SOCIOLOGEN OVER ONDERWIJS
1 H1 onderwijs als ordevraagstuk .............................................................................................................. 5
1.1 inleiding ........................................................................................................................................ 5
1.2 sociale organisatie van leren .......................................................................................................... 5
vier sociale ordes .......................................................................................................................................... 6
constellaties van sociale ordes ...................................................................................................................... 7
sociologische bril: sociale organisatie van leren en sociale ordes .................................................................... 7
1.3 terugkijken: markt en overheid ....................................................................................................... 9
Maatschappelijke context.............................................................................................................................. 9
Overheid, markt en de sociale organisatie van leren ........................................................................................ 9
Variaties in governance: sociale ordes combineren ...................................................................................... 11
theoretisch perspectief → pro/contra marktwerking ...................................................................................... 13
empirisch perspectief → 3 basismechanismen (lessen: over het samenspel tussen sociale ordes) .................. 13
1.4 actuele vraagstukken ................................................................................................................... 15
Wat moet er worden onderwezen? Vragen over het curriculum...................................................................... 15
Hoe moet dat worden gedaan? Vragen over de inrichting van het onderwijsproces ......................................... 15
Voor wie is welke vorm van leren? Vragen over selectie en onderwijskansen .................................................. 16
Wie/wat bepaalt antwoord op die vragen? Vragen over governance ............................................................... 16
1.5 ten slotte: samenvattend ............................................................................................................. 17
Sociale organisatie van leren ....................................................................................................................... 17
Vier sociale ordes ........................................................................................................................................ 17
Vier kernvragen ........................................................................................................................................... 17
Een onderwijssociologische bril ................................................................................................................... 17
2 H3 Durkheims, Marx’ en Webers theorieën over het onderwijs als maatschappelijke institutie ............... 18
2.1 inleiding ...................................................................................................................................... 18
2.2 institutionalisering van onderwijs: zeer korte historische schets ................................................... 19
2.3 De maatschappij en het concept functie....................................................................................... 20
2.4 Émile Durkheim: het onderwijs draagt bij aan de maatschappelijke continuïteit ............................ 20
2.5 Marx: het onderwijs draagt bij aan de reproductie van het kapitalistische systeem ........................ 22
2.6 Weber: het onderwijs draagt bij aan het in stand houden van sociale dominantie........................... 23
2.7 discussie en commentaar ............................................................................................................ 24
2.8 ten slotte: bruikbaarheid van klassieke kaders (samenvattend) .................................................... 25
3 H7 uitwijding curriculum ....................................................................................................................... 26
kwalificatiefunctie ...................................................................................................................................... 27
4 H8 de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt in Lage Landen ...................................................... 27
4.1 Inleiding ...................................................................................................................................... 27
4.2 Het socialisatie- en allocatiemodel van het onderwijs................................................................... 28
4.3 Bestaande theoretische inzichten over de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt .............. 29
4.4 Empirische bevindingen ............................................................................................................... 31
vlaanderen .................................................................................................................................................. 31
4.5 Implicaties voor het beleid ........................................................................................................... 32
vlaanderen .................................................................................................................................................. 32
4.6 Ten slotte: nog steeds concurrerende visies op aansluiting ........................................................... 33
1
, 4.7 oefeningen les ............................................................................................................................. 33
5 H9 leren voor een beroep: vraagstukken van richten, inrichten, verrichten van publiek beroepsonderwijs
in Nederland en Vlaanderen ........................................................................................................................ 34
5.1 Inleiding ...................................................................................................................................... 34
5.2 Beroepsonderwijs: vraagstukken van kwalificering, vormgeving en kwaliteit ................................. 36
5.3 De drie vraagstukken nader beschouwd ....................................................................................... 38
Samenwerking en co-creatie........................................................................................................................ 38
Toegankelijkheid en beroepsgerichte kwalificering........................................................................................ 39
Opleiden voor nu en morgen ........................................................................................................................ 40
5.4 ten slotte: uitdaging voor de toekomst .......................................................................................... 41
socialisatiefunctie ...................................................................................................................................... 42
6 H14 bevorderen van burgerschap als maatschappelijke opdracht van de school .................................... 43
6.1 inleiding ...................................................................................................................................... 43
6.2 Achtergrond: sociale opbrengsten van onderwijs van grote waarde ............................................... 43
de waarde van onderwijs voor individu en samenleving ................................................................................. 43
Sociale cohesie ........................................................................................................................................... 44
Sociaal kapitaal en sociale en politieke participatie ...................................................................................... 44
Sociale en maatschappelijke competenties ................................................................................................. 46
6.3 burgerschapsopdracht van scholen: welke factoren spelen rol? ................................................... 46
Het concept burgerschap ............................................................................................................................ 47
Democratisch burgerschap ......................................................................................................................... 47
Wat is goed ‘burgerschap’?.......................................................................................................................... 47
6.4 Welke burgerschapscompetenties hebben jongeren? ................................................................... 48
Nederlandse en Vlaamse jongeren in internationaal perspectief ................................................................... 48
Ongelijkheid tussen groepen binnen de landsgrenzen ................................................................................... 48
6.5 Mogelijkheden: hoe ontwikkelt burgerschap zich onder jongeren? ................................................ 49
6.6 De rol van de school: onderwijs helpt, maar hoe?.......................................................................... 50
Kan de school compenseren voor ongelijkheid?............................................................................................ 50
Burgerschap in een gedifferentieerd onderwijssysteem................................................................................. 51
6.7 Ten slotte: onderweg met burgerschap, sturen op burgerschap door onderwijs? ........................... 51
sturing en legitimiteit ................................................................................................................................... 51
onderweg met burgerschap ......................................................................................................................... 52
7 H15 etnische diversiteit in het onderwijs ............................................................................................... 53
7.1 Inleiding ...................................................................................................................................... 53
7.2 Situering en historiek ................................................................................................................... 54
historische en demografische ontwikkelingen .............................................................................................. 54
belangrijkste beleidsinstrumenten ............................................................................................................... 54
1. Onderwijsfinanciering .............................................................................................................................. 54
2. Schoolsamenstelling ............................................................................................................................... 54
3. Multicultureel/intercultureel onderwijs ..................................................................................................... 55
4. Talige diversiteit....................................................................................................................................... 55
7.3 Theorie ........................................................................................................................................ 56
1. etnische ongelijkheid ............................................................................................................................... 56
2. schoolsamenstelling ............................................................................................................................... 59
2
, 3. multicultureel onderwijs .......................................................................................................................... 60
4. talige diversiteit ....................................................................................................................................... 61
7.4 State of the art ............................................................................................................................. 62
1. etnische ongelijkheid ............................................................................................................................... 62
2. schoolsamenstelling ............................................................................................................................... 63
3. multicultureel onderwijs .......................................................................................................................... 64
4. talige diversiteit ....................................................................................................................................... 64
7.5 Ten slotte: het doorbreken van de vicieuze cirkel van etnische diversiteit in onderwijsprestaties (=
samenvattend)......................................................................................................................................... 65
selectie- en allocatiefunctie/differentiatie ................................................................................................... 66
8 H11 onderwijsstelsen en kansengelijkheid: op zoek naar een meritocratie ............................................. 67
8.1 inleiding ...................................................................................................................................... 67
8.2 het ontwerpen van een meritocratie ............................................................................................. 67
8.3 de kenmerken van het onderwijsstelsel ........................................................................................ 68
1. differentiatie............................................................................................................................................ 68
2. flexibiliteit ............................................................................................................................................... 69
3. beroepsoriëntatie .................................................................................................................................... 69
4. standaardisering ..................................................................................................................................... 70
8.4 stelselkenmerken en kansengelijkheid ......................................................................................... 70
8.5 lessen uit onderwijssociologie (en aanverwante wetenschappen) ................................................. 72
1. Differentiatie ........................................................................................................................................... 72
2. Flexibiliteit .............................................................................................................................................. 72
3. Beroepsoriëntatie .................................................................................................................................... 73
4. Standaardisering ..................................................................................................................................... 73
5. onderwijsstelsel en etnische ongelijkheid ................................................................................................. 74
6. onderwijsstelsel en andere uitkomsten .................................................................................................... 74
8.6 Implicaties voor beleid................................................................................................................. 74
8.7 ten slotte: samenhangen in kenmerken bepalend voor meritocratisch karakter onderwijssysteem 75
9 H12 onderwijsongelijkheden: de confrontatie van gezinnen met een onderwijssysteem ......................... 76
9.1 inleiding ...................................................................................................................................... 76
9.2 historiek ...................................................................................................................................... 77
9.3 voornaamste theoretische perspectieven ter verklaring van onderwijsongelijkheden .................... 77
verklaring primaire effecten ......................................................................................................................... 77
verklaring secundaire effecten ..................................................................................................................... 78
9.4 stand van zaken van het empirisch onderzoek naar de oorzaken van ongelijkheden in
schoolloopbanen ..................................................................................................................................... 81
Culturele reproductietheorie ....................................................................................................................... 81
Sociale kapitaaltheorie ................................................................................................................................ 82
Leerkrachtenverwachting ............................................................................................................................ 82
Rational action theorieën............................................................................................................................. 82
Schaduwonderwijs = shadow education....................................................................................................... 83
9.5 onderzoek naar sociale ongelijkheid in onderwijsloopbanen in Nederland en Vlaanderen .............. 84
9.6 Beleidsimplicaties ....................................................................................................................... 84
9.7 Ten slotte: hardnekkige verschillen en moeizame verklaringen ..................................................... 84
3
, 10 H13 Gender in het onderwijs: een vraagstuk met veel gedaantes............................................................ 85
10.1 inleiding ...................................................................................................................................... 85
10.2 historie en situering van de problematiek ..................................................................................... 86
1. ontwikkelingen in de verticale onderwijsongellijkheid: kantelent probleem................................................. 86
2. sekseverschillen in schoolprestaties en onderwijsniveau: stand van zaken ................................................ 86
3. horizontale ongelijkheid ........................................................................................................................... 87
onderwijspositie van LGBTQ+ - leerlingen ..................................................................................................... 87
10.3 theoretische verklaringen van sekseverschillen in het onderwijs .................................................. 88
1. biologische theorieën .............................................................................................................................. 88
2. Socialisatietheorieën ............................................................................................................................... 89
3. maatschappelijke en culturele theorieën .................................................................................................. 90
10.4 state of the art: empirisch onderzoek en recente inzichten............................................................ 91
1. onderzoek naar processen in onderwijs die seksespecifieke schoolloopbaanprestaties kunnen verklaren
(meisjes) ..................................................................................................................................................... 91
2. onderzoek naar seksespecifieke school- en studieloopbanen (meisjes) ..................................................... 92
3. onderzoek naar de jongensproblematiek in het onderwijs .......................................................................... 92
10.5 Beleidsimplicaties ...................................................................................................................... 94
10.6 ten slotte: gendervraagstukken veranderen en blijven .................................................................. 94
DOELSTELLINGEN
De student …
• heeft kennis van sociologische referentiekaders en kan deze toepassen in onderwijscontexten.
• kan processen in onderwijscontexten vanuit diverse sociologische paradigma’s analyseren.
• kan processen in onderwijscontexten in een historisch en internationaal perspectief plaatsen.
• heeft inzicht in en kan de verschillende functies van onderwijs duiden en verklaren.
• heeft inzicht in verklaringen voor het ontstaan van kansenongelijkheid in onderwijs en kan vanuit deze
verklaringen suggesties voor beleid formuleren.
• kan situaties en evoluties in onderwijscontexten verklaren vanuit een sociologisch denkkader.
Opmerking: op het examen focus op Vlaamse onderwijs, theorie kunnen toepassen (theoretische kaders wel goed
van buiten kennen om te kunnen toepassen)
INLEIDING
Sociologische bril => Wat is invloed op onderwijs door maatschappij, wat is invloed van maatschappij op onderwijs
=> Dus onderwijs zowel afhankelijke als onafhankelijke variabele
3 functies onderwijs:
Kwalificatie = diploma/certificatien (heb je wel of niet)
Socialisatie = burgerschap => hoe je gedragen, gaan stemmen, …
Selectie en allocatie (toewijzen) = welke plekken in samenleving invullen?
2 mogelijke effecten tot gevolg (functies onderwijs kunnen 2 effecten genereren): emancipatie (talenten die je hebt
er uit komen, je ontplooien) <-> reproductie (sociale ongelijkheden herproduceren)
EXAMEN:
Wetenschappelijke terminologie + referentiekaders
Niet: alle onderzoeksresultaten kennen
Wel: onderzoeksresultaten interpreteren adhv kader
Bijvoorbeeld:
Verschillen en gelijkenissen culturele reproductietheorie, sociaal kapitaaltheorie, rational action theorie.
Verklaar het ‘boys problem’ vanuit een biologisch standpunt.
4
1 H1 onderwijs als ordevraagstuk .............................................................................................................. 5
1.1 inleiding ........................................................................................................................................ 5
1.2 sociale organisatie van leren .......................................................................................................... 5
vier sociale ordes .......................................................................................................................................... 6
constellaties van sociale ordes ...................................................................................................................... 7
sociologische bril: sociale organisatie van leren en sociale ordes .................................................................... 7
1.3 terugkijken: markt en overheid ....................................................................................................... 9
Maatschappelijke context.............................................................................................................................. 9
Overheid, markt en de sociale organisatie van leren ........................................................................................ 9
Variaties in governance: sociale ordes combineren ...................................................................................... 11
theoretisch perspectief → pro/contra marktwerking ...................................................................................... 13
empirisch perspectief → 3 basismechanismen (lessen: over het samenspel tussen sociale ordes) .................. 13
1.4 actuele vraagstukken ................................................................................................................... 15
Wat moet er worden onderwezen? Vragen over het curriculum...................................................................... 15
Hoe moet dat worden gedaan? Vragen over de inrichting van het onderwijsproces ......................................... 15
Voor wie is welke vorm van leren? Vragen over selectie en onderwijskansen .................................................. 16
Wie/wat bepaalt antwoord op die vragen? Vragen over governance ............................................................... 16
1.5 ten slotte: samenvattend ............................................................................................................. 17
Sociale organisatie van leren ....................................................................................................................... 17
Vier sociale ordes ........................................................................................................................................ 17
Vier kernvragen ........................................................................................................................................... 17
Een onderwijssociologische bril ................................................................................................................... 17
2 H3 Durkheims, Marx’ en Webers theorieën over het onderwijs als maatschappelijke institutie ............... 18
2.1 inleiding ...................................................................................................................................... 18
2.2 institutionalisering van onderwijs: zeer korte historische schets ................................................... 19
2.3 De maatschappij en het concept functie....................................................................................... 20
2.4 Émile Durkheim: het onderwijs draagt bij aan de maatschappelijke continuïteit ............................ 20
2.5 Marx: het onderwijs draagt bij aan de reproductie van het kapitalistische systeem ........................ 22
2.6 Weber: het onderwijs draagt bij aan het in stand houden van sociale dominantie........................... 23
2.7 discussie en commentaar ............................................................................................................ 24
2.8 ten slotte: bruikbaarheid van klassieke kaders (samenvattend) .................................................... 25
3 H7 uitwijding curriculum ....................................................................................................................... 26
kwalificatiefunctie ...................................................................................................................................... 27
4 H8 de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt in Lage Landen ...................................................... 27
4.1 Inleiding ...................................................................................................................................... 27
4.2 Het socialisatie- en allocatiemodel van het onderwijs................................................................... 28
4.3 Bestaande theoretische inzichten over de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt .............. 29
4.4 Empirische bevindingen ............................................................................................................... 31
vlaanderen .................................................................................................................................................. 31
4.5 Implicaties voor het beleid ........................................................................................................... 32
vlaanderen .................................................................................................................................................. 32
4.6 Ten slotte: nog steeds concurrerende visies op aansluiting ........................................................... 33
1
, 4.7 oefeningen les ............................................................................................................................. 33
5 H9 leren voor een beroep: vraagstukken van richten, inrichten, verrichten van publiek beroepsonderwijs
in Nederland en Vlaanderen ........................................................................................................................ 34
5.1 Inleiding ...................................................................................................................................... 34
5.2 Beroepsonderwijs: vraagstukken van kwalificering, vormgeving en kwaliteit ................................. 36
5.3 De drie vraagstukken nader beschouwd ....................................................................................... 38
Samenwerking en co-creatie........................................................................................................................ 38
Toegankelijkheid en beroepsgerichte kwalificering........................................................................................ 39
Opleiden voor nu en morgen ........................................................................................................................ 40
5.4 ten slotte: uitdaging voor de toekomst .......................................................................................... 41
socialisatiefunctie ...................................................................................................................................... 42
6 H14 bevorderen van burgerschap als maatschappelijke opdracht van de school .................................... 43
6.1 inleiding ...................................................................................................................................... 43
6.2 Achtergrond: sociale opbrengsten van onderwijs van grote waarde ............................................... 43
de waarde van onderwijs voor individu en samenleving ................................................................................. 43
Sociale cohesie ........................................................................................................................................... 44
Sociaal kapitaal en sociale en politieke participatie ...................................................................................... 44
Sociale en maatschappelijke competenties ................................................................................................. 46
6.3 burgerschapsopdracht van scholen: welke factoren spelen rol? ................................................... 46
Het concept burgerschap ............................................................................................................................ 47
Democratisch burgerschap ......................................................................................................................... 47
Wat is goed ‘burgerschap’?.......................................................................................................................... 47
6.4 Welke burgerschapscompetenties hebben jongeren? ................................................................... 48
Nederlandse en Vlaamse jongeren in internationaal perspectief ................................................................... 48
Ongelijkheid tussen groepen binnen de landsgrenzen ................................................................................... 48
6.5 Mogelijkheden: hoe ontwikkelt burgerschap zich onder jongeren? ................................................ 49
6.6 De rol van de school: onderwijs helpt, maar hoe?.......................................................................... 50
Kan de school compenseren voor ongelijkheid?............................................................................................ 50
Burgerschap in een gedifferentieerd onderwijssysteem................................................................................. 51
6.7 Ten slotte: onderweg met burgerschap, sturen op burgerschap door onderwijs? ........................... 51
sturing en legitimiteit ................................................................................................................................... 51
onderweg met burgerschap ......................................................................................................................... 52
7 H15 etnische diversiteit in het onderwijs ............................................................................................... 53
7.1 Inleiding ...................................................................................................................................... 53
7.2 Situering en historiek ................................................................................................................... 54
historische en demografische ontwikkelingen .............................................................................................. 54
belangrijkste beleidsinstrumenten ............................................................................................................... 54
1. Onderwijsfinanciering .............................................................................................................................. 54
2. Schoolsamenstelling ............................................................................................................................... 54
3. Multicultureel/intercultureel onderwijs ..................................................................................................... 55
4. Talige diversiteit....................................................................................................................................... 55
7.3 Theorie ........................................................................................................................................ 56
1. etnische ongelijkheid ............................................................................................................................... 56
2. schoolsamenstelling ............................................................................................................................... 59
2
, 3. multicultureel onderwijs .......................................................................................................................... 60
4. talige diversiteit ....................................................................................................................................... 61
7.4 State of the art ............................................................................................................................. 62
1. etnische ongelijkheid ............................................................................................................................... 62
2. schoolsamenstelling ............................................................................................................................... 63
3. multicultureel onderwijs .......................................................................................................................... 64
4. talige diversiteit ....................................................................................................................................... 64
7.5 Ten slotte: het doorbreken van de vicieuze cirkel van etnische diversiteit in onderwijsprestaties (=
samenvattend)......................................................................................................................................... 65
selectie- en allocatiefunctie/differentiatie ................................................................................................... 66
8 H11 onderwijsstelsen en kansengelijkheid: op zoek naar een meritocratie ............................................. 67
8.1 inleiding ...................................................................................................................................... 67
8.2 het ontwerpen van een meritocratie ............................................................................................. 67
8.3 de kenmerken van het onderwijsstelsel ........................................................................................ 68
1. differentiatie............................................................................................................................................ 68
2. flexibiliteit ............................................................................................................................................... 69
3. beroepsoriëntatie .................................................................................................................................... 69
4. standaardisering ..................................................................................................................................... 70
8.4 stelselkenmerken en kansengelijkheid ......................................................................................... 70
8.5 lessen uit onderwijssociologie (en aanverwante wetenschappen) ................................................. 72
1. Differentiatie ........................................................................................................................................... 72
2. Flexibiliteit .............................................................................................................................................. 72
3. Beroepsoriëntatie .................................................................................................................................... 73
4. Standaardisering ..................................................................................................................................... 73
5. onderwijsstelsel en etnische ongelijkheid ................................................................................................. 74
6. onderwijsstelsel en andere uitkomsten .................................................................................................... 74
8.6 Implicaties voor beleid................................................................................................................. 74
8.7 ten slotte: samenhangen in kenmerken bepalend voor meritocratisch karakter onderwijssysteem 75
9 H12 onderwijsongelijkheden: de confrontatie van gezinnen met een onderwijssysteem ......................... 76
9.1 inleiding ...................................................................................................................................... 76
9.2 historiek ...................................................................................................................................... 77
9.3 voornaamste theoretische perspectieven ter verklaring van onderwijsongelijkheden .................... 77
verklaring primaire effecten ......................................................................................................................... 77
verklaring secundaire effecten ..................................................................................................................... 78
9.4 stand van zaken van het empirisch onderzoek naar de oorzaken van ongelijkheden in
schoolloopbanen ..................................................................................................................................... 81
Culturele reproductietheorie ....................................................................................................................... 81
Sociale kapitaaltheorie ................................................................................................................................ 82
Leerkrachtenverwachting ............................................................................................................................ 82
Rational action theorieën............................................................................................................................. 82
Schaduwonderwijs = shadow education....................................................................................................... 83
9.5 onderzoek naar sociale ongelijkheid in onderwijsloopbanen in Nederland en Vlaanderen .............. 84
9.6 Beleidsimplicaties ....................................................................................................................... 84
9.7 Ten slotte: hardnekkige verschillen en moeizame verklaringen ..................................................... 84
3
, 10 H13 Gender in het onderwijs: een vraagstuk met veel gedaantes............................................................ 85
10.1 inleiding ...................................................................................................................................... 85
10.2 historie en situering van de problematiek ..................................................................................... 86
1. ontwikkelingen in de verticale onderwijsongellijkheid: kantelent probleem................................................. 86
2. sekseverschillen in schoolprestaties en onderwijsniveau: stand van zaken ................................................ 86
3. horizontale ongelijkheid ........................................................................................................................... 87
onderwijspositie van LGBTQ+ - leerlingen ..................................................................................................... 87
10.3 theoretische verklaringen van sekseverschillen in het onderwijs .................................................. 88
1. biologische theorieën .............................................................................................................................. 88
2. Socialisatietheorieën ............................................................................................................................... 89
3. maatschappelijke en culturele theorieën .................................................................................................. 90
10.4 state of the art: empirisch onderzoek en recente inzichten............................................................ 91
1. onderzoek naar processen in onderwijs die seksespecifieke schoolloopbaanprestaties kunnen verklaren
(meisjes) ..................................................................................................................................................... 91
2. onderzoek naar seksespecifieke school- en studieloopbanen (meisjes) ..................................................... 92
3. onderzoek naar de jongensproblematiek in het onderwijs .......................................................................... 92
10.5 Beleidsimplicaties ...................................................................................................................... 94
10.6 ten slotte: gendervraagstukken veranderen en blijven .................................................................. 94
DOELSTELLINGEN
De student …
• heeft kennis van sociologische referentiekaders en kan deze toepassen in onderwijscontexten.
• kan processen in onderwijscontexten vanuit diverse sociologische paradigma’s analyseren.
• kan processen in onderwijscontexten in een historisch en internationaal perspectief plaatsen.
• heeft inzicht in en kan de verschillende functies van onderwijs duiden en verklaren.
• heeft inzicht in verklaringen voor het ontstaan van kansenongelijkheid in onderwijs en kan vanuit deze
verklaringen suggesties voor beleid formuleren.
• kan situaties en evoluties in onderwijscontexten verklaren vanuit een sociologisch denkkader.
Opmerking: op het examen focus op Vlaamse onderwijs, theorie kunnen toepassen (theoretische kaders wel goed
van buiten kennen om te kunnen toepassen)
INLEIDING
Sociologische bril => Wat is invloed op onderwijs door maatschappij, wat is invloed van maatschappij op onderwijs
=> Dus onderwijs zowel afhankelijke als onafhankelijke variabele
3 functies onderwijs:
Kwalificatie = diploma/certificatien (heb je wel of niet)
Socialisatie = burgerschap => hoe je gedragen, gaan stemmen, …
Selectie en allocatie (toewijzen) = welke plekken in samenleving invullen?
2 mogelijke effecten tot gevolg (functies onderwijs kunnen 2 effecten genereren): emancipatie (talenten die je hebt
er uit komen, je ontplooien) <-> reproductie (sociale ongelijkheden herproduceren)
EXAMEN:
Wetenschappelijke terminologie + referentiekaders
Niet: alle onderzoeksresultaten kennen
Wel: onderzoeksresultaten interpreteren adhv kader
Bijvoorbeeld:
Verschillen en gelijkenissen culturele reproductietheorie, sociaal kapitaaltheorie, rational action theorie.
Verklaar het ‘boys problem’ vanuit een biologisch standpunt.
4
