Partim deontologie
1 Wat is deontologie?
Deontologie, plichtethiek = ethische stroming die uitgaat van absolute gedragsregels die vaak worden
gesteld als normen!
Belangrijkste vertegenwoordiger deontologie:
Duits filosoof Immanuel Kant – Kritik der praktischen vernunft
2 belangrijke principes
‘Handel zo dat je zou willen dat jouw principe verheven werd tot een universele natuurwet’
‘Handel zo dat je de mens (jouzelf en elk ander) altijd beschouwt als doel en nooit louter als middel’
Principe v/d goede intentie:
iemand handelt moreel goed als zijn intenties overeenkomen met correct ethisch motief
Geen consequentionalisme: een daad kan goed zijn ookal zijn de gevolgen slecht & omgekeerd
Bv. reanimatie: het is goed om altijd te reanimeren, ookal weet je niet wat de uitkomst zal zijn
Iets wat slecht is, is altijd slecht, ook wanneer de uitkomst goed zou zijn. Het enige wat goed kan zijn is de
intentie of wil waarbij je bepaalde morele wetten aanvaardt.
Een verhaal
Normen, plichten gaan vaak uit v/d gulden regel: ‘doe een ander niet aan wat je zelf niet wil ondergaan’
• Op een afdeling is de werkdruk zeer hoog, het team raakt amper rond met hun taken.
De verpleegkundigen praten erover onder elkaar, maar er komt niet meteen een
oplossing. Na een poos beseffen ze dat bepaalde handelingen, zoals dagelijks verversen
van linnen en steeds opnieuw de handen ontsmetten veel tijd in beslag neemt.
Informeel wordt er beslist om dit tot het minimum te leiden.
Wat is de deontologische waarde van deze situatie?
Dit is deontologisch niet correct: je kan dit niet informeel beslissen want de kwaliteit van zorg moet op de
voorgrond blijven: doe een ander niet aan wat je zelf niet wil ondergaan. Je moet beroep doen op
leidinggevenden om deze situatie aan te pakken.
1 Deontologische code
Om vast te leggen wat goed/slecht is, wordt bij vele beroepsgroepen een deontologische code opgesteld
= combinatie van waarden en normen voor goed, integer gedrag & concrete gedragsregels daarbij
1
1 Wat is deontologie?
Deontologie, plichtethiek = ethische stroming die uitgaat van absolute gedragsregels die vaak worden
gesteld als normen!
Belangrijkste vertegenwoordiger deontologie:
Duits filosoof Immanuel Kant – Kritik der praktischen vernunft
2 belangrijke principes
‘Handel zo dat je zou willen dat jouw principe verheven werd tot een universele natuurwet’
‘Handel zo dat je de mens (jouzelf en elk ander) altijd beschouwt als doel en nooit louter als middel’
Principe v/d goede intentie:
iemand handelt moreel goed als zijn intenties overeenkomen met correct ethisch motief
Geen consequentionalisme: een daad kan goed zijn ookal zijn de gevolgen slecht & omgekeerd
Bv. reanimatie: het is goed om altijd te reanimeren, ookal weet je niet wat de uitkomst zal zijn
Iets wat slecht is, is altijd slecht, ook wanneer de uitkomst goed zou zijn. Het enige wat goed kan zijn is de
intentie of wil waarbij je bepaalde morele wetten aanvaardt.
Een verhaal
Normen, plichten gaan vaak uit v/d gulden regel: ‘doe een ander niet aan wat je zelf niet wil ondergaan’
• Op een afdeling is de werkdruk zeer hoog, het team raakt amper rond met hun taken.
De verpleegkundigen praten erover onder elkaar, maar er komt niet meteen een
oplossing. Na een poos beseffen ze dat bepaalde handelingen, zoals dagelijks verversen
van linnen en steeds opnieuw de handen ontsmetten veel tijd in beslag neemt.
Informeel wordt er beslist om dit tot het minimum te leiden.
Wat is de deontologische waarde van deze situatie?
Dit is deontologisch niet correct: je kan dit niet informeel beslissen want de kwaliteit van zorg moet op de
voorgrond blijven: doe een ander niet aan wat je zelf niet wil ondergaan. Je moet beroep doen op
leidinggevenden om deze situatie aan te pakken.
1 Deontologische code
Om vast te leggen wat goed/slecht is, wordt bij vele beroepsgroepen een deontologische code opgesteld
= combinatie van waarden en normen voor goed, integer gedrag & concrete gedragsregels daarbij
1
