Samenvatting Recht - 1e jaars bedrijfsmanagement

Recht

Deel1 – Inleiding tot het recht
Hoofdstuk 1 – Algemene inleiding

Verantwoording
 Recht is zaak van alle burgers
 Iedereen wordt met recht geconfronteerd
 Iedereen wordt geacht de wet te kennen
 Recht ≠ moraal
 Recht ≠ godsdienstige regels

Wat is recht?
 Geheel van algemeen geldende normatieve regels
 Verbodsbepalingen – gebodsbepalingen – normen die toelating
bevatten – organieke regels
 Dwingend recht – aanvullend recht
 Algemene normen – individuele normen
 Normen die ordening van maatschappelijke leven beogen
 Door staat opgelegde of ontvangen en bekrachtigde normen
 Afdwingbare normen

Gebodsbepaling en verbodsbepaling

Wat?
 Regels kunnen bevelen
 Verbieden iets
 ‘je moet’
Vb. Verkoper moet aan de koper een zaak leveren die met de overeenkomst in
overeenstemming is.

Normen die toelating bevatten en organieke regels

Wat?
 Andere normen bevatten een toelating
 ‘je mag’
Vb. Als je eigenaar bent van een goed, dan bepaal jij alleen wat je met dat
goed doet. Iedereen moet jouw beslissingen respecteren. Je mag een huis
waarvan jij eigenaar bent verhuren, verkopen maar ook weggeven of
afbreken.

Dwingend recht

Wat?
 Moeten nageleefd worden door elk rechtssubject
 Niet-naleving = sanctie
Vb. Echtgenoten zijn jegens elkaar tot samenwoning verplicht, zij zijn elkaar
getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd.



Aanvullend recht

1

,Wat?

 Gelden enkel wanneer er geen andere regeling is
Vb. Indien bij aangaan van de koop niets daaromtrent bedongen is, moet de
koper betalen op plaats en tijdstip voor levering bepaald.

 Algemene normen

Wat?
 Gelden voor iedereen die zich in dezelfde feitelijke omstandigheden
bevinden
Vb. Normen die bijvoorbeeld een aanstelling in het parlement of als notaris
betreffen.

Individuele normen

Wat?
 Weinig individuele normen die betrekking hebben op bepaald rechtssubject

Regels opgesteld door de overheid

Wat?
 Regels zijn nodig om te functioneren
Vb. Belgische nationaliteit is normerende wet. Er wordt bepaald welke
personen in aanmerking komen voor verkrijgen van Belgische nationaliteit.

Afdwingbare normen

Wat?
 Doel om bepaald gedrag af te dwingen van rechtssubjecten
Vb. Aannemer die gedwongen wordt om een ruwbouw te plaatsen.

Hoofdstuk 2 – Indelingen van het recht
Privaatrecht – publiekrecht

4 soorten
 Privaatrecht
 Publiekrecht
 Gemengde rechtstakken
 Rechtsmisbruik

 Publiekrecht

Wat?
 Regelt algemene belangen
 Betrekking op inrichting, werking en onderlinge verhoudingen van
overheidsorganen
 Op verhouding van overheid tot burgers

Indeling publiekrecht
 Internationaal
 Nationaal
 Grondwettelijk/constitutioneel recht


2

, = recht dat de regels omvat die de vestiging, de structuur en de
uitoefening van soevereine gezag betreffen.
 Administratief/bestuursrecht
= regelt inrichting & werking administratie (uitvoerende macht)
 Strafrecht
= de maatschappij wordt geraakt als er een overval gebeurt.
o Materieel strafrecht
= beschrijft de strafbare feiten (misdrijven) en de eraan
verbonden straffen.
Vb. Niet inbreken in de nacht bij mensen of overdag wanneer de
mensen thuis zijn.
o Formeel strafrecht
= regels over de wijze waarop een onderzoek naar eventuele
misdrijven gevoerd moet worden.
Vb. Procedure
 Fiscaalrecht
= regels betreffende het heffen en innen van belastingen.
Vb. Inkomstenbelasting

 Privaatrecht

Wat?
 Betrekking op private belangen
 Regelt verhouding tussen burgers onderling

Indeling privaatrecht
 Internationaal
 Nationaal
 Personenrecht
= regels met betrekking tot de persoon als enkeling in de maatschappij.
Vb. Het opmaken van aktes van burgers, naamgeving
 Familierecht
= regelt de verhoudingen van personen die met elkaar verwant zijn.
Vb. Huwelijk, echtscheiding.
 Familiaal vermogensrecht
o Erfrecht, schenkingen en testamenten
= regels die van toepassing zijn wanneer iemand overlijdt.
o Huwelijksvermogensrecht
= regels die van toepassing zijn op vermogens, goederen van
echtgenoten tijdens en na het huwelijk.
 Goederenrecht
= regels die verhouding van rechtssubjecten ten aanzien van
rechtsobjecten behandelt
Vb. Zakelijk recht in eigendomsrecht.
 Benoemde contracten

= koop, huur, lening om problemen tussen partijen te voorkomen.


3

, Gemengde rechtstakken - rechtsmisbruik

 Gemengde rechtstakken

Indeling gemengde rechtstakken
 Ondernemingsrecht
 Privaat luik = economisch recht
= waarbij het ingrijpen van de overheid op economisch leven geregeld
wordt.
Vb. Prijsbeleid, strijd tegen economisch machtsmisbruik.
 Publiek luik = marktrecht
= mensen die producten en diensten verkopen op de markt, er mag
niet verkocht worden met verlies.
 Sociaalrecht
 Privaat luik = arbeidsrecht
= regelt individuele en collectieve relaties tussen werknemers en
werkgevers.
 Publiek luik = socialezekerheidsrecht
= regels waarbij de overheid als behoeder van algemeen belang sociale
maatregelen voorziet.
Vb. groeipakket, kinderbijslag

 Rechtsmisbruik

Wat?
 Het is niet omdat je een recht hebt dat dit onbepaald gebruikt mag worden
 Jouw vrijheid eindigt en dat van iemand anders begint
Vb. Recht op vrijemeningsuiting => je mag niet beledigen

Hoofdstuk 3 – Bronnen van het recht

3 bronnen
 Wetgeving
 Rechtspraak
 Rechtsleer

Wetgeving

 Internationale verdragen en secundair internationaal recht

 Internationaal
 Bilaterale / multilaterale verdragen
 Recht van de Europese Unie (wetten maken)
 Verordeningen
= algemene strekking. Mega bindend in al haar onderdelen en is
rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Elke lidstaat beslist zelf hoe ze
het behandelen.




 Richtlijnen

4