Samenvatting : micro-economie 2024-2025
Hoofdstuk 1 : voor we starten
• De gemengde economie ('een markteconomie' met 'overheidsinterventie') waar we ons op
richten is slechts een van de vele opties, maar heeft tot nu toe redelijk goed gewerkt.
• Twee belangrijke tekortkomingen
1) interacties tussen het economisch systeem en de fysieke omgeving: milieuproblemen,
gezondheidsproblemen
2) blijvende inkomens- en vermogensongelijkheid, blijvende armoede
Kijk de twee voorbeeld grafieken op ppt
Gemengde economie/marktvorm
- Levert goede resultaten op van bbp per capita en bbp per inwoner
- Er zijn wel andere aspecten waarmee rekening moet gehouden worden bij gemengde
economie
1) Bezorgdheid over het milieu: opwarming van de aarde, toenemende vervuiling,
overmatig gebruik van natuurlijke hulpbronnen
2) Potentiële negatieve gevolgen van globalisering
3) Ongelijkheid, zowel tussen als binnen landen
4) Armoede
Negatieve externaliteiten: “economics as part of the physical environment”
Twee agenten:
- Ondernemingen
- Huishoudens
Enkele voorbeelden
Concentratie CO2 atmosfeer : links
Effect verbranden fossiele brandstoffen : rechts
Sinds industriële revolutie : explosieve groei van CO2
(ervoor heel stabiel)
Negatieve externaliteit:
- kosten-baten analyse van sociale contacten
- Door meer sociale contacten aan te gaan heb je
minder tijd voor te werken of sporten,….
- Overheid : probeert verdeling naar rechts te
verschuiven , dit betekent dat de verspreiding van
het virus wordt uitgesteld of vertraagd
1
, Thomas Piketty :
- Verzamelde data over lange tijdsreeks
- Deze grafiek illustreert ongelijkheid
- Wat is het aandeel van de rijkste 0,1% van de rijken
in het aandeel van de bevolking
- De ongelijkheid is wat verminderd
- De rijken bezitten 10% van het totale inkomen van
een land
HOE?
- Verschillen in productivitiet
- Dit kan door scholingsgraad
- Ongelijkheid in arbeidsvermogen
Verschil in kapitaalinkomen
Kijken naar twee variabelen
1) G : groeivoet van economie
2) Rendement van kapitaal
Je hebt dus een inkomen uit arbeid en een inkomen uit
kapitaal
Probleem van te grote ongelijkheid
Gevaren:
1) Druk op democratie
2) Druk op meritocratie
3) Overheid gebruikt geweld als bevolking ontevreden
is
Wat kan de overheid doen om dit te vermijden?
➔ Transparantie over vermogens en inkomen
Waarom is micro-economie zinvol?
1) Cruciaal voor het begrijpen van zakelijke beslissingen: prijsstelling, investeringen, reclame,
enz.
2) Cruciaal voor het begrijpen van (de effecten van) beleidsbeslissingen van de overheid:
a. beleid met betrekking tot gezondheid, sociale zekerheid, werkgelegenheid,
onderwijs, milieu, handel, transport, huisvesting, enz.
b. Hoe efficiënt is dit beleid?
c. Wat is hun effect op ongelijkheid en armoede?
Uiteindelijk moet micro-economie leiden tot betere beslissingen van bedrijven en overheden
2
, Hoofdstuk 2 : Vraag en aanbod analyse :
Inhoudstafel :
1) Een kort overzicht: vraag, aanbod, evenwicht, elasticiteiten
2) Back-of-the-envelope berekeningen
3) Het identificatieprobleem
4) Het effect van vraag- en aanbodschokken op het marktevenwicht: vergelijkende statica
5) Meervoudige markten: algemeen evenwicht
1 Een kort overzicht: vraag, aanbod, evenwicht, elasticiteiten
Vraag en aanbod:
Verschuivingen:
- Verschuiving van de curve : wijziging in andere factoren zoals inkomen
- Verschuiving langsheen de curve : prijswijziging
Elasticiteit :
De elasticiteit meet in welke mate kopers en aanbieders reageren op de veranderingen in de
marktwijzigingen :
1) prijselasticiteit van vraag en aanbod
2) kruiselingse prijselasticiteit van vraag en aanbod
3) inkomenselasticiteit van de vraag
4) reclame-elasticiteit van de vraag
5) loonelasticiteit van het aanbod
6) energieprijselasticiteit van het aanbod
We kijken dus naar :
- Verandering in de elasticiteit van de vraag
- Verandering in de elasticiteit van het aanbod
Prijselasticiteit van de vraag
Prijselasticiteit van de vraag Meet in welke mate de gevraagde hoeveelheid van een goed reageert op een
prijsverandering
Wordt berekend als de procentuele verandering in de gevraagde hoeveelheid
gedeeld door de procentuele verandering in de prijs
FORMULE : 𝑑𝑄 𝐷
𝑄𝐷 𝑑𝑄 𝐷 𝑃
𝜀𝑃𝐷 = =
𝑑𝑃 𝑑𝑃 𝑄 𝐷
𝑃
Kijk ook het voorbeeld van de boogelasticiteit : aan de hand van gewogen gemiddelde
3
, Determinanten van de prijselasticiteit van de vraag:
- Beschikbaarheid van nauwe substituten
- Definitie van de markt
- Noodzakelijkheden versus luxeartikelen
- Tijdshorizon (korte versus lange termijn)
De vraag is meestal elastischer :
- hoe groter het aantal nauwe substituten
- hoe beperkter de markt
- als het goed een luxeartikel is
- hoe langer de tijdshorizon (uitzondering: duurzame goederen. Waarom? Je blijft nog steeds
gebruik maken van dat goed)
Elastische en inelastische vraag :
Elastische vraag • |𝜀𝑃𝐷 | > 1
• Groter dan 1
Inelastische vraag • |𝜀𝑃𝐷 | < 1
• Kleiner dan 1
Perfect elastisch • 𝜀𝑃𝐷 = −∞
• Horizontaal
• prijsgevoelig
Perfect inelastisch • 𝜀𝑃𝐷 = 0
• Verticaal
• prijsongevoelig
4
Hoofdstuk 1 : voor we starten
• De gemengde economie ('een markteconomie' met 'overheidsinterventie') waar we ons op
richten is slechts een van de vele opties, maar heeft tot nu toe redelijk goed gewerkt.
• Twee belangrijke tekortkomingen
1) interacties tussen het economisch systeem en de fysieke omgeving: milieuproblemen,
gezondheidsproblemen
2) blijvende inkomens- en vermogensongelijkheid, blijvende armoede
Kijk de twee voorbeeld grafieken op ppt
Gemengde economie/marktvorm
- Levert goede resultaten op van bbp per capita en bbp per inwoner
- Er zijn wel andere aspecten waarmee rekening moet gehouden worden bij gemengde
economie
1) Bezorgdheid over het milieu: opwarming van de aarde, toenemende vervuiling,
overmatig gebruik van natuurlijke hulpbronnen
2) Potentiële negatieve gevolgen van globalisering
3) Ongelijkheid, zowel tussen als binnen landen
4) Armoede
Negatieve externaliteiten: “economics as part of the physical environment”
Twee agenten:
- Ondernemingen
- Huishoudens
Enkele voorbeelden
Concentratie CO2 atmosfeer : links
Effect verbranden fossiele brandstoffen : rechts
Sinds industriële revolutie : explosieve groei van CO2
(ervoor heel stabiel)
Negatieve externaliteit:
- kosten-baten analyse van sociale contacten
- Door meer sociale contacten aan te gaan heb je
minder tijd voor te werken of sporten,….
- Overheid : probeert verdeling naar rechts te
verschuiven , dit betekent dat de verspreiding van
het virus wordt uitgesteld of vertraagd
1
, Thomas Piketty :
- Verzamelde data over lange tijdsreeks
- Deze grafiek illustreert ongelijkheid
- Wat is het aandeel van de rijkste 0,1% van de rijken
in het aandeel van de bevolking
- De ongelijkheid is wat verminderd
- De rijken bezitten 10% van het totale inkomen van
een land
HOE?
- Verschillen in productivitiet
- Dit kan door scholingsgraad
- Ongelijkheid in arbeidsvermogen
Verschil in kapitaalinkomen
Kijken naar twee variabelen
1) G : groeivoet van economie
2) Rendement van kapitaal
Je hebt dus een inkomen uit arbeid en een inkomen uit
kapitaal
Probleem van te grote ongelijkheid
Gevaren:
1) Druk op democratie
2) Druk op meritocratie
3) Overheid gebruikt geweld als bevolking ontevreden
is
Wat kan de overheid doen om dit te vermijden?
➔ Transparantie over vermogens en inkomen
Waarom is micro-economie zinvol?
1) Cruciaal voor het begrijpen van zakelijke beslissingen: prijsstelling, investeringen, reclame,
enz.
2) Cruciaal voor het begrijpen van (de effecten van) beleidsbeslissingen van de overheid:
a. beleid met betrekking tot gezondheid, sociale zekerheid, werkgelegenheid,
onderwijs, milieu, handel, transport, huisvesting, enz.
b. Hoe efficiënt is dit beleid?
c. Wat is hun effect op ongelijkheid en armoede?
Uiteindelijk moet micro-economie leiden tot betere beslissingen van bedrijven en overheden
2
, Hoofdstuk 2 : Vraag en aanbod analyse :
Inhoudstafel :
1) Een kort overzicht: vraag, aanbod, evenwicht, elasticiteiten
2) Back-of-the-envelope berekeningen
3) Het identificatieprobleem
4) Het effect van vraag- en aanbodschokken op het marktevenwicht: vergelijkende statica
5) Meervoudige markten: algemeen evenwicht
1 Een kort overzicht: vraag, aanbod, evenwicht, elasticiteiten
Vraag en aanbod:
Verschuivingen:
- Verschuiving van de curve : wijziging in andere factoren zoals inkomen
- Verschuiving langsheen de curve : prijswijziging
Elasticiteit :
De elasticiteit meet in welke mate kopers en aanbieders reageren op de veranderingen in de
marktwijzigingen :
1) prijselasticiteit van vraag en aanbod
2) kruiselingse prijselasticiteit van vraag en aanbod
3) inkomenselasticiteit van de vraag
4) reclame-elasticiteit van de vraag
5) loonelasticiteit van het aanbod
6) energieprijselasticiteit van het aanbod
We kijken dus naar :
- Verandering in de elasticiteit van de vraag
- Verandering in de elasticiteit van het aanbod
Prijselasticiteit van de vraag
Prijselasticiteit van de vraag Meet in welke mate de gevraagde hoeveelheid van een goed reageert op een
prijsverandering
Wordt berekend als de procentuele verandering in de gevraagde hoeveelheid
gedeeld door de procentuele verandering in de prijs
FORMULE : 𝑑𝑄 𝐷
𝑄𝐷 𝑑𝑄 𝐷 𝑃
𝜀𝑃𝐷 = =
𝑑𝑃 𝑑𝑃 𝑄 𝐷
𝑃
Kijk ook het voorbeeld van de boogelasticiteit : aan de hand van gewogen gemiddelde
3
, Determinanten van de prijselasticiteit van de vraag:
- Beschikbaarheid van nauwe substituten
- Definitie van de markt
- Noodzakelijkheden versus luxeartikelen
- Tijdshorizon (korte versus lange termijn)
De vraag is meestal elastischer :
- hoe groter het aantal nauwe substituten
- hoe beperkter de markt
- als het goed een luxeartikel is
- hoe langer de tijdshorizon (uitzondering: duurzame goederen. Waarom? Je blijft nog steeds
gebruik maken van dat goed)
Elastische en inelastische vraag :
Elastische vraag • |𝜀𝑃𝐷 | > 1
• Groter dan 1
Inelastische vraag • |𝜀𝑃𝐷 | < 1
• Kleiner dan 1
Perfect elastisch • 𝜀𝑃𝐷 = −∞
• Horizontaal
• prijsgevoelig
Perfect inelastisch • 𝜀𝑃𝐷 = 0
• Verticaal
• prijsongevoelig
4
