Hoofdstuk 1
Glycolyse en gluconeogenese
Glycolyse: sequentie van biochemische reacties dat 2 keer glucose omvormt naar 2 keer pyruvaat
met productie van 2 keer ATP dus een energie producerende rol.
Gluconeogenese: proces voor productie van glucose startend van een non-carbohydraat precursor
zoals pyruvaat of lactaat. Dit is een anabole pathway.
Deze twee hebben intermediairen en enzymen gemeenschappelijk maar zijn NIET omgekeerde van
elkaar.
Ontdekking: men zag in gistextracten, niet langer levend, nog een proces tijdens onderzoek naar
bewaarmiddel. Men zag fermentatie wat dus voort komt vanuit de glycolyse. Men noemt dit ook de
Embden Meyerhof pathway naar de wetenschappers die mee instonden voor ontdekking.
Glucose is een belangrijke brandstof voor de meeste organismen
Het is aanwezig is zetmeel, glycogeen,… dus komt vrij bij afbraak van polysachariden aar
monosachariden.
Belang Glucose:
- Het is de enige brandstof in de hersenen onder non starvation condities, want dan 100 %
draaiend op glucose, en in rode bloedcellen is dit altijd de enige brandstofmolecule.
- Glucose kan men vormen zonder organisme en onder pre-biotische voorwaarden via
formose reactie uit formaldehyde.
- Glycolyse is anaëroob dus vereist geen zuurstof en ook pyruvaat kan zonder zuurstof
verwerkt worden.
Glucose komt meestal voor als ringstructuur en heeft geen vrije aldehyde groep want dit is reactief
(wel bij open structuur)
Fermentaties in multicellulaire en veel unicellulaire organismen fermenteren pyruvaat van glycolyse
naar alcohol of lactaat.
Algemeen:
Glycolyse is van glucose tot pyruvaat.
Fermentatie vergt geen zuurstof en is dus
anaëroob. Omzetting naar ethanol gebeurt
niet in mens maar naar lactaat wel bij de
mens in de spieren want verkrijgen van 2 keer
ATP. We zien meestal volledige oxidatie want
meer energie verkregen dus efficiënter.
, Lot van glucose in verschillende weefsels:
Rode bloed cel:
Lactaat wordt niet verder geoxideerd en zal cel verlaten. Glucose 6 fosfaat kan worden omgezet naar
pentose fosfaten zoals ribose. Hier zien we alleen glucose want geen mitochondriën.
Hersen weefsel:
In de hersenen zien we wel oxidatie dus pyruvaat gaat naar mitochondriën voor citroenzuur cyclus.
We zien ook nog altijd omzetting naar pentose fosfaten aangezien dit in elke cel nodig is voor
genetisch materiaal.
Hart en spier weefsel:
Hier zien we ook opslag van glucose 6 fosfaat naar glycogeen. Pyruvaat kan worden omgezet naar
lactaat of naar citroenzuur cyclus afhankelijk van beschikbare zuurstof.
Adipocyten:
We zien omzetting van pyruvaat naar acetyl CoA en dit kan indien er een overmaat aan glucose is,
omgezet worden in vet waardoor het dus wordt opgeslagen in de vorm van vet.
Lever parenchym cellen:
Lever is belangrijk voor energie metabolisme dus
complex. Het zal de glucose spiegel reguleren door
opnemen en weer afgeven aan bloed.
Het kan ook naar citroenzuur cyclus voor energie of naar
vetzuur synthese. Ook zien we gluconeogenese om
glucose weer vrij te stellen na niet eten. Ook zien we
glycogeen als opslag.
De fermentatie bij micro-organismen is zeer variabel in start en eindproduct. Een vaste waarde is
gewoon dat er geen zuurstof aanwezig is maar er zijn andere mogelijkheden.
Sommige organismen zijn alleen anaëroob en overleven niet bij zuurstof dus altijd fermentatie zoals
gangreen. Anderen zoals gist kunnen tussen twee vormen kiezen.
Opname van glucose in de cel via transporters
Passief: met diffusie gradiënt mee= gefaciliteerde diffusie
Actief: tegen gradiënt= actief transport
Glycolyse en gluconeogenese
Glycolyse: sequentie van biochemische reacties dat 2 keer glucose omvormt naar 2 keer pyruvaat
met productie van 2 keer ATP dus een energie producerende rol.
Gluconeogenese: proces voor productie van glucose startend van een non-carbohydraat precursor
zoals pyruvaat of lactaat. Dit is een anabole pathway.
Deze twee hebben intermediairen en enzymen gemeenschappelijk maar zijn NIET omgekeerde van
elkaar.
Ontdekking: men zag in gistextracten, niet langer levend, nog een proces tijdens onderzoek naar
bewaarmiddel. Men zag fermentatie wat dus voort komt vanuit de glycolyse. Men noemt dit ook de
Embden Meyerhof pathway naar de wetenschappers die mee instonden voor ontdekking.
Glucose is een belangrijke brandstof voor de meeste organismen
Het is aanwezig is zetmeel, glycogeen,… dus komt vrij bij afbraak van polysachariden aar
monosachariden.
Belang Glucose:
- Het is de enige brandstof in de hersenen onder non starvation condities, want dan 100 %
draaiend op glucose, en in rode bloedcellen is dit altijd de enige brandstofmolecule.
- Glucose kan men vormen zonder organisme en onder pre-biotische voorwaarden via
formose reactie uit formaldehyde.
- Glycolyse is anaëroob dus vereist geen zuurstof en ook pyruvaat kan zonder zuurstof
verwerkt worden.
Glucose komt meestal voor als ringstructuur en heeft geen vrije aldehyde groep want dit is reactief
(wel bij open structuur)
Fermentaties in multicellulaire en veel unicellulaire organismen fermenteren pyruvaat van glycolyse
naar alcohol of lactaat.
Algemeen:
Glycolyse is van glucose tot pyruvaat.
Fermentatie vergt geen zuurstof en is dus
anaëroob. Omzetting naar ethanol gebeurt
niet in mens maar naar lactaat wel bij de
mens in de spieren want verkrijgen van 2 keer
ATP. We zien meestal volledige oxidatie want
meer energie verkregen dus efficiënter.
, Lot van glucose in verschillende weefsels:
Rode bloed cel:
Lactaat wordt niet verder geoxideerd en zal cel verlaten. Glucose 6 fosfaat kan worden omgezet naar
pentose fosfaten zoals ribose. Hier zien we alleen glucose want geen mitochondriën.
Hersen weefsel:
In de hersenen zien we wel oxidatie dus pyruvaat gaat naar mitochondriën voor citroenzuur cyclus.
We zien ook nog altijd omzetting naar pentose fosfaten aangezien dit in elke cel nodig is voor
genetisch materiaal.
Hart en spier weefsel:
Hier zien we ook opslag van glucose 6 fosfaat naar glycogeen. Pyruvaat kan worden omgezet naar
lactaat of naar citroenzuur cyclus afhankelijk van beschikbare zuurstof.
Adipocyten:
We zien omzetting van pyruvaat naar acetyl CoA en dit kan indien er een overmaat aan glucose is,
omgezet worden in vet waardoor het dus wordt opgeslagen in de vorm van vet.
Lever parenchym cellen:
Lever is belangrijk voor energie metabolisme dus
complex. Het zal de glucose spiegel reguleren door
opnemen en weer afgeven aan bloed.
Het kan ook naar citroenzuur cyclus voor energie of naar
vetzuur synthese. Ook zien we gluconeogenese om
glucose weer vrij te stellen na niet eten. Ook zien we
glycogeen als opslag.
De fermentatie bij micro-organismen is zeer variabel in start en eindproduct. Een vaste waarde is
gewoon dat er geen zuurstof aanwezig is maar er zijn andere mogelijkheden.
Sommige organismen zijn alleen anaëroob en overleven niet bij zuurstof dus altijd fermentatie zoals
gangreen. Anderen zoals gist kunnen tussen twee vormen kiezen.
Opname van glucose in de cel via transporters
Passief: met diffusie gradiënt mee= gefaciliteerde diffusie
Actief: tegen gradiënt= actief transport
