7.2 Van wereldoorlog naar Koude Oorlog
Toen de Grote Drie (Roosevelt, Churchill en Stalin) een gemeenschappelijke
vijand hadden, was hun onderlinge verhouding redelijk goed, maar dat
veranderde na de capitulatie van Duitsland, toen duidelijk werd dat ze het vaak
met elkaar oneens waren.
De afspraken van juli 1945 van de Grote Drie (conferentie van Potsdam):
1. De grens tussen Duitsland en Polen zou naar het westen worden
opgeschoven.
2. Officiële beslissing dat de Duitstalige minderheden uit Polen,
Tsjechoslowakije en Hongarije moesten vertrekken.
3. Duitsland verdeeld in vier bezettingszones; de Verenigde Staten, Groot-
Brittannië, Frankrijk en de Sovjet-Unie bezetten elk één.
4. De bezitters van vierzones zouden minstens drie keer per maand in
Controleraad bij elkaar komen.
Na de oorlog had de VS veel invloed in West-Europa, dat onder hun leiding was
bevrijd en de Sovjet-Unie in Oost-Europa, want hen zijn door Sovjetlegers bevrijd.
-> Europa verdeeld in twee invloedssferen; Westblok en Oostblok
-> IJzeren Gordijn door Winston Churchill (maart 1946)
-> Oost-Europese landen kwamen communisten aan de macht
-> Angst voor ‘het rode gevaar’ in het Westen door uitbreiding communisme en
macht
-> Truman grijpt in en houdt toespraak in het Congres over een nieuw
uitgangspunt in de Amerikaanse buitenlandse politiek: de Truman-doctrine
-> Hij kreeg toestemming om militaire steun te mogen geven aan volken die
onderwerping ondervonden door de communisten.
Samenwerking op economisch gebied liep stroef tussen de vier
bezettingsmachten.
- Russen en Fransen namen in hun zone veel machines en spoorwegmaterieel in
beslag en zagen dit als een vorm van herstelbetaling
- Westen moest voedsel krijgen uit Oosten, maar Sovjet-Unie leverde afgesproken
voedsel niet
-> Voedseltekort in het Westen
-> Chaos in Duitsland
-> VS en GB voegen bezettingszones samen, met als doel meer eenheid
-> Fransen voegen toe aan VS+GB-Zone
-> Gewenste rust door economie z.s.m. te herstellen
-> Geldsysteem op orde gebracht door de nieuwe Duitse munt: de Deutsche
Mark
-> Sovjet-Unie zag dit als een schending van de afspraken
-> Als reactie blokkeerde zij de toegangswegen naar westelijke bezettingszones
(Berlijn)
-> Stalin wilt hierdoor dat heel Berlijn tot zijn Oosten zou behoren
-> De Amerikanen en Britten bevoorraden hun Berlijnse bezettingszones met
vliegtuigen
-> Na bijna een halfjaar gaf Stalin de blokkade op
1
, 2
Toen de Grote Drie (Roosevelt, Churchill en Stalin) een gemeenschappelijke
vijand hadden, was hun onderlinge verhouding redelijk goed, maar dat
veranderde na de capitulatie van Duitsland, toen duidelijk werd dat ze het vaak
met elkaar oneens waren.
De afspraken van juli 1945 van de Grote Drie (conferentie van Potsdam):
1. De grens tussen Duitsland en Polen zou naar het westen worden
opgeschoven.
2. Officiële beslissing dat de Duitstalige minderheden uit Polen,
Tsjechoslowakije en Hongarije moesten vertrekken.
3. Duitsland verdeeld in vier bezettingszones; de Verenigde Staten, Groot-
Brittannië, Frankrijk en de Sovjet-Unie bezetten elk één.
4. De bezitters van vierzones zouden minstens drie keer per maand in
Controleraad bij elkaar komen.
Na de oorlog had de VS veel invloed in West-Europa, dat onder hun leiding was
bevrijd en de Sovjet-Unie in Oost-Europa, want hen zijn door Sovjetlegers bevrijd.
-> Europa verdeeld in twee invloedssferen; Westblok en Oostblok
-> IJzeren Gordijn door Winston Churchill (maart 1946)
-> Oost-Europese landen kwamen communisten aan de macht
-> Angst voor ‘het rode gevaar’ in het Westen door uitbreiding communisme en
macht
-> Truman grijpt in en houdt toespraak in het Congres over een nieuw
uitgangspunt in de Amerikaanse buitenlandse politiek: de Truman-doctrine
-> Hij kreeg toestemming om militaire steun te mogen geven aan volken die
onderwerping ondervonden door de communisten.
Samenwerking op economisch gebied liep stroef tussen de vier
bezettingsmachten.
- Russen en Fransen namen in hun zone veel machines en spoorwegmaterieel in
beslag en zagen dit als een vorm van herstelbetaling
- Westen moest voedsel krijgen uit Oosten, maar Sovjet-Unie leverde afgesproken
voedsel niet
-> Voedseltekort in het Westen
-> Chaos in Duitsland
-> VS en GB voegen bezettingszones samen, met als doel meer eenheid
-> Fransen voegen toe aan VS+GB-Zone
-> Gewenste rust door economie z.s.m. te herstellen
-> Geldsysteem op orde gebracht door de nieuwe Duitse munt: de Deutsche
Mark
-> Sovjet-Unie zag dit als een schending van de afspraken
-> Als reactie blokkeerde zij de toegangswegen naar westelijke bezettingszones
(Berlijn)
-> Stalin wilt hierdoor dat heel Berlijn tot zijn Oosten zou behoren
-> De Amerikanen en Britten bevoorraden hun Berlijnse bezettingszones met
vliegtuigen
-> Na bijna een halfjaar gaf Stalin de blokkade op
1
, 2
