Vloeiendheid
Stotteren
Hoofdstuk 1
Wat is stotteren?
‘’stotteren is een verstoring in het ritme van de spraak waarbij de spreker precies weet wat hij/zij wil
zeggen, maar dat voor dat moment niet kan vanwege onwillekeurige – stille en hoorbare – herhaling
en verleningen van spraakklanken.’’ WHO.
Kernstotteren: de verstoring zelf geeft in meer of mindere mate herhalingen en verlengingen in het
spreken. Herhalingen en verlengingen.
Secundair stottergedrag: wat de stotterpersoon erop reageert, de gedragingen kunnen
geautomatiseerd worden. Blokkade.
Het Erasmus-viercomponentenmodel (4CM) is een brug tussen theorie en praktijk. Het model biedt
inzicht in een mogelijke ontwikkeling van een verstoring naar een stoornis. Ook biedt het structuur
tijdens de fase van diagnostisch onderzoek en geeft het houvast bij het opstellen van uitvoeren van
het behandelplan.
Het 4 componenten model
Sociale component omgeeft de andere componenten (externe factoren)
Verbale component
Stotteren gaat gepaard met hoorbaar en/of zichtbaar (uitwendig) en onhoorbaar en/of onzichtbaar
(inwendig) spraak-, taal- en motorisch gedrag.
, cognitieve component: iemands zelfbeeld kan worden beïnvloed door het stotteren. Een niet-
helpende attitude tegenover stotteren en tegenover gesproken communicatie in het algemeen komt
veelvuldig voor.
Emotionele component: gevoelens zoals spanning, schaamte, angst, minderwaardigheid worden
onderscheiden van autonome fysiologische reacties zoals ontregeling ademhaling en hartslag,
wijzigingen in de lichaamstemperatuur.
Sociale component: stotteren kan leiden tot verstoorde interacties in verschillende situaties.
Het 4CM biedt:
- diversiteit: verschillende componenten kunnen een rol spelen bij het ontstaan en de
ontwikkeling van stotteren;
- relatieve onafhankelijkheid: iedere component kan op zichzelf bestaan en hoeft geen invloed
te hebben op andere componenten (alhoewel dat in de praktijk natuurlijk wel vaak zo is)
- interactie: de ene component kan de andere component uitlokken, in stand houden en/of
versterken;
- niveaus: elke component kent diepere niveaus, die door extra onderzoek aan het licht
kunnen worden gebracht;
- inzicht in het proceskarakter: na een periode van licht stotteren kan het stotteren verergeren
en zich als stoornis door ontwikkelen;
- circulariteit: consolidering van de stotterstoornis in een negatieve vicieuze cirkel
Starkweather en Conture maken onderscheid tussen spraak(niet-)vloeiendheden en
taal(niet-)vloeiendheden. De taal(niet)vloeiendheden worden onderverdeeld in: semantische- en
syntactische (niet-)vloeiendheden.
Broddelen: het snel, niet helemaal helder en begrijpelijk geformuleerd en niet-vloeiend spreken met
veel herhalingen en valse starts.
Logan onderscheidt voor vloeiendheid zeven dimensies die met elkaar ook invloed op elkaar kunnen
hebben: continuïteit, spreeksnelheid, ritme, inspanning, natuurlijkheid, spraakzaamheid en
stabiliteit. Het vloeiend spreken van iemand die stottert verschilt van het vloeiend spreken van
iemand die wél stottert.
Normaal niet-vloeiend vs niet normaal niet-vloeiend spreken
Sprekers die niet stotteren produceren geregeld niet-vloeiendheden normale niet-vloeiendheid.
Stotteren
Hoofdstuk 1
Wat is stotteren?
‘’stotteren is een verstoring in het ritme van de spraak waarbij de spreker precies weet wat hij/zij wil
zeggen, maar dat voor dat moment niet kan vanwege onwillekeurige – stille en hoorbare – herhaling
en verleningen van spraakklanken.’’ WHO.
Kernstotteren: de verstoring zelf geeft in meer of mindere mate herhalingen en verlengingen in het
spreken. Herhalingen en verlengingen.
Secundair stottergedrag: wat de stotterpersoon erop reageert, de gedragingen kunnen
geautomatiseerd worden. Blokkade.
Het Erasmus-viercomponentenmodel (4CM) is een brug tussen theorie en praktijk. Het model biedt
inzicht in een mogelijke ontwikkeling van een verstoring naar een stoornis. Ook biedt het structuur
tijdens de fase van diagnostisch onderzoek en geeft het houvast bij het opstellen van uitvoeren van
het behandelplan.
Het 4 componenten model
Sociale component omgeeft de andere componenten (externe factoren)
Verbale component
Stotteren gaat gepaard met hoorbaar en/of zichtbaar (uitwendig) en onhoorbaar en/of onzichtbaar
(inwendig) spraak-, taal- en motorisch gedrag.
, cognitieve component: iemands zelfbeeld kan worden beïnvloed door het stotteren. Een niet-
helpende attitude tegenover stotteren en tegenover gesproken communicatie in het algemeen komt
veelvuldig voor.
Emotionele component: gevoelens zoals spanning, schaamte, angst, minderwaardigheid worden
onderscheiden van autonome fysiologische reacties zoals ontregeling ademhaling en hartslag,
wijzigingen in de lichaamstemperatuur.
Sociale component: stotteren kan leiden tot verstoorde interacties in verschillende situaties.
Het 4CM biedt:
- diversiteit: verschillende componenten kunnen een rol spelen bij het ontstaan en de
ontwikkeling van stotteren;
- relatieve onafhankelijkheid: iedere component kan op zichzelf bestaan en hoeft geen invloed
te hebben op andere componenten (alhoewel dat in de praktijk natuurlijk wel vaak zo is)
- interactie: de ene component kan de andere component uitlokken, in stand houden en/of
versterken;
- niveaus: elke component kent diepere niveaus, die door extra onderzoek aan het licht
kunnen worden gebracht;
- inzicht in het proceskarakter: na een periode van licht stotteren kan het stotteren verergeren
en zich als stoornis door ontwikkelen;
- circulariteit: consolidering van de stotterstoornis in een negatieve vicieuze cirkel
Starkweather en Conture maken onderscheid tussen spraak(niet-)vloeiendheden en
taal(niet-)vloeiendheden. De taal(niet)vloeiendheden worden onderverdeeld in: semantische- en
syntactische (niet-)vloeiendheden.
Broddelen: het snel, niet helemaal helder en begrijpelijk geformuleerd en niet-vloeiend spreken met
veel herhalingen en valse starts.
Logan onderscheidt voor vloeiendheid zeven dimensies die met elkaar ook invloed op elkaar kunnen
hebben: continuïteit, spreeksnelheid, ritme, inspanning, natuurlijkheid, spraakzaamheid en
stabiliteit. Het vloeiend spreken van iemand die stottert verschilt van het vloeiend spreken van
iemand die wél stottert.
Normaal niet-vloeiend vs niet normaal niet-vloeiend spreken
Sprekers die niet stotteren produceren geregeld niet-vloeiendheden normale niet-vloeiendheid.
