuwe coping tools aangereikt om hun pijn te beheren wanneer
het zich opnieuw voordoet
4. Informatie uitwisselen = de nodige uitleg geven aan patiënt, jouw kennis toevoegen
aan het verhaal -> zorgt voor cognitieve geruststelling bij patiënt
a. Cognitieve geruststelling = De sleutel tot het bereiken van acceptatie en het
kunnen doorgaan met pijn is het begrijpen van pijn zelf.
i. Het vergroten van het gevoel van controle, zelfvertrouwen, acceptatie,
vertrouwen en patiënttevredenheid, terwijl angst en gevoelens van
isolement bij mensen met pijn worden verminderd
ii. Informatie en educatie over: mogelijke prognose, beheeropties
(managment)
Samengevat: validatie van patiënt zijn probleem/klacht = bevestigen dat wat
patiënt voelt echt is (niet minimaliseren/maximaliseren) -> gaat ook angst en
stress verminderen waardoor behandeling effectiever is.
o Grotere patiënttevredenheid bij consulten
Verbetering van de stemming
Meer open discussie en openbaarmaking
Bevordering van gedeelde besluitvorming
= Basis voor een samenwerkingsrelatie gebaseerd op vertrouwen
en wederzijdse zekerheid.
Effectieve geruststelling = geheel van gedragingen, zowel verbaal als non-verbaal, die
beoefenaars hebben uitgevoerd met als doel het verminderen van zorgen en angst bij
patiënten
2
,11 RECOMMENDATIONS ACROSS MSK PAIN CONDITIONS
Consistente aanbevelingen voor musculoskeletale (MSK) pijnklachten
Zorg moet patiëntgericht zijn. Dit betekent zorg die aansluit bij de individuele
context van de patiënt, effectieve communicatie toepast en gedeelde
besluitvormingsprocessen gebruikt.
Screen patiënten om degenen met een hogere kans op ernstige pathologieën of
'rode vlag'-condities te identificeren.
Beoordeel psychosociale factoren.
Radiologische beeldvorming wordt afgeraden, tenzij:
i. Er een vermoeden is van een ernstige pathologie.
ii. Er een onbevredigende respons is op conservatieve zorg of een onverklaarde
progressie van tekenen en symptomen.
iii. Het waarschijnlijk is dat het de behandeling zal veranderen.
Voer een lichamelijk onderzoek uit, inclusief neurologische screeningstests,
beoordeling van mobiliteit en/of spierkracht.
De voortgang van de patiënt moet geëvalueerd worden, inclusief het gebruik van
uitkomstmaten.
3
, Geef patiënten educatie en informatie over hun aandoening en de
behandelingsopties.
Zorg voor een behandelplan dat fysieke activiteit en/of oefentherapie omvat.
Pas manuele therapie alleen toe als aanvulling op andere evidence-based
behandelingen.
Tenzij medisch noodzakelijk (bijvoorbeeld bij een 'rode vlag'-conditie), geef
voorkeur aan evidence-based niet-chirurgische zorg vóór een operatie.
Stimuleer het voortzetten of hervatten van werk.
PATIËNT-CENTERED COMMUNICATION
1. Het uitlokken en begrijpen van de perspectieven van de patiënt (bv. zorgen, ideeën,
verwachtingen, behoeften, gevoelens en functioneren)
2. Het begrijpen van de patiënt binnen zijn of haar unieke psychosociale en culturele
context
3. Het bereiken van een gezamenlijk begrip van de problemen van de patiënt en de
behandelingen die overeenstemmen met de waarden van de patiënt".
CONTINUE COMMUNICATIE GEDURENDE HET HELE
FYSIOTHERAPIEPROCES
= shared-decision making
PATIËNTGERICHTE COMMUNICATIE IN DE PT-PRAKTIJK
4
