Anatomie van het perineum
1. Mannelijk perineum
perineum
❖ bestaat uit weke delen die het pelvis langs onder sluiten
❖ van symphysis pubica tot coccyx
❖ lateraal begrens door tubera ischiadica
❖ gynaecologische houding: vorm van ruit
➢ voor: rami ischipubici (rami ossis ischii)
➢ achter: ligg. sacrotuberalia
■ overdekt door onderranden van mm. glutei maximi
➢ symphysis pubica
➢ coccyx
➢ tuber ischiadicum
➢ m. gluteus maximus (over lig. sacrotuberale)
❖ lijn tussen beide tubera ischiadicia
➢ loopt voor de anus door centrum perinei
➢ verdeelt perineum is voorste urogenitaal perineum en achterste anaal
perineum
➢ middelpunt = centrum tendineum perinei
1
,diaphragma pelvis (bekkenbodem)
❖ ligt diep
❖ vormt dak van perineum
❖ bestaat uit
➢ mm. levatores ani + mm. coccigei
➢ met fasciae: fascia diaphragmatis pelvis superior + fascia diaphragmatis
pelvis inferior
❖ m. levator ani (belangrijkste)
➢ trechtervormige spier
➢ loopt naar anus toe
➢ origo: os pubis, arcus tendineus m. levator ani (boogvormige versterking van fascia
van m. obturatorius internus) en spina ischiadica
➢ voorste vezels: omsluiten opening voor apex v/d prostaat
■ levatorpoort of hiatus urogenitalis
■ lopen samen voor + achter rectum waar ze versmelten met vezels van
m. sphincter ani externus
➢ achterste vezels
■ insertio: coccyx en mediaan fibreus raphe (lig. anococcygeum) dat
gespannen ligt tussen apex van coccyx en anorectale junctie
● spiervezels versmelten met spiervezels van m. sphincter ani
externus (kringspier rond anus)
❖ m. coccygeus
➢ origo: spina ischiadica
➢ insertio: coccyx
➢ rudimentair ontwikkelt (geen beweeglijke staart)
➢ overdekt door lig. sacrospinale
❖ bezenuwing: takken van plexus sacralis: S3-S5
2
,frontale doorsnede achterste perineum
- anaal kanaal
- aarsopening
- beenderig bekken
- m. levator ani
- omgeven door fascia: fascia diaphragmatis pelvis superior en inferior
peritoneum = vlies in buik die abdominale holte afdekt, ligt gedrapeert over meeste
buikorganen en aan de binnenkant v/d abdominale holte
diaphragma urogenitale
❖ oppervlakkig gelegen driehoekige laag in voorste perineum
❖ onder subcutis: fascia perinei superficialis (van Colles)
➢ dun vlies
➢ driehoekig gespannen tussen rami ischipubici (rami ossis ischii)
➢ zet zich voort op penis en scrotum als tunica dartos
➢ top: achter symphysis pubica
➢ basis ligt naar achter: fascia slaat om naar boven, rond m. transversus perinei
superficialis en vergroeit met fascia diaphragmatis urogenitalis
= geheel van alle bindweefsellagen en spieren die oppervlakkig liggen, liggen onder
diaphragma pelvis
- meest oppervlakkige laag: fascia perinei superficialis (fascia van Colles)
- opgespannen tussen beide rami ossis ischii
3
, spatium perinei superficiale (penisloge)
❖ fascia perinei superficialis
➢ komt in reliëf door bovenliggende spieren
➢ wegsnijden: in penisloge (spatium perinei superficiale)
❖ penisloge
➢ driehoekig
➢ peniswortel
➢ naar achter begrensd door omslagplooi van fascia perinei superficialis
➢ oppervlakkige spieren van perineum
■ m. ischiocavernosus
● origo: ramus ischipubicus (ramus ossis ischii)
● insertio: dorsum penis
● rond wortelgedeelte van corpora cavernosa
■ m. bulbospongiosus
● vormt sfincter rond bulbus penis
● origo: centrum tendineum perinei (fibromusculaire knoop = corpus
perineale) + mediaan raphe op corpus spongiosum
● insertio: dorsum penis + fascia diaphragmatis urogenitalis
inferior
■ m. transversus perinei superficialis
● origo: mediale zijde van tuber ischiadicum
● loopt naar voor en mediaal
● insertio: centrum tendineum
● contractie: fixeert centrum tendineum → ondersteund werking
van m. bulbospongiosus
➢ m. ischiocavernosus + m. bulbospongiosus: spannen fascia penis profunda
en tunica albuginea
■ helpen bij erectie en ejaculatie
❖ zwellichamen (3)
➢ corpus cavernosa (CC), 2
➢ corpus spongiosum (CS)
rond spieren: dunne bindweefsellaag = fascia perinei profundus
4
1. Mannelijk perineum
perineum
❖ bestaat uit weke delen die het pelvis langs onder sluiten
❖ van symphysis pubica tot coccyx
❖ lateraal begrens door tubera ischiadica
❖ gynaecologische houding: vorm van ruit
➢ voor: rami ischipubici (rami ossis ischii)
➢ achter: ligg. sacrotuberalia
■ overdekt door onderranden van mm. glutei maximi
➢ symphysis pubica
➢ coccyx
➢ tuber ischiadicum
➢ m. gluteus maximus (over lig. sacrotuberale)
❖ lijn tussen beide tubera ischiadicia
➢ loopt voor de anus door centrum perinei
➢ verdeelt perineum is voorste urogenitaal perineum en achterste anaal
perineum
➢ middelpunt = centrum tendineum perinei
1
,diaphragma pelvis (bekkenbodem)
❖ ligt diep
❖ vormt dak van perineum
❖ bestaat uit
➢ mm. levatores ani + mm. coccigei
➢ met fasciae: fascia diaphragmatis pelvis superior + fascia diaphragmatis
pelvis inferior
❖ m. levator ani (belangrijkste)
➢ trechtervormige spier
➢ loopt naar anus toe
➢ origo: os pubis, arcus tendineus m. levator ani (boogvormige versterking van fascia
van m. obturatorius internus) en spina ischiadica
➢ voorste vezels: omsluiten opening voor apex v/d prostaat
■ levatorpoort of hiatus urogenitalis
■ lopen samen voor + achter rectum waar ze versmelten met vezels van
m. sphincter ani externus
➢ achterste vezels
■ insertio: coccyx en mediaan fibreus raphe (lig. anococcygeum) dat
gespannen ligt tussen apex van coccyx en anorectale junctie
● spiervezels versmelten met spiervezels van m. sphincter ani
externus (kringspier rond anus)
❖ m. coccygeus
➢ origo: spina ischiadica
➢ insertio: coccyx
➢ rudimentair ontwikkelt (geen beweeglijke staart)
➢ overdekt door lig. sacrospinale
❖ bezenuwing: takken van plexus sacralis: S3-S5
2
,frontale doorsnede achterste perineum
- anaal kanaal
- aarsopening
- beenderig bekken
- m. levator ani
- omgeven door fascia: fascia diaphragmatis pelvis superior en inferior
peritoneum = vlies in buik die abdominale holte afdekt, ligt gedrapeert over meeste
buikorganen en aan de binnenkant v/d abdominale holte
diaphragma urogenitale
❖ oppervlakkig gelegen driehoekige laag in voorste perineum
❖ onder subcutis: fascia perinei superficialis (van Colles)
➢ dun vlies
➢ driehoekig gespannen tussen rami ischipubici (rami ossis ischii)
➢ zet zich voort op penis en scrotum als tunica dartos
➢ top: achter symphysis pubica
➢ basis ligt naar achter: fascia slaat om naar boven, rond m. transversus perinei
superficialis en vergroeit met fascia diaphragmatis urogenitalis
= geheel van alle bindweefsellagen en spieren die oppervlakkig liggen, liggen onder
diaphragma pelvis
- meest oppervlakkige laag: fascia perinei superficialis (fascia van Colles)
- opgespannen tussen beide rami ossis ischii
3
, spatium perinei superficiale (penisloge)
❖ fascia perinei superficialis
➢ komt in reliëf door bovenliggende spieren
➢ wegsnijden: in penisloge (spatium perinei superficiale)
❖ penisloge
➢ driehoekig
➢ peniswortel
➢ naar achter begrensd door omslagplooi van fascia perinei superficialis
➢ oppervlakkige spieren van perineum
■ m. ischiocavernosus
● origo: ramus ischipubicus (ramus ossis ischii)
● insertio: dorsum penis
● rond wortelgedeelte van corpora cavernosa
■ m. bulbospongiosus
● vormt sfincter rond bulbus penis
● origo: centrum tendineum perinei (fibromusculaire knoop = corpus
perineale) + mediaan raphe op corpus spongiosum
● insertio: dorsum penis + fascia diaphragmatis urogenitalis
inferior
■ m. transversus perinei superficialis
● origo: mediale zijde van tuber ischiadicum
● loopt naar voor en mediaal
● insertio: centrum tendineum
● contractie: fixeert centrum tendineum → ondersteund werking
van m. bulbospongiosus
➢ m. ischiocavernosus + m. bulbospongiosus: spannen fascia penis profunda
en tunica albuginea
■ helpen bij erectie en ejaculatie
❖ zwellichamen (3)
➢ corpus cavernosa (CC), 2
➢ corpus spongiosum (CS)
rond spieren: dunne bindweefsellaag = fascia perinei profundus
4
