Samenvatting Nederlands 4 - taalbeschouwing

Taalschouwing
① Wat is taalbeschouwing?
Taalbeschouwing = nadenken over taalgebruik en nadenken over de
belangrijkste aspecten van het taalsysteem (taalsystematiek)
 Als we aan taalbeschouwing doen
 Vetrekken vanuit waarneming van taalverschijnsel
 Erbij stilstaan + verwondering
 We interpreteren/beoordelen wat we gezien/gehoord hebben
 Trekken conclusies voor eigen taalgedrag:
 Gaan taalgedrag aanpassen, veranderen of bestendigen
Wat komt aan bod bij taalbeschouwing?
 Morfologie
 Woordstructuur en woordvorming
 Bv: labradoodle, frietchinees, samsonseks, gaap
 Fonologie
 Gesproken taal
 Syntaxis
 Zinsontleding
 Semantiek
 Nadenken over betekenis van woorden/zinnen
 Sociolinguïstiek
 Nadenken over dialecten, vakjargon
 Pragmatiek
 Nadenken over taalgebruik
 Orthografie
 Volgens de regels schrijven
 Bv: begroeiing, onmiddellijk, professor
Aspecten van taalbeschouwing
 Nadenken over taalgebruik
 Communicatieve competentie
 Nadenken over taalsytematiek
 Taalkundige competentie
 Taalelementen: klanken, letters, woorden, zinnen en teksten,
betekenissen,...
② Waarom lessen taalbeschouwing?
Waarvoor is taalbeschouwing nuttig?
 Situaties zelfstandiger en beter aanpakken
 Reflectie op taalgebruik/taalsystematiek
 Maakt leerlingen taalvaardiger
 Openstaan voor andere culturen
 Beter inzicht in het taalsysteem
 Verbeteren van spellingvaardigheid

,  Meer inzicht in systematiek moderne/vreemde talen
③ Situering in het taalonderwijs
 Taalontwikkeling steunt op 2 pijlers
 Taalgebruik
 Taalbeschouwing
Nadenken over taalgebruik
 = Nadenken over hoe mensen luisteren, spreken, lezen en schrijven
 Vragen stellen en er antwoord op zoeken
 Zender?
 Boodschap?
 Waarover gaat de boodschap? Relatie boodschap en werkelijkheid?
 Ontvanger?
 Bedoeling van communicatie?
 Hoe verloopt communicatie?
 In welke omstandigheden verloopt communicatie?
 Weg en middelen?
 Effect?
Nadenken over taalsystematiek
 = nadenken over de vraag: “Hoe zit taal in elkaar?”
 Verschillende onderdelen
 Nadenken over klanken
 Nadenken over woorden
 Nadenken over woordcombinatie
 Nadenken over betekenissen
 Nadenken over spellingvormen

 Nadenken over  omvat heel wat vaardigheden




 Kinderen moeten beschikken over metalinguïstisch bewustzijn
 Zichzelf spontaan verbeteren
 Op taal van ander letten en daar opmerkingen over te maken
④ Uitgangspunten
 Taalvaardigheid van kinderen verbeteren
 Culturele en intellectuele vorming
 Ondersteunend om moderne vreemde talen te leren
 Impliciete kennis aan de oppervlakte brengen