Medisch verloskundige begeleiding zwangerschap
Preconceptiezorg
Preconceptioneel consult geadviseerd voor alle vrouwen die zwanger wensen te worden
Goede gezondheid is een grote meerwaarde en heeft een invloed op de zwangerschap en
op het nageslacht (ook de gezondheid van de partner)
Uitgebreider volgende jaren
Definities
Laagrisicozwangerschap: geen verhoogd risico voor moeder en baby
Normale geboorte (WGO):
o Geboorte die spontaan begint
o Laag risico bij het begin vd bevalling en blijft tijdens de hele bevalling en geboorte
o Kind (eenlinggeboorte) spontaan geboren tussen 37 en 42 weken
o Na geboorte: moeder en kind zijn gezond
Geboorte: de geboorte van één kind, levend of dood
o ≥ 500 gram of
o ≥ 22 weken bij onbekend geboortegewicht
Indien beide onbekend dan geldt een lengte van ≥25 cm als criterium
Vroeggeboorte: bevalling voor 37 weken andere naam: pre term geboorte
Laag geboortegewicht: <2500 gram
Tienerzwangerschap: <20 jaar
Belangrijkste aspecten in de begeleiding van een vroedvrouw
Bewaken gezondheid van moeder en kind
Oprechte en persoonlijke belangstelling (verwachtingen, wensen en behoeften), met
voldoende aandacht en tijd
Zwangeren spontaan veel informeren
Partners betrekken bij het nemen van beslissingen
Zwangeren goed voorbereiden op arbeid en bevalling
Zo weinig mogelijk verschillende zorgverleners (vertrouwensband)
Zwangeren willen graag reeds vooraf de vroedvrouw leren kennen die hen zou begeleiden
bij de bevalling
Richtlijnen waarop we ons baseren?
KCE richtlijnen normale zwangerschap (zie samenvatting canvas)
(WHO)
Domus Medica
KCE richtlijnen zwangerschap:
Richtlijnen (niet verplicht na te leven)
Specifieke richtlijnen voor de medische begeleiding van de zwangerschap
Richtlijnen specifiek voor de gezondheidszorg in België
Richtlijnen enkel voor normaal verloop vd zwangerschap (78% zwangeren = laag risico)
KCE: 3 universitaire centra zijn samen gekomen (Brussel, Gent, Leuven 6 verschillende artsen)
,Richtlijnen waarop we ons baseren
Patiëntengerichtheid:
Ondersteun en begeleid vrouwen en hun partners bij het voorbereiden op en het
doormaken van de zwangerschap, de geboorte en het ouderschap
Bied aan alle vrouwen toegankelijke, wetenschappelijke onderbouwde informatie aan
en moedig ze aan deel te nemen aan de beslissingen in hun zorg.
Overweeg om een verslag van de gesprekken en de beslissingen te noteren in een
verslag dat makkelijk beschikbaar is voor de verschillende zorgverleners.
Overweeg om het eerste prenataal consult langer te laten duren
Medische begeleiding zwangerschap
De zorgverlener:
Welke zorgverlener kan deze zorg bieden?
o Vroedvrouw
o Huisarts
o Gynaecoloog
Door wie kan deze medische opvolging best gebeuren?
o Afhankelijk vd situatie en vd keuze vd zwangere
(volgens KNOV: grotere tevredenheid bij begeleiding door een vroedvrouw ipv arts
Normaal verloop vroedvrouw, huisarts, gynaecoloog
Verhoogd risico arts
Wat is de meerwaarde om door een vroedvrouw begeleid te worden?
o Grotere tevredenheid
Hoe komt dit?
o Vakbekwaam
o Persoonlijke benadering
o Altijd bereikbaar
o Neemt tijd om vragen te beantwoorden
Indien zwangere begeleid worden door vroedvrouwen zien we:
o Minder vaak ingrepen vb. minder episiotomie of gebruik van instrumenten
o Meer kans op een spontane, natuurlijke bevalling
o Minder risio op een voortijdige bevalling
o Minder kans op verlies van de baby
Aantal medische consulten
Primipara: 10 consulten
Multipara: 7 consulten
o Consulten voorstellen, na diagnose zwangerschap (meelaten beslissen)
o Bij verhoogd risico: meer consulten!
, Risico factoren tijdens de zwangerschap
Grondige anamnese (voorgeschiedenis) is belangrijk
o Algemene risicofactoren
o Levensstijlfactoren
o Familiale voorgeschiedenis
o Persoonlijke voorgeschiedenis
o Gynaecologische voorgeschiedenis
o Verloskundige voorgeschiedenis
Bij risicofactoren doorverwijzen naar 2de lijn
Risicoselectie = screenen voor een verhoogd risico
Algemene risicofactoren
Leeftijd: < 18 jaar of > 40 jaar
Late prenatale zorg (1ste consult na 20 weken)
Gebrek aan sociale steun, huiselijk geweld, psychosociale kwetsbaarheid
Gebruik van geneesmiddelen
Immunisatiestatus (het ontbreken van vaccinaties tegen hepatitis B, rodehond en/of geen
voorgeschiedenis van rodehond, waterpokken, Toxoplasmose, CMV)
Gewicht:
o Obesitas (BMI 35 kg/m² of meer bij 1e consult)
o Ondergewicht (BMI < 18 kg/m² bij 1e consult)
Peil ook altijd naar de emoties vd vrouw: hoe ervaart ze de zwangerschap
Wees waakzaam voor depressie
Levensstijlfactoren
Roken (actief en of passief) meer kans op:
o Kleinere baby
o Vroeggeboorte
o Wiegendood
o ADHD
o leerproblemen
Drugsgebruik
Alcoholgebruik
o Foetaal alcohol syndroom
Kinderen zijn kleiner en wegen minder
Hebben minder weerstand
Typische afwijkingen aan het gezicht
Kleine ogen
Dunne bovenlip wipneus
Lage neusbrug
Geestelijke achterstand
(T-ACE test)
Seksueel risicogedrag (voor SOA’s)
Nood aan een actievere levensstijl?
o Bewegen op verwijzing als vroedvrouw mag je doorverwijzen en online voorschrift
bezorgen
Preconceptiezorg
Preconceptioneel consult geadviseerd voor alle vrouwen die zwanger wensen te worden
Goede gezondheid is een grote meerwaarde en heeft een invloed op de zwangerschap en
op het nageslacht (ook de gezondheid van de partner)
Uitgebreider volgende jaren
Definities
Laagrisicozwangerschap: geen verhoogd risico voor moeder en baby
Normale geboorte (WGO):
o Geboorte die spontaan begint
o Laag risico bij het begin vd bevalling en blijft tijdens de hele bevalling en geboorte
o Kind (eenlinggeboorte) spontaan geboren tussen 37 en 42 weken
o Na geboorte: moeder en kind zijn gezond
Geboorte: de geboorte van één kind, levend of dood
o ≥ 500 gram of
o ≥ 22 weken bij onbekend geboortegewicht
Indien beide onbekend dan geldt een lengte van ≥25 cm als criterium
Vroeggeboorte: bevalling voor 37 weken andere naam: pre term geboorte
Laag geboortegewicht: <2500 gram
Tienerzwangerschap: <20 jaar
Belangrijkste aspecten in de begeleiding van een vroedvrouw
Bewaken gezondheid van moeder en kind
Oprechte en persoonlijke belangstelling (verwachtingen, wensen en behoeften), met
voldoende aandacht en tijd
Zwangeren spontaan veel informeren
Partners betrekken bij het nemen van beslissingen
Zwangeren goed voorbereiden op arbeid en bevalling
Zo weinig mogelijk verschillende zorgverleners (vertrouwensband)
Zwangeren willen graag reeds vooraf de vroedvrouw leren kennen die hen zou begeleiden
bij de bevalling
Richtlijnen waarop we ons baseren?
KCE richtlijnen normale zwangerschap (zie samenvatting canvas)
(WHO)
Domus Medica
KCE richtlijnen zwangerschap:
Richtlijnen (niet verplicht na te leven)
Specifieke richtlijnen voor de medische begeleiding van de zwangerschap
Richtlijnen specifiek voor de gezondheidszorg in België
Richtlijnen enkel voor normaal verloop vd zwangerschap (78% zwangeren = laag risico)
KCE: 3 universitaire centra zijn samen gekomen (Brussel, Gent, Leuven 6 verschillende artsen)
,Richtlijnen waarop we ons baseren
Patiëntengerichtheid:
Ondersteun en begeleid vrouwen en hun partners bij het voorbereiden op en het
doormaken van de zwangerschap, de geboorte en het ouderschap
Bied aan alle vrouwen toegankelijke, wetenschappelijke onderbouwde informatie aan
en moedig ze aan deel te nemen aan de beslissingen in hun zorg.
Overweeg om een verslag van de gesprekken en de beslissingen te noteren in een
verslag dat makkelijk beschikbaar is voor de verschillende zorgverleners.
Overweeg om het eerste prenataal consult langer te laten duren
Medische begeleiding zwangerschap
De zorgverlener:
Welke zorgverlener kan deze zorg bieden?
o Vroedvrouw
o Huisarts
o Gynaecoloog
Door wie kan deze medische opvolging best gebeuren?
o Afhankelijk vd situatie en vd keuze vd zwangere
(volgens KNOV: grotere tevredenheid bij begeleiding door een vroedvrouw ipv arts
Normaal verloop vroedvrouw, huisarts, gynaecoloog
Verhoogd risico arts
Wat is de meerwaarde om door een vroedvrouw begeleid te worden?
o Grotere tevredenheid
Hoe komt dit?
o Vakbekwaam
o Persoonlijke benadering
o Altijd bereikbaar
o Neemt tijd om vragen te beantwoorden
Indien zwangere begeleid worden door vroedvrouwen zien we:
o Minder vaak ingrepen vb. minder episiotomie of gebruik van instrumenten
o Meer kans op een spontane, natuurlijke bevalling
o Minder risio op een voortijdige bevalling
o Minder kans op verlies van de baby
Aantal medische consulten
Primipara: 10 consulten
Multipara: 7 consulten
o Consulten voorstellen, na diagnose zwangerschap (meelaten beslissen)
o Bij verhoogd risico: meer consulten!
, Risico factoren tijdens de zwangerschap
Grondige anamnese (voorgeschiedenis) is belangrijk
o Algemene risicofactoren
o Levensstijlfactoren
o Familiale voorgeschiedenis
o Persoonlijke voorgeschiedenis
o Gynaecologische voorgeschiedenis
o Verloskundige voorgeschiedenis
Bij risicofactoren doorverwijzen naar 2de lijn
Risicoselectie = screenen voor een verhoogd risico
Algemene risicofactoren
Leeftijd: < 18 jaar of > 40 jaar
Late prenatale zorg (1ste consult na 20 weken)
Gebrek aan sociale steun, huiselijk geweld, psychosociale kwetsbaarheid
Gebruik van geneesmiddelen
Immunisatiestatus (het ontbreken van vaccinaties tegen hepatitis B, rodehond en/of geen
voorgeschiedenis van rodehond, waterpokken, Toxoplasmose, CMV)
Gewicht:
o Obesitas (BMI 35 kg/m² of meer bij 1e consult)
o Ondergewicht (BMI < 18 kg/m² bij 1e consult)
Peil ook altijd naar de emoties vd vrouw: hoe ervaart ze de zwangerschap
Wees waakzaam voor depressie
Levensstijlfactoren
Roken (actief en of passief) meer kans op:
o Kleinere baby
o Vroeggeboorte
o Wiegendood
o ADHD
o leerproblemen
Drugsgebruik
Alcoholgebruik
o Foetaal alcohol syndroom
Kinderen zijn kleiner en wegen minder
Hebben minder weerstand
Typische afwijkingen aan het gezicht
Kleine ogen
Dunne bovenlip wipneus
Lage neusbrug
Geestelijke achterstand
(T-ACE test)
Seksueel risicogedrag (voor SOA’s)
Nood aan een actievere levensstijl?
o Bewegen op verwijzing als vroedvrouw mag je doorverwijzen en online voorschrift
bezorgen