Theorie omgevingsaanpassing
Op mondeling examen enkel dit deel, niet deel van hulpmiddelen
Woningaanpassing
Evolutie naar inclusieve/integrale architectuur
Inclusieve/intergrale architectuur
• = architectuur voor iedereen en onder alle omstandigheden, dus ook voor personen met een
beperking = toegankelijk voor iedereen
• Noden veranderen doorheen je leven. Architectuur is aan het veranderen als het gaat over
privéwoningen. Historische gebouwen ga je niet veranderen, je gaat geen muren weghalen =
blijft veel weerstand rond.
• Link met Universal Design = ontwerpen voor iedereen bv een inloopdouche is bruikbaar voor
iedereen.
• Voorwaarden voor integrale toegankelijkheid
• Om toegankelijk te zijn, moet een omgeving of gebouw, dienstverlening of informatie voor
iedereen voldoen aan belangrijke voorwaarden:
– Bereikbaar | Kan ik de bestemming vlot bereiken met bijvoorbeeld het openbaar
vervoer?
– Betreedbaar | Kan ik er gemakkelijk binnen of buiten geraken?
– Bruikbaar | Kan ik doen wat ik voor ogen had?
– Begrijpbaar | Is alle informatie helder en duidelijk voor mij?
– Betaalbaar | Is het financieel haalbaar?
• Huidige architectuur:
– Omgevingen, ruimtes, woningen zijn vaak ontworpen voor de vitale, jonge en
lichamelijke perfect gevormde persoon
1
, • 7 basisprincipes als leidraad: Vandaag kennen wij 7 principes van Universal Design. De
doelstelling ervan is het vergemakkelijken en veraangenamen van het leven van álle
gebruikers.
– Bruikbaar voor iedereen (principe 1)
– Flexibiliteit in het gebruik (principe 2)
– Eenvoudig en intuïtief gebruik (principe 3)
– Begrijpelijke informatie (principe 4)
– Marge voor vergissingen (principe 5)
– Beperkte inspanning (principe 6)
– Geschikte afmetingen en gebruiksruimten (principe 7)
Bouwen versus verbouwen
Verbouwen versus nieuwbouw
Verschil tussen nieuwbouw en verbouwing
NIEUWBOUW:
➢ Een nieuw te realiseren woning
➢ Hulp van de ergotherapeut tijdens de ontwerpfase, ergotherapeut werkt samen met
architect
➢ Rekening houdend met beperkingen van de bouwheer
➢ Rekening houdend met bouwperceel
➢ Logisch ontwerp
VERBOUWEN:
➢ Aanpassen van een bestaande woning
➢ Aanbouw van nieuwe ruimten
➢ Klemtoon van de opdracht = verbouwen
In realiteit rekening houden met:
– Bouwvergunningen
Aandacht ligt op micro-niveau = de feitelijke woning, in kaart brengen van de eigen woning. Je moet
verder denken dan je voordeur (verder denken dan micro niveau)
Denk ook na over:
– Macro: je huis staat op een bouwperceel
– Meso niveau: je hebt een woning en die woning staat op een bepaald bouwperceel
in bv. Oosterzele
2
,Basisconcept adviseren
• Grondige analyse: functioneel + technisch + financieel
– Functioneel: hoe wast de persoon zicht, hoe eet die
– Technisch: wat is mogelijk aan een woning
– Financieel: job, werk, pensioen om een gebouw aan te passen
• Afwegen van alle mogelijke oplossingen
• Meest adequate oplossing weerhouden
• Samen met cliënt(systeem)
Persoon
Oplossing
Activiteiten Situatie/Omgeving
Belang van huisbezoek
Belang van huisbezoek
- Wat is kenmerkend voor de pathologie? Is het evoluerend?
- Logische inventarisatie= beginnen met de voordeur (is er een drempel ja of nee, hoe hoog),
hoe breed is de deur/doorgang → inkomhal, tot welke ruimtes heeft de inkomhal toegang?
→ living
- Eerst gelijkvloers → trap → eerste verdieping (hal)
Toilet badkamer slaapkamer moeten aangepast worden! (afstand tussen deze drie ruimtes moeten
tot een minimum beperkt worden zodat de persoon geen te grote afstand moet overbruggen)
• Probleemanalyse:
➢ Stap 1: Globaal beeld
➢ Stap 2: Alle activiteiten/ruimtes inventariseren en daaruit de
probleemactiviteiten/probleemruimtes selecteren
➢ Stap 3: Per probleemactiviteit/probleemruimte: analyse activiteit, persoon en
situatie/omgeving
• Zoeken naar oplossingen:
➢ Stap 4: Kiezen van soort hulpmiddel/aanpassing
➢ Stap 5: Kiezen van type hulpmiddel/aanpassing
3
, • Globaal beeld:
➢ Persoonsgegevens
➢ Medische gegevens
➢ Functionele gegevens
➢ Sociale gegevens
➢ Werksituatie, schoolsituatie
➢ Hoe is de hulpverlening georganiseerd?
• Alle activiteiten/ruimtes inventariseren en daaruit de probleemactiviteiten/probleemruimtes
selecteren:
– Welke activiteiten verlopen moeilijk? In welke ruimtes?
• Welke ruimtes zijn noodzakelijke ruimtes, afhankelijk van:
– Gezinsinvulling
– Dagindeling
• Welke (huishoudelijke) taken neemt iemand op?
– Link de probleemactiviteit aan de betrokken ruimte:
• Houd rekening met de samenhang binnen de woning:
– Hoe oriënteren de ruimtes zich ten opzichte van elkaar?
– Verticale circulatie
– Logische indeling
• Kiezen voor soort hulpmiddel/aanpassing:
– Oplossing:
• Probleem oplossen cliënt = meest adequate oplossing
• Bekijk het volledige kostenplaatje
– VAPH?
• Keuze hulpmiddel/aanpassing: komt tot stand via een keuzeproces:
Vb. probleem: de persoon kan het bestaande bad niet meer gebruiken
→ Breng alle alternatieven in kaart
• aanpassen van de badkamer op de eerste etage (bereikbaarheid?)
4
Op mondeling examen enkel dit deel, niet deel van hulpmiddelen
Woningaanpassing
Evolutie naar inclusieve/integrale architectuur
Inclusieve/intergrale architectuur
• = architectuur voor iedereen en onder alle omstandigheden, dus ook voor personen met een
beperking = toegankelijk voor iedereen
• Noden veranderen doorheen je leven. Architectuur is aan het veranderen als het gaat over
privéwoningen. Historische gebouwen ga je niet veranderen, je gaat geen muren weghalen =
blijft veel weerstand rond.
• Link met Universal Design = ontwerpen voor iedereen bv een inloopdouche is bruikbaar voor
iedereen.
• Voorwaarden voor integrale toegankelijkheid
• Om toegankelijk te zijn, moet een omgeving of gebouw, dienstverlening of informatie voor
iedereen voldoen aan belangrijke voorwaarden:
– Bereikbaar | Kan ik de bestemming vlot bereiken met bijvoorbeeld het openbaar
vervoer?
– Betreedbaar | Kan ik er gemakkelijk binnen of buiten geraken?
– Bruikbaar | Kan ik doen wat ik voor ogen had?
– Begrijpbaar | Is alle informatie helder en duidelijk voor mij?
– Betaalbaar | Is het financieel haalbaar?
• Huidige architectuur:
– Omgevingen, ruimtes, woningen zijn vaak ontworpen voor de vitale, jonge en
lichamelijke perfect gevormde persoon
1
, • 7 basisprincipes als leidraad: Vandaag kennen wij 7 principes van Universal Design. De
doelstelling ervan is het vergemakkelijken en veraangenamen van het leven van álle
gebruikers.
– Bruikbaar voor iedereen (principe 1)
– Flexibiliteit in het gebruik (principe 2)
– Eenvoudig en intuïtief gebruik (principe 3)
– Begrijpelijke informatie (principe 4)
– Marge voor vergissingen (principe 5)
– Beperkte inspanning (principe 6)
– Geschikte afmetingen en gebruiksruimten (principe 7)
Bouwen versus verbouwen
Verbouwen versus nieuwbouw
Verschil tussen nieuwbouw en verbouwing
NIEUWBOUW:
➢ Een nieuw te realiseren woning
➢ Hulp van de ergotherapeut tijdens de ontwerpfase, ergotherapeut werkt samen met
architect
➢ Rekening houdend met beperkingen van de bouwheer
➢ Rekening houdend met bouwperceel
➢ Logisch ontwerp
VERBOUWEN:
➢ Aanpassen van een bestaande woning
➢ Aanbouw van nieuwe ruimten
➢ Klemtoon van de opdracht = verbouwen
In realiteit rekening houden met:
– Bouwvergunningen
Aandacht ligt op micro-niveau = de feitelijke woning, in kaart brengen van de eigen woning. Je moet
verder denken dan je voordeur (verder denken dan micro niveau)
Denk ook na over:
– Macro: je huis staat op een bouwperceel
– Meso niveau: je hebt een woning en die woning staat op een bepaald bouwperceel
in bv. Oosterzele
2
,Basisconcept adviseren
• Grondige analyse: functioneel + technisch + financieel
– Functioneel: hoe wast de persoon zicht, hoe eet die
– Technisch: wat is mogelijk aan een woning
– Financieel: job, werk, pensioen om een gebouw aan te passen
• Afwegen van alle mogelijke oplossingen
• Meest adequate oplossing weerhouden
• Samen met cliënt(systeem)
Persoon
Oplossing
Activiteiten Situatie/Omgeving
Belang van huisbezoek
Belang van huisbezoek
- Wat is kenmerkend voor de pathologie? Is het evoluerend?
- Logische inventarisatie= beginnen met de voordeur (is er een drempel ja of nee, hoe hoog),
hoe breed is de deur/doorgang → inkomhal, tot welke ruimtes heeft de inkomhal toegang?
→ living
- Eerst gelijkvloers → trap → eerste verdieping (hal)
Toilet badkamer slaapkamer moeten aangepast worden! (afstand tussen deze drie ruimtes moeten
tot een minimum beperkt worden zodat de persoon geen te grote afstand moet overbruggen)
• Probleemanalyse:
➢ Stap 1: Globaal beeld
➢ Stap 2: Alle activiteiten/ruimtes inventariseren en daaruit de
probleemactiviteiten/probleemruimtes selecteren
➢ Stap 3: Per probleemactiviteit/probleemruimte: analyse activiteit, persoon en
situatie/omgeving
• Zoeken naar oplossingen:
➢ Stap 4: Kiezen van soort hulpmiddel/aanpassing
➢ Stap 5: Kiezen van type hulpmiddel/aanpassing
3
, • Globaal beeld:
➢ Persoonsgegevens
➢ Medische gegevens
➢ Functionele gegevens
➢ Sociale gegevens
➢ Werksituatie, schoolsituatie
➢ Hoe is de hulpverlening georganiseerd?
• Alle activiteiten/ruimtes inventariseren en daaruit de probleemactiviteiten/probleemruimtes
selecteren:
– Welke activiteiten verlopen moeilijk? In welke ruimtes?
• Welke ruimtes zijn noodzakelijke ruimtes, afhankelijk van:
– Gezinsinvulling
– Dagindeling
• Welke (huishoudelijke) taken neemt iemand op?
– Link de probleemactiviteit aan de betrokken ruimte:
• Houd rekening met de samenhang binnen de woning:
– Hoe oriënteren de ruimtes zich ten opzichte van elkaar?
– Verticale circulatie
– Logische indeling
• Kiezen voor soort hulpmiddel/aanpassing:
– Oplossing:
• Probleem oplossen cliënt = meest adequate oplossing
• Bekijk het volledige kostenplaatje
– VAPH?
• Keuze hulpmiddel/aanpassing: komt tot stand via een keuzeproces:
Vb. probleem: de persoon kan het bestaande bad niet meer gebruiken
→ Breng alle alternatieven in kaart
• aanpassen van de badkamer op de eerste etage (bereikbaarheid?)
4
