Hoofdstuk 8, Politieke strijd en emancipatie
H8.1, Conservatisme en liberalisme
Na de Franse revolutie was Frankrijk in revolutionaire oorlog geraakt met veel omliggende staten en
hadden ze verschillende staten veroverd. Ook hadden ze een nieuwe leider: Napoleon Bonaparte.
Nadat Napoleon werd verslagen, wilden ze in Europa alles weer zoals het was voor de revolutie, dit
was de periode van de restauratie.
Napoleon had veel dingen verandert:
1) Hij had in de veroverde staten een eind gemaakt aan allerlei eeuwenoude privileges van de adel.
2) Traditionele vorsten werden vervangen door nieuwe staatshoofden
3) Er werden nieuwe grenzen getrokken, nieuwe wetten uitgevaardigd en nieuwe bestuursfuncties
ingevoerd.
Tijdens het zogenaamde Congres Van Wenen 1814-1815 werden de landen het er samen over eens
dat vorsten die door Napoleon waren verdreven, in hun oude rechten moesten worden hersteld.
Maar ook moest het machtsevenwicht tussen de grote staten worden hersteld, daarom werd
Frankrijk omringd met enkele nieuwe sterke staten. Zoals de republiek der Nederlanden (België en
Nederland). Hierdoor moest de laatste afstammeling van de Oranje familie weer aan de macht
komen. Nederland was geen republiek meer.
→ Het conservatisme: Volk kan zichzelf niet regeren het wordt een grote chaos.
→ Het liberalisme: Zij hadden blijvend geloof in de idealen van de Franse revolutie, zij stonden voor
vrijheid en vonden dat burgers best wel meer macht konden krijgen.
Het voorkomen van nieuwe revoluties hield niet lang stand want al in 1830 ontstond er in Frankrijk
en ook elders in Europa revoluties aangevoerd door liberale burgers die meer inspraak en politieke
vrijheden wilden. Daarna vonden er in tal van landen in 1848 liberale revoluties plaats en Frankrijk
werd in 1848 een Republiek waar mannen als eerste het algemeen kiesrecht kregen. In steeds meer
landen moesten vorsten en adel hun macht afstaan aan de gegoede burgerij.
Nederland was nu dus een koninkrijk, met een Oranje aan de macht. Het koninkrijk had veel
verschillen met het oude republiek:
, Republiek Koninkrijk
Alleen Nederland Nederland + België
Samenwerkingsverband van Er was een centrale bestuurseenheid, er golden overal dezelfde regels
zelfstandige gewesten, elk gewest
had andere regels en afspraken
Geen grondwet Er was een constitutionele monarchie ontstaan, de koning was
gebonden aan de grondwet.
De republiek had geen De koning en zijn ministers werden gecontroleerd en gekozen. Toch
verkiezingen had de koning veel macht want hij kon een kritisch parlement zelfs
naar huis sturen. Het parlement werd gekozen door alleen maar een
kleine groep rijke mannelijke bevolking voor de provinciale staten. Zij
kozen dan de tweede kamer.
H8.2, Emancipatie
De idealen van de revolutietijd waren begin 19e eeuw in Europa nog nauwelijks werkelijkheid
geworden. Alleen een kleine groep welgestelde mannelijke burgers hadden toegang gekregen tot
het landsbestuur. Een meerderheid van de bevolking had geen invloed op het bestuur en werd op
economisch en sociaal vlak achtergesteld. Dat was niets nieuws, maar sinds de democratische
revoluties werd dat gezien als onrecht.
H8.1, Conservatisme en liberalisme
Na de Franse revolutie was Frankrijk in revolutionaire oorlog geraakt met veel omliggende staten en
hadden ze verschillende staten veroverd. Ook hadden ze een nieuwe leider: Napoleon Bonaparte.
Nadat Napoleon werd verslagen, wilden ze in Europa alles weer zoals het was voor de revolutie, dit
was de periode van de restauratie.
Napoleon had veel dingen verandert:
1) Hij had in de veroverde staten een eind gemaakt aan allerlei eeuwenoude privileges van de adel.
2) Traditionele vorsten werden vervangen door nieuwe staatshoofden
3) Er werden nieuwe grenzen getrokken, nieuwe wetten uitgevaardigd en nieuwe bestuursfuncties
ingevoerd.
Tijdens het zogenaamde Congres Van Wenen 1814-1815 werden de landen het er samen over eens
dat vorsten die door Napoleon waren verdreven, in hun oude rechten moesten worden hersteld.
Maar ook moest het machtsevenwicht tussen de grote staten worden hersteld, daarom werd
Frankrijk omringd met enkele nieuwe sterke staten. Zoals de republiek der Nederlanden (België en
Nederland). Hierdoor moest de laatste afstammeling van de Oranje familie weer aan de macht
komen. Nederland was geen republiek meer.
→ Het conservatisme: Volk kan zichzelf niet regeren het wordt een grote chaos.
→ Het liberalisme: Zij hadden blijvend geloof in de idealen van de Franse revolutie, zij stonden voor
vrijheid en vonden dat burgers best wel meer macht konden krijgen.
Het voorkomen van nieuwe revoluties hield niet lang stand want al in 1830 ontstond er in Frankrijk
en ook elders in Europa revoluties aangevoerd door liberale burgers die meer inspraak en politieke
vrijheden wilden. Daarna vonden er in tal van landen in 1848 liberale revoluties plaats en Frankrijk
werd in 1848 een Republiek waar mannen als eerste het algemeen kiesrecht kregen. In steeds meer
landen moesten vorsten en adel hun macht afstaan aan de gegoede burgerij.
Nederland was nu dus een koninkrijk, met een Oranje aan de macht. Het koninkrijk had veel
verschillen met het oude republiek:
, Republiek Koninkrijk
Alleen Nederland Nederland + België
Samenwerkingsverband van Er was een centrale bestuurseenheid, er golden overal dezelfde regels
zelfstandige gewesten, elk gewest
had andere regels en afspraken
Geen grondwet Er was een constitutionele monarchie ontstaan, de koning was
gebonden aan de grondwet.
De republiek had geen De koning en zijn ministers werden gecontroleerd en gekozen. Toch
verkiezingen had de koning veel macht want hij kon een kritisch parlement zelfs
naar huis sturen. Het parlement werd gekozen door alleen maar een
kleine groep rijke mannelijke bevolking voor de provinciale staten. Zij
kozen dan de tweede kamer.
H8.2, Emancipatie
De idealen van de revolutietijd waren begin 19e eeuw in Europa nog nauwelijks werkelijkheid
geworden. Alleen een kleine groep welgestelde mannelijke burgers hadden toegang gekregen tot
het landsbestuur. Een meerderheid van de bevolking had geen invloed op het bestuur en werd op
economisch en sociaal vlak achtergesteld. Dat was niets nieuws, maar sinds de democratische
revoluties werd dat gezien als onrecht.
