Zwangerschapsbegeleiding richtlijn
,Zwangerschapsbegeleiding richtlijn
1 Termen
1elijnsgezondheidszorg
aanbieden v 1e deskundige opvang bij gez.problemen (bv door vv, huisarts…)
1e lijn in ZSbegeleiding
vv en HA in samenwerking met gyn
laagrisicozwangerschap
afh van aan-/afwezige risicofactoren = de afwezigheid van elk identificeerbaar risico dat
bijkomende zorg/maatregelen noodzaakt.
normale geboorte
WHO: spontaan begin, laag risico ~begin, hele bevalling & geboorte. kind w geboren 37-
42 weken. mama & kind in goede conditie PP.
Geboorte
geboorte van 1 kind, levend/dood, >500gr of >22 weken bij onbekend BW. als
beide X geweten → >25cm als criterium
Vroeggeboorte
Bevalling vóór de 37e zwangerschapsweek.
Laag geboortegewicht
Een geboortegewicht van <2500 gram
Tienerzwangerschap
Een zwangerschap bij vrouwen tussen 15 en 19 jaar, of jonger dan 20 jaar
2 Diagnose ZS
Echo 10w - 13w 6d. CRM bepalen (nauwkeurigst)
● als >14w bepaling hoofdomtrek & bipariëtale meting
LMP: 1e dag laatste menstruatie + 282 dagen.
● oiv factoren als BMI, leeftijd.. → niet zo nauwkeurig
1
,2.1 Labotesten
HCG-bepaling
● om ZS vast te stellen
● als urine = twijfelachtig/onverwacht negatief
● opsoren vroege ZS
● identificeren vroege ZS complicaties (spontane abortus, ectopische ZS…)
→ Urinetest
Humaan ChorionGonadotrofine
accuraatst voor dag gemiste menses = ochtendurine
positief = geen serumbepaling nodig
!! vals neg/pos mogelijk
→ Serumtest
pas detecteerbaar vanaf d14-17 na bevruchting
moet verdubbelen begin ZS
!! vals neg/pos mogelijk
Dus…
urinetest geeft kwalitatief resultaat, als die positief is geeft serumtest een onnodige
meerkost. Serum werkt wel vroeger en geeft kwantitatief resultaat
3 Bevraging ~1e consult
3.1 Voorgeschiedenis
anamnese van:
● medische
○ hart- en vaatziekten, hypertensie, trombose, longembolie, nierziekten,
metabole aandoeningen, stollingsstoornissen, hematologisch, auto-immuun,
ernstige infecties.. elke voorafbestaande pathologie !! tijdens ZS
● gynaecologische
○ BM-pathologie, bekken(bodem)afwijkingen, chirurgie, spiraaltje, VGV…
● obstetrische
○ GPA
○ resusimmunisatie, bloedgroep-antagonisme, miskramen, HELLP-syndroom,
prenatale bloeding, perinatale morbiditeit, sterfte, moeilijke bevalling…
2
, ● psychiatrische
○ (PP)-depressie/-psychose → best samenwerken met 2e lijn.
● persoonlijke
○ familiale (congenitale aandoeningen)
■ muco, spinale musculaire atrofie, hemoglobinopathieën, mentale
retardatie/trage ontw/autisme, Huntington, Duchenne, doofheid,
hazenlip, hartafwijkingen
○ immuniteit toxo, rubella & varicella
■ gekende pos immuniteit → opnieuw testen
■ neg toxo & var → hygiënische en voedingsmaatregelen
→ Risicofactoren uitsluiten/vaststellen & zo nodig doorverwijzen
3.2 Risicofactoren te bevragen ~1e consult
risicofactoren ivm vroeggeboorte w’en X systematisch bevraagd
● geeft onnodige stress
● geen duideliijke systemen voor
● risicofactoren:
○ voorgeschiedenis: recurrentie van 22.5%
○ soms ook etnishce invloed
○ minder dan 6m na vorige ZS
○ onder de 20, zware stress, laag BMI
risicofactoren ivm ontwikkelen van zwangerschapshypertensie en preeclampsie
● leeftijd van 40 jaar of ouder
● nullipariteit
● zwangerschapsinterval van méér dan tien jaar
● familiale voorgeschiedenis van pre-eclampsie
● voorgeschiedenis van pre-eclampsie
● BMI van 30 kg/m² of meer
● voorafbestaande hypertensie
● voorafbestaande nierziekte
● meerlingzwangerschap
Bevraag risicofactoren ivm verhoogde kans op zwangerschapsdiabetes
(screening voor in VL)
● obesitas
● gevorderde maternale leeftijd
● familiale voorgeschiedenis van diabetes
● voorgeschiedenis van zwangerschapsdiabetes
● kind met geboortegewicht >4500 g∙
● origine uit etnische minderheden
● sterke gewichtstoename tijdens jonge volwassenheid
● roken
3
,Zwangerschapsbegeleiding richtlijn
1 Termen
1elijnsgezondheidszorg
aanbieden v 1e deskundige opvang bij gez.problemen (bv door vv, huisarts…)
1e lijn in ZSbegeleiding
vv en HA in samenwerking met gyn
laagrisicozwangerschap
afh van aan-/afwezige risicofactoren = de afwezigheid van elk identificeerbaar risico dat
bijkomende zorg/maatregelen noodzaakt.
normale geboorte
WHO: spontaan begin, laag risico ~begin, hele bevalling & geboorte. kind w geboren 37-
42 weken. mama & kind in goede conditie PP.
Geboorte
geboorte van 1 kind, levend/dood, >500gr of >22 weken bij onbekend BW. als
beide X geweten → >25cm als criterium
Vroeggeboorte
Bevalling vóór de 37e zwangerschapsweek.
Laag geboortegewicht
Een geboortegewicht van <2500 gram
Tienerzwangerschap
Een zwangerschap bij vrouwen tussen 15 en 19 jaar, of jonger dan 20 jaar
2 Diagnose ZS
Echo 10w - 13w 6d. CRM bepalen (nauwkeurigst)
● als >14w bepaling hoofdomtrek & bipariëtale meting
LMP: 1e dag laatste menstruatie + 282 dagen.
● oiv factoren als BMI, leeftijd.. → niet zo nauwkeurig
1
,2.1 Labotesten
HCG-bepaling
● om ZS vast te stellen
● als urine = twijfelachtig/onverwacht negatief
● opsoren vroege ZS
● identificeren vroege ZS complicaties (spontane abortus, ectopische ZS…)
→ Urinetest
Humaan ChorionGonadotrofine
accuraatst voor dag gemiste menses = ochtendurine
positief = geen serumbepaling nodig
!! vals neg/pos mogelijk
→ Serumtest
pas detecteerbaar vanaf d14-17 na bevruchting
moet verdubbelen begin ZS
!! vals neg/pos mogelijk
Dus…
urinetest geeft kwalitatief resultaat, als die positief is geeft serumtest een onnodige
meerkost. Serum werkt wel vroeger en geeft kwantitatief resultaat
3 Bevraging ~1e consult
3.1 Voorgeschiedenis
anamnese van:
● medische
○ hart- en vaatziekten, hypertensie, trombose, longembolie, nierziekten,
metabole aandoeningen, stollingsstoornissen, hematologisch, auto-immuun,
ernstige infecties.. elke voorafbestaande pathologie !! tijdens ZS
● gynaecologische
○ BM-pathologie, bekken(bodem)afwijkingen, chirurgie, spiraaltje, VGV…
● obstetrische
○ GPA
○ resusimmunisatie, bloedgroep-antagonisme, miskramen, HELLP-syndroom,
prenatale bloeding, perinatale morbiditeit, sterfte, moeilijke bevalling…
2
, ● psychiatrische
○ (PP)-depressie/-psychose → best samenwerken met 2e lijn.
● persoonlijke
○ familiale (congenitale aandoeningen)
■ muco, spinale musculaire atrofie, hemoglobinopathieën, mentale
retardatie/trage ontw/autisme, Huntington, Duchenne, doofheid,
hazenlip, hartafwijkingen
○ immuniteit toxo, rubella & varicella
■ gekende pos immuniteit → opnieuw testen
■ neg toxo & var → hygiënische en voedingsmaatregelen
→ Risicofactoren uitsluiten/vaststellen & zo nodig doorverwijzen
3.2 Risicofactoren te bevragen ~1e consult
risicofactoren ivm vroeggeboorte w’en X systematisch bevraagd
● geeft onnodige stress
● geen duideliijke systemen voor
● risicofactoren:
○ voorgeschiedenis: recurrentie van 22.5%
○ soms ook etnishce invloed
○ minder dan 6m na vorige ZS
○ onder de 20, zware stress, laag BMI
risicofactoren ivm ontwikkelen van zwangerschapshypertensie en preeclampsie
● leeftijd van 40 jaar of ouder
● nullipariteit
● zwangerschapsinterval van méér dan tien jaar
● familiale voorgeschiedenis van pre-eclampsie
● voorgeschiedenis van pre-eclampsie
● BMI van 30 kg/m² of meer
● voorafbestaande hypertensie
● voorafbestaande nierziekte
● meerlingzwangerschap
Bevraag risicofactoren ivm verhoogde kans op zwangerschapsdiabetes
(screening voor in VL)
● obesitas
● gevorderde maternale leeftijd
● familiale voorgeschiedenis van diabetes
● voorgeschiedenis van zwangerschapsdiabetes
● kind met geboortegewicht >4500 g∙
● origine uit etnische minderheden
● sterke gewichtstoename tijdens jonge volwassenheid
● roken
3
