Les 1: Algemene beginselen
Zelfstudie pg. 643(C)-651 + pg. 658-668 + pg. 673-674
DEELTJE 1 (p. 643-651)
C. Statuut van de politie
(i) Basisbeginselen
WGP = politiediensten = 1 geïntegreerde politiedienst, gestructureerd en georganiseerd op 2
niveaus (lokaal en federaal)
- Geen eenheidspolitie MAAR geïntegreerde politiedienst die autonoom functioneert
Leden van de politiediensten = eenheidsstatuut
Mobiliteitsprincipe = garandeert de mobiliteit tussen de verschillende lokale politiediensten en
tussen deze diensten en de federale politie
Reeks algemene beginselen beheersen het statuut van de politiediensten
- Respect voor de fundamentele rechten en vrijheden
- Beschikbaarheid
- Stakingsrecht
- Onpartijdigheid
- Discretieplicht
Korpsoversten = volgens mandaatsysteem benoemd
- Voor elke functie wordt een standaardprofiel opgemaakt
- Korpsoversten worden aangesteld voor een hernieuwbare periode van telkens 5 jaar
Politiediensten = operationeel, administratief en logistiek kader
- Operationeel kader à verantwoordelijk voor de uitvoering van de opdrachten van
gerechtelijke en bestuurlijke politie waarvoor vooral politieambtenaren bevoegd zijn
- Administratief en logistiek kader à personeelsleden zonder bevoegdheid inzake
gerechtelijke of bestuurlijke politie (art. 118)
(ii) De lokale politie
= verantwoordelijk voor de basispolitiezorg (community policing)
- Opdrachten van bestuurlijke en gerechtelijke politie voor lokale gebeurtenissen en
fenomenen die zich voordoen op het grondgebied van de politiezone
Grondgebied van het rijk = ingedeeld in politiezones
- Meergemeentezones = politieraad + politiecollege
- Ééngemeentezones = gemeenteraad + college van burgemeester en schepenen
Per politiezone = zonale veiligheidsraad
- Systematisch overleg tussen de burgemeesters, de PdK, de korpschef van de lokale
politie en de bestuurlijke directeur-coördinator van de federale politie (of zijn
afgevaardigde)
, - Raad bespreekt het zonale veiligheidsplan, bevordert de optimale coördinatie van het
optreden van de lokale politiediensten en evalueert de uitvoering van het plan
Elke politiezone = lokaal politiekorps, geleid door een korpschef
- Aangesteld door de koning op gemotiveerde voordracht van de gemeenteraad of de
politieraad + na gemotiveerd advies
Per korps = opsporingsdienst à geleid door een politieambtenaar
- Deze dienst staat in voor de uitvoering van de gerechtelijke taken
- Gezag en de leiding over deze taken = uitgevoerd door de burgemeester bij
ééngemeentezone + politiecollege bij meergemeentezone
- Korpschef = uitvoerende functie à hij staat in voor de uitvoering van het lokaal
politiebeleid + uitvoering van het zonaal veiligheidsplan
(iii) de federale politie
= verantwoordelijk voor de gespecialiseerde en de bovenlokale politiezorg
- Bereidt het nationaal veiligheidsplan voor en draagt bij tot de uitvoering ervan
- Plan bestaat uit 2 delen à transversale thema’s + veiligheidsfenomenen
De federale politie = samengesteld uit een commissaris-generaal, een reeks algemene
directies en enkele gedeconcentreerde diensten (deze ambtenaren worden aangewezen
volgens een mandaatsysteem; 5jaar, 1x hernieuwbaar)
- Commissaris-generaal à leiding van de federale politie
- Algemene directies à geleid door directeurs-generaal
o Werking op federaal niveau
§ AD gerechtelijke politie
§ AD bestuurlijke politie
§ AD operationele ondersteuning
§ AD personeel
§ AD materiële middelen
§ Gedeconcentreerde diensten
• Geleid door directeurs
• Op arrondissementeel niveau
Gezag en leiding van de federale politiediensten = bij de ministers van Binnenlandse Zaken en
Justitie
Korpschefs = ook uitvoerende taak; de commissaris-generaal is verantwoordelijk voor de
uitvoering van het politiebeleid
Federale politie = bevoegd voor het hele grondgebied van het Rijk
- Geen strikte inhoudelijke bevoegdheidsafbakening tussen de federale en de lokale
politie
- Bevoegdheidsverdeling = functionele aangelegenheid
- Meerwaarde van de federale politiediensten = in beheersing van supralokale fenomenen
en technische ondersteuning
2 beginselen ten aanzien van de federale politie = specialiteit en subsidiariteit
- Problemen van lokale aard? à Federale politie treedt enkel op als het een meerwaarde
oplevert
Verdere afbakening van bevoegdheden = overgelaten aan de MvJ