Verzekeringswezen
Gerrit Van Daele
Inhoudsopgave
Historiek van het verzekeren ............................................................................................................... 4
Uitdagingen voor u en uw verzekeraar ............................................................................................ 4
Polis is een contract ......................................................................................................................... 4
Verzekeren in een maatschappelijk kader ........................................................................................... 5
Recht op verzekering ....................................................................................................................... 5
Kanssolidariteit vs. subsidiërende solidariteit................................................................................... 6
Indeling van de verzekeringen ............................................................................................................. 7
Indeling volgens de omvang van de dekking ................................................................................... 7
Indeling volgens doelstelling ............................................................................................................ 7
De spelers op de verzekeringsmarkt ................................................................................................... 8
Overzicht verzekeringsdistributiekanalen in België .......................................................................... 8
Verzekeringsmaatschappijen ........................................................................................................... 8
Verzekeringstussenpersonen ........................................................................................................... 9
Cijfers ............................................................................................................................................. 10
Bijzondere verkoopskanalen .......................................................................................................... 11
Assuralia ......................................................................................................................................... 12
Essentie verzekering ...................................................................................................................... 12
Diverse randwetgeving ...................................................................................................................... 13
Inleidende begrippen ......................................................................................................................... 13
De wet op de landverzekeringsovereenkomst ................................................................................... 14
Wat is een verzekering? ................................................................................................................. 14
Algemene bepalingen op de landverzekeringsovereenkomst ....................................................... 15
Bepalingen eigen aan schadeverzekeringen ................................................................................. 25
Overdraagbaarheidsregel............................................................................................................... 27
Bepalingen eigen aan sommenverzekering ................................................................................... 28
Bepalingen eigen aan de schadeverzekering ................................................................................ 28
Krediet en borgtochtverzekeringen ................................................................................................ 29
Aansprakelijkheidsverzekeringen ................................................................................................... 30
Rechtsbijstandsverzekeringen ....................................................................................................... 32
Persoonsverzekeringen.................................................................................................................. 33
Technische aspecten van verzekeringen .......................................................................................... 50
Het businessmodel van verzekeraars ............................................................................................ 50
Interactie economie en verzekeringen ........................................................................................... 53
Elementen van een verzekering ..................................................................................................... 54
Juridische aspecten van het verzekeren ........................................................................................... 68
1
, Onderdelen van een polis .............................................................................................................. 68
Indeling van de verzekering volgens omvang van de dekking....................................................... 69
Indeling van de verzekering volgens premiebetaling ..................................................................... 69
Risicopremie vs. genivelleerde premie .......................................................................................... 70
De verzekeringspremie ...................................................................................................................... 70
Uitgegeven premie versus verdiende premies ............................................................................... 70
Samenstelling van een premie ....................................................................................................... 71
Aanvang, hernieuwing en einde van een polis .............................................................................. 71
Forfaitaire premie en afrekenbare premie ...................................................................................... 71
Samenstelling van een premie ....................................................................................................... 72
Kosten bij stopzetting polis ............................................................................................................. 72
Commissielonen ............................................................................................................................. 73
Kostenratio van verzekeraars ........................................................................................................ 73
Boekhoudkundig resultaat .............................................................................................................. 74
Reservevorming bij verzekeringen .................................................................................................... 74
Probleemstelling ............................................................................................................................. 74
Waarom reserves aanleggen? ....................................................................................................... 75
Reservering bij schadeverzekering ................................................................................................ 75
Bornhuetter Ferguson methode ..................................................................................................... 75
Wiskundige reserve ........................................................................................................................ 76
Reservevorming ............................................................................................................................. 76
Intrestvorming en verzekeringen........................................................................................................ 77
Camouflagemiddel ......................................................................................................................... 77
Effect op productontwikkeling ........................................................................................................ 77
Schaderegeling .................................................................................................................................. 78
Praktijk Europees Aanrijding Formulier (EAF) ............................................................................... 78
Soorten schade .............................................................................................................................. 78
Schaderegelingproces.................................................................................................................... 80
The curious case of lemonade ........................................................................................................... 82
Rentabiliteit bij verzekeraars .............................................................................................................. 83
Winstcontributiecurve ..................................................................................................................... 83
Medeverzekeringen ........................................................................................................................... 83
Herverzekeringen ............................................................................................................................... 84
Herverzekeraars in de wereld ........................................................................................................ 84
Waarom herverzekeren? ................................................................................................................ 84
Voordelen van herverzekering ....................................................................................................... 84
Nadelen van herverzekering .......................................................................................................... 85
Vormen van herverzekering ........................................................................................................... 85
Alternatieven op medeverzekering en herverzekering ...................................................................... 86
Solvency II.......................................................................................................................................... 87
2
,Actua 1 ............................................................................................................................................... 89
Actua 2 ............................................................................................................................................... 89
Actua 3 ............................................................................................................................................... 89
Actua 4 ............................................................................................................................................... 89
Actua 5 ............................................................................................................................................... 91
Actua 6 ............................................................................................................................................... 92
Actua 7 ............................................................................................................................................... 93
Actua 8 ............................................................................................................................................... 94
Actua 9 ............................................................................................................................................... 94
Actua 10 ............................................................................................................................................. 96
Actua 11 ............................................................................................................................................. 96
Voorbeeldvragen 1 ............................................................................................................................. 96
Voorbeeldvragen 2 ............................................................................................................................. 97
Voorbeeldvragen 3 ............................................................................................................................. 98
Voorbeeldvragen 4 ............................................................................................................................. 99
Voorbeeldvragen 5 ........................................................................................................................... 100
Voorbeeldvragen 6 ........................................................................................................................... 101
Voorbeeldvragen 7 ........................................................................................................................... 102
Voorbeeldvragen 8 ........................................................................................................................... 103
Voorbeeldvragen 9 ........................................................................................................................... 105
Voorbeeldvragen 10 ......................................................................................................................... 106
Voorbeeldvragen 11 ......................................................................................................................... 107
3
, Deel 1: De wondere wereld van het
verzekeren
Handboek: intermezzo niet te kennen voor examen wel aangeraden om te lezen omdat het toelichtingen
zijn.
Examen bestaat uit 40 MPC vragen met hogere cesuur (25 van de 40 juist antwoorden).
Goed begrijpen waarom er bijvoorbeeld bepaalde zaken uitgesloten zijn door de wetgever.
Aanbevolen literatuur: “Principles of risk management and insurance”.
Historiek van het verzekeren
In cursus p. 16 – 27 niet te kennen.
Uitdagingen voor u en uw verzekeraar
- Taak van verzekeraars gaat voorbij het verzekeren, dat vertaalt zich in:
o preventie (voorbeeld: BOB-campagnes want hoe minder dronken ongevallen hoe beter
want kost enorm veel, ongeveer miljoen)
o dienstverlening bij schade (voorbeeld: chauffage kapot, wat moet je dan doen? Lek bij
verwarming, ipv schade te vergoeden sturen ze een technieker die verzekeraar betaalt,
zij vergoeden niet de schade maar herstellen de schade)
Enerzijds de kostenstructuur voor verzekeraars wordt beter gecontroleerd, anderzijds
wordt het probleem van de meeste verzekerden opgelost. De mensen willen geholpen
worden.
- Digitalisering (niet zonder papieren): de eerste die PCs gebruikten waren verzekeraars maar ze
slagen er het minst in om ze goed te gebruiken. Op PC binnenkrijgen en dan op papier
doorsturen naar verzekerden/verzekeraars.
- Meer aanbieders: aantal aanbieders/verzekeraars is aan het krimpen. Google verkoopt
bijvoorbeeld ook verzekeringen, dat zijn nieuwe aanbieders.
- Mobile: De verzekeraar moet via telefoon werken.
- Hogere verwachtingen van klanten zoals onder meer met de gsm werken ed.
- Regelgeving: als het contract gesloten is moet je kunnen bewijzen als tussenpersoon dat alle
regels zijn gevolgd. Complexe en onderdrukkende wetgeving in de verzekeringsmarkt. Iedereen
is geacht de wet te kennen. Gebrek aan kennis hiervan
- Intrestvoet: plaag van de rentevoeten. Men kan verwachten dat het laag blijft tot 3-5 jaar. Als
verzekeraar moet je creatief zijn om rendementen te halen.
- Duurzaam werken: AXA heeft toen beslist om de aandelen die ze heeft in de tabaksindustrie te
verkopen. Aandelen in tabaksindustrie in portefeuille houden bij verzekeraar die
levensverzekeringen aanbiedt. CFO van AG Insurance stellen als norm dat als je belegt als
verzekeraar moet dat getoetst worden aan de duurzaamheid.
Polis is een contract
Fundamenteel om te weten is dat een polis een contract is.
Een contract met rechten en verplichtingen. Als men een contract maakt moeten die rechten en plichten
evenwichtig verdeeld zijn. Van aan de aanvang zitten we met onevenwicht. Langs de ene kant:
verzekeraar heeft voordeel want kent polis, markt, premies, algemene voorwaarden.
De consument weet nauwelijks iets. Tweede onevenwicht inzake kennis van het risico. De
verzekeringsnemer die weet hoe hij of zij zich gedraagt, gezondheidstoestand, zijn woning,… en de
verzekeraar kent dat niet.
4
Gerrit Van Daele
Inhoudsopgave
Historiek van het verzekeren ............................................................................................................... 4
Uitdagingen voor u en uw verzekeraar ............................................................................................ 4
Polis is een contract ......................................................................................................................... 4
Verzekeren in een maatschappelijk kader ........................................................................................... 5
Recht op verzekering ....................................................................................................................... 5
Kanssolidariteit vs. subsidiërende solidariteit................................................................................... 6
Indeling van de verzekeringen ............................................................................................................. 7
Indeling volgens de omvang van de dekking ................................................................................... 7
Indeling volgens doelstelling ............................................................................................................ 7
De spelers op de verzekeringsmarkt ................................................................................................... 8
Overzicht verzekeringsdistributiekanalen in België .......................................................................... 8
Verzekeringsmaatschappijen ........................................................................................................... 8
Verzekeringstussenpersonen ........................................................................................................... 9
Cijfers ............................................................................................................................................. 10
Bijzondere verkoopskanalen .......................................................................................................... 11
Assuralia ......................................................................................................................................... 12
Essentie verzekering ...................................................................................................................... 12
Diverse randwetgeving ...................................................................................................................... 13
Inleidende begrippen ......................................................................................................................... 13
De wet op de landverzekeringsovereenkomst ................................................................................... 14
Wat is een verzekering? ................................................................................................................. 14
Algemene bepalingen op de landverzekeringsovereenkomst ....................................................... 15
Bepalingen eigen aan schadeverzekeringen ................................................................................. 25
Overdraagbaarheidsregel............................................................................................................... 27
Bepalingen eigen aan sommenverzekering ................................................................................... 28
Bepalingen eigen aan de schadeverzekering ................................................................................ 28
Krediet en borgtochtverzekeringen ................................................................................................ 29
Aansprakelijkheidsverzekeringen ................................................................................................... 30
Rechtsbijstandsverzekeringen ....................................................................................................... 32
Persoonsverzekeringen.................................................................................................................. 33
Technische aspecten van verzekeringen .......................................................................................... 50
Het businessmodel van verzekeraars ............................................................................................ 50
Interactie economie en verzekeringen ........................................................................................... 53
Elementen van een verzekering ..................................................................................................... 54
Juridische aspecten van het verzekeren ........................................................................................... 68
1
, Onderdelen van een polis .............................................................................................................. 68
Indeling van de verzekering volgens omvang van de dekking....................................................... 69
Indeling van de verzekering volgens premiebetaling ..................................................................... 69
Risicopremie vs. genivelleerde premie .......................................................................................... 70
De verzekeringspremie ...................................................................................................................... 70
Uitgegeven premie versus verdiende premies ............................................................................... 70
Samenstelling van een premie ....................................................................................................... 71
Aanvang, hernieuwing en einde van een polis .............................................................................. 71
Forfaitaire premie en afrekenbare premie ...................................................................................... 71
Samenstelling van een premie ....................................................................................................... 72
Kosten bij stopzetting polis ............................................................................................................. 72
Commissielonen ............................................................................................................................. 73
Kostenratio van verzekeraars ........................................................................................................ 73
Boekhoudkundig resultaat .............................................................................................................. 74
Reservevorming bij verzekeringen .................................................................................................... 74
Probleemstelling ............................................................................................................................. 74
Waarom reserves aanleggen? ....................................................................................................... 75
Reservering bij schadeverzekering ................................................................................................ 75
Bornhuetter Ferguson methode ..................................................................................................... 75
Wiskundige reserve ........................................................................................................................ 76
Reservevorming ............................................................................................................................. 76
Intrestvorming en verzekeringen........................................................................................................ 77
Camouflagemiddel ......................................................................................................................... 77
Effect op productontwikkeling ........................................................................................................ 77
Schaderegeling .................................................................................................................................. 78
Praktijk Europees Aanrijding Formulier (EAF) ............................................................................... 78
Soorten schade .............................................................................................................................. 78
Schaderegelingproces.................................................................................................................... 80
The curious case of lemonade ........................................................................................................... 82
Rentabiliteit bij verzekeraars .............................................................................................................. 83
Winstcontributiecurve ..................................................................................................................... 83
Medeverzekeringen ........................................................................................................................... 83
Herverzekeringen ............................................................................................................................... 84
Herverzekeraars in de wereld ........................................................................................................ 84
Waarom herverzekeren? ................................................................................................................ 84
Voordelen van herverzekering ....................................................................................................... 84
Nadelen van herverzekering .......................................................................................................... 85
Vormen van herverzekering ........................................................................................................... 85
Alternatieven op medeverzekering en herverzekering ...................................................................... 86
Solvency II.......................................................................................................................................... 87
2
,Actua 1 ............................................................................................................................................... 89
Actua 2 ............................................................................................................................................... 89
Actua 3 ............................................................................................................................................... 89
Actua 4 ............................................................................................................................................... 89
Actua 5 ............................................................................................................................................... 91
Actua 6 ............................................................................................................................................... 92
Actua 7 ............................................................................................................................................... 93
Actua 8 ............................................................................................................................................... 94
Actua 9 ............................................................................................................................................... 94
Actua 10 ............................................................................................................................................. 96
Actua 11 ............................................................................................................................................. 96
Voorbeeldvragen 1 ............................................................................................................................. 96
Voorbeeldvragen 2 ............................................................................................................................. 97
Voorbeeldvragen 3 ............................................................................................................................. 98
Voorbeeldvragen 4 ............................................................................................................................. 99
Voorbeeldvragen 5 ........................................................................................................................... 100
Voorbeeldvragen 6 ........................................................................................................................... 101
Voorbeeldvragen 7 ........................................................................................................................... 102
Voorbeeldvragen 8 ........................................................................................................................... 103
Voorbeeldvragen 9 ........................................................................................................................... 105
Voorbeeldvragen 10 ......................................................................................................................... 106
Voorbeeldvragen 11 ......................................................................................................................... 107
3
, Deel 1: De wondere wereld van het
verzekeren
Handboek: intermezzo niet te kennen voor examen wel aangeraden om te lezen omdat het toelichtingen
zijn.
Examen bestaat uit 40 MPC vragen met hogere cesuur (25 van de 40 juist antwoorden).
Goed begrijpen waarom er bijvoorbeeld bepaalde zaken uitgesloten zijn door de wetgever.
Aanbevolen literatuur: “Principles of risk management and insurance”.
Historiek van het verzekeren
In cursus p. 16 – 27 niet te kennen.
Uitdagingen voor u en uw verzekeraar
- Taak van verzekeraars gaat voorbij het verzekeren, dat vertaalt zich in:
o preventie (voorbeeld: BOB-campagnes want hoe minder dronken ongevallen hoe beter
want kost enorm veel, ongeveer miljoen)
o dienstverlening bij schade (voorbeeld: chauffage kapot, wat moet je dan doen? Lek bij
verwarming, ipv schade te vergoeden sturen ze een technieker die verzekeraar betaalt,
zij vergoeden niet de schade maar herstellen de schade)
Enerzijds de kostenstructuur voor verzekeraars wordt beter gecontroleerd, anderzijds
wordt het probleem van de meeste verzekerden opgelost. De mensen willen geholpen
worden.
- Digitalisering (niet zonder papieren): de eerste die PCs gebruikten waren verzekeraars maar ze
slagen er het minst in om ze goed te gebruiken. Op PC binnenkrijgen en dan op papier
doorsturen naar verzekerden/verzekeraars.
- Meer aanbieders: aantal aanbieders/verzekeraars is aan het krimpen. Google verkoopt
bijvoorbeeld ook verzekeringen, dat zijn nieuwe aanbieders.
- Mobile: De verzekeraar moet via telefoon werken.
- Hogere verwachtingen van klanten zoals onder meer met de gsm werken ed.
- Regelgeving: als het contract gesloten is moet je kunnen bewijzen als tussenpersoon dat alle
regels zijn gevolgd. Complexe en onderdrukkende wetgeving in de verzekeringsmarkt. Iedereen
is geacht de wet te kennen. Gebrek aan kennis hiervan
- Intrestvoet: plaag van de rentevoeten. Men kan verwachten dat het laag blijft tot 3-5 jaar. Als
verzekeraar moet je creatief zijn om rendementen te halen.
- Duurzaam werken: AXA heeft toen beslist om de aandelen die ze heeft in de tabaksindustrie te
verkopen. Aandelen in tabaksindustrie in portefeuille houden bij verzekeraar die
levensverzekeringen aanbiedt. CFO van AG Insurance stellen als norm dat als je belegt als
verzekeraar moet dat getoetst worden aan de duurzaamheid.
Polis is een contract
Fundamenteel om te weten is dat een polis een contract is.
Een contract met rechten en verplichtingen. Als men een contract maakt moeten die rechten en plichten
evenwichtig verdeeld zijn. Van aan de aanvang zitten we met onevenwicht. Langs de ene kant:
verzekeraar heeft voordeel want kent polis, markt, premies, algemene voorwaarden.
De consument weet nauwelijks iets. Tweede onevenwicht inzake kennis van het risico. De
verzekeringsnemer die weet hoe hij of zij zich gedraagt, gezondheidstoestand, zijn woning,… en de
verzekeraar kent dat niet.
4
