Geschiedenis samenvatting H9 De economische sprong van
Europa
H7.1 De Industriële Revolutie
Van thuiswerkplaats naar fabriek
Door een verandering in de aard van de economie begon de Engelse economie in de tweede helft
van de 18e eeuw flink te groeien. De kleinschalige en handmatige productie, die kenmerkend is voor
de agrarisch-urbane samenleving, veranderde in de gemechaniseerde productie van de industriële
samenleving. Dit werd veroorzaakt door een aantal kenmerken:
1) Opbrengsten van de landbouw stegen. Door toepassing wetenschappelijke kennis, nieuwe
gewassen en betere landbouwvoertuigen.
2) Bevolkingsgroei. Door meer voedsel en betere ziektebestrijding. Het was gunstig voor boeren en
handelaren.
3) De koloniën in Azië en Amerika produceerden meer goedkope grondstoffen 🡪 groei
textielnijverheid. De winst uit landbouw en handel werd gebruikt om de textielproductie te
verbeteren, die vond nu plaats in fabrieken. Eerst machines op waterkracht en daarna ook stoom.
Andere bedrijfstakken gingen ook stoommachines gebruiken. Mijnbouw en ijzerindustrie groeiden. In
gebieden met steenkool en ijzererts ontstonden fabriekssteden. Er werden ook kanalen en
spoorwegen aangelegd om de grondstoffen en eindproducten te vervoeren.
De industrialisatie had ook sociaal grote gevolgen:
1) De maatschappelijke indeling veranderde in klassen en standen. Het aantal fabriekseigenaren,
industriëlen, nam toe. Deze werden bijzonder rijk en kregen in de loop van de 19e eeuw steeds meer
politieke macht.
2) Er ontstond een nieuwe sociale groep, de arbeidersklasse. Hun leef- en werkomstandigheden
waren beroerd. Ze maakten lange werkdagen. Ook vrouwen en kinderen werkten. Als ze ziek werden
hadden ze geen geld. Geen onderwijs.
3) De middenklasse werd versterkt. Fabrieken boden ook werk aan boekhouders en ingenieurs. In de
steden was er behoefte aan onderwijzers, ambtenaren en winkeliers.
Voor deze klasse nam de welvaart toe door de dalende prijzen van allerlei eerste levensbehoeften
die machinaal werd geproduceerd.
De opkomst van de industriële samenleving zorgde er ook voor dat de staat zich meer met de
samenleving ging bemoeien. De staat ging scholen oprichten, vooral voor de middenklasse.
Verbeterde de leefbaarheid in de steden door riolering, afvalverwerking en goed drinkwater.
Door al die gevolgen spreken we van een Industriële revolutie.
Kapitalisme en economisch liberalisme
Het handelskapitalisme was door de Industriële revolutie veranderdt in het moderne kapitalisme.
Particuliere ondernemers produceren goederen en diensten om zoveel mogelijk winst te maken. Ze
maken gebruik van productiemiddelen zoals grond, gebouwen, machines en grondstoffen, die
hebben ze in eigen bezit. De arbeid wordt geleverd door mensen die de productiemiddelen niet
bezitten.
Velen waren halverwege de 18e eeuw ook nog voorstander van een mercantilistische politiek. De
staat zoveel mogelijk laten profiteren van de economie. De staat stelt allemaal wetten in om de
import te belemmeren.
Schotse filosoof Adam Smith wilde juist een zo groot mogelijke economische vrijheid. De staat moet
Europa
H7.1 De Industriële Revolutie
Van thuiswerkplaats naar fabriek
Door een verandering in de aard van de economie begon de Engelse economie in de tweede helft
van de 18e eeuw flink te groeien. De kleinschalige en handmatige productie, die kenmerkend is voor
de agrarisch-urbane samenleving, veranderde in de gemechaniseerde productie van de industriële
samenleving. Dit werd veroorzaakt door een aantal kenmerken:
1) Opbrengsten van de landbouw stegen. Door toepassing wetenschappelijke kennis, nieuwe
gewassen en betere landbouwvoertuigen.
2) Bevolkingsgroei. Door meer voedsel en betere ziektebestrijding. Het was gunstig voor boeren en
handelaren.
3) De koloniën in Azië en Amerika produceerden meer goedkope grondstoffen 🡪 groei
textielnijverheid. De winst uit landbouw en handel werd gebruikt om de textielproductie te
verbeteren, die vond nu plaats in fabrieken. Eerst machines op waterkracht en daarna ook stoom.
Andere bedrijfstakken gingen ook stoommachines gebruiken. Mijnbouw en ijzerindustrie groeiden. In
gebieden met steenkool en ijzererts ontstonden fabriekssteden. Er werden ook kanalen en
spoorwegen aangelegd om de grondstoffen en eindproducten te vervoeren.
De industrialisatie had ook sociaal grote gevolgen:
1) De maatschappelijke indeling veranderde in klassen en standen. Het aantal fabriekseigenaren,
industriëlen, nam toe. Deze werden bijzonder rijk en kregen in de loop van de 19e eeuw steeds meer
politieke macht.
2) Er ontstond een nieuwe sociale groep, de arbeidersklasse. Hun leef- en werkomstandigheden
waren beroerd. Ze maakten lange werkdagen. Ook vrouwen en kinderen werkten. Als ze ziek werden
hadden ze geen geld. Geen onderwijs.
3) De middenklasse werd versterkt. Fabrieken boden ook werk aan boekhouders en ingenieurs. In de
steden was er behoefte aan onderwijzers, ambtenaren en winkeliers.
Voor deze klasse nam de welvaart toe door de dalende prijzen van allerlei eerste levensbehoeften
die machinaal werd geproduceerd.
De opkomst van de industriële samenleving zorgde er ook voor dat de staat zich meer met de
samenleving ging bemoeien. De staat ging scholen oprichten, vooral voor de middenklasse.
Verbeterde de leefbaarheid in de steden door riolering, afvalverwerking en goed drinkwater.
Door al die gevolgen spreken we van een Industriële revolutie.
Kapitalisme en economisch liberalisme
Het handelskapitalisme was door de Industriële revolutie veranderdt in het moderne kapitalisme.
Particuliere ondernemers produceren goederen en diensten om zoveel mogelijk winst te maken. Ze
maken gebruik van productiemiddelen zoals grond, gebouwen, machines en grondstoffen, die
hebben ze in eigen bezit. De arbeid wordt geleverd door mensen die de productiemiddelen niet
bezitten.
Velen waren halverwege de 18e eeuw ook nog voorstander van een mercantilistische politiek. De
staat zoveel mogelijk laten profiteren van de economie. De staat stelt allemaal wetten in om de
import te belemmeren.
Schotse filosoof Adam Smith wilde juist een zo groot mogelijke economische vrijheid. De staat moet
