UITGANGSPUNTEN DH1
DIDACTISCHE TRIADE
3 componenten: de lerende, de leraar en de leerinhoud
het lerende kind
(onderwijs)
leerproces
de leerkracht de leerinhoud
HANDELINGSGERICHT WERKEN
UDL
= universal design dor learning (= universeel ontwerp voor leren)
We situeren ons hier vooral binnen fase 0: brede basiszorg
Doel: er van in het begin voor zorgen dat iedereen kan leren (van bij de start de principes
meenemen)
1
,OORSPRONG
Gebaseerd op universal design binnen architectuur
ipv een gebouw achteraf toegankelijk te maken voor minder mobiele mensen, is het interessanter
om daar in de ontwerpfase mee rekening te houden
Doortrekken naar onderwijs:
ontwerpen van curriculum, didactische werkvormen en evaluatiemethoden
leerstof moet op ≠ manieren worden aangeboden om tegemoet te komen aan de diversiteit
Wordt gedaan in fase 0: didactiek en organisatie zodanig vorm te geven dat we aan de
onderwijsbehoeften van zoveel mogelijk lln tegemoet komen
minder noodzaak lln naar fase 1
LINK MET HGW EN ZORGCONTINUÜM
UDL = complementair aan de zeven uitgangspunten van HGW
centraal stellen van onderwijsbehoeften van de individuele leerling
vanuit gaan dat lkr zich bewust zijn van de grote verschillenden tussen lln en hierop inspelen
UDL: invalshoek om op klasniveau te komen tot een brede basiszorg
Ook lln zonder ASS profiteren van bv:
- gestructureerde aanpak
- zekere voorspelbaarheid
Fase 0 wordt breder waardoor minder lln nood hebben aan specifieke maatregelen uit fase 1.
= hoe universeler het onderwijs georganiseerd wordt, hoe minder redelijke aanpassingen nodig zijn.
Zorgplannen kunnen beperkt blijven tot:
- die lln er echt nood aan hebben
- de maatregelen die er voor die leerling er echt toe doen
WAT IS UDL?
NEUROLOGISCHE BASIS
UDL: gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek
Op basis van hersenscans brein in 3 groepen opdelen:
- herkenningsnetwerk of reptielenbrein
- strategisch netwerk of mensenbrein
- affectieve netwerk of zoogdierenbrein
vanuit deze netwerken werden de principes van UDL vormgegeven
Herkenningsnetwerk:
- Herkennen en opnemen van informatie
o Op meerdere manier aanbieden
- Informatie, ideeën en concepten identificeren en begrijpen
- Bepaalt wat we waarnemen
2
, o Vb: stem te herkennen aan telefoon, Ferrari eruitziet, geur van koffie, …
Strategisch netwerk:
- Hoe we leren
- Plannen de actie voeren die uit
- Reguleert mentale en motorische patronen
- Zorgt dat we bewegen en betekenisvolle dingen doen (dansen, voetballen, …)
+ plannen maken voor die actie
o Vb: plannen dat we naar winkel gaan & denken na hoe we er het beste naartoe gaan
Affectieve netwerk:
- Evalueert patronen + koppelt emoties & belevingen aan indrukken
- Zorgt ervoor dat we emotioneel betrokken zijn bij het leren
o Bepaalt waarom we iets leren
- Bekijkt:
o Wat belangrijk is om te doen
o Waarop focus moet liggen
o Welke actie het belangrijkst is om te ondernemen
3 PRINCIPES UDL
Informatie toegankelijk maken:
- Lkr:
o Geeft informatie door
o Facilitator voor lln om informatie op te zoeken en te verwerken
o Kan helpen bij het verduidelijken en structuren van leerinhouden
Aanduiden hoofd- en bijzaken
Vb geven of vragen
o Zorgen dat de informatie leesbaar is
- Belangrijk: anticiperen op verschillen tussen leerlingen in manier waarop ze best informatie
opnemen
o Visueel, auditief, tactiel, …
Actie en expressie:
- Lkr biedt meerdere manieren aan om actief om te gaan met de leerinhouden
want lln hebben ≠ manieren waarop ze best leerstof opnemen
o Door actieve of coöperatieve leermethoden
- Lln ≠ ook in de manier waarop ze best tonen wat ze geleerd hebben
- Belangrijk om ondersteuning te bieden
o Duidelijke doelen & prioriteiten te stellen
3
, Betrokkenheid:
- Vertrekken en in te spelen op de interesses van de lln
- Motivatie verhogen door: lln keuze en autonomie te geven in het verwerven van de leerstof
- Doorzetting en zelfregulering stimuleren
want leren vereist aandacht en inspanning
- Feedback geven sterktes & werkpunten bloot leggen leren hiermee omgaan
- Lln moeten proberen zich in te schatten & bij te sturen (zelfreflectieopdrachten)
LEERINHOUD, DOELSTELLINGEN EN
EVALUATIE
SITUERING
Leerinhoud = datgene wat de leerlingen leren
Om grote hoeveelheid aan leerinhoud transparant en doelgericht te maken leerinhouden
geformuleerd in doelstellingen
Leerinhouden zijn een middel om doelstellingen te bereiken.
Keuze en ordening van leerinhouden in doelstellingen voltrekt zich op drie niveaus:
- macro
- meso
- micro
Kijken of doelstellingen effectief bereikt zijn evaluatie
LEERINHOUD
ALGEMEEN
Leerinhoud/leerervaringen selecteren de leraar als begeleider van leer- en
ontwikkelingsprocessen
Vaardigheid: dat jij als lkr keuzes kan maken uit een gegeven aanbod + rekening houdt met:
- beginsituatie
- maatschappelijke relevantie
- beschikbare tijd
- hulpmiddelen
goed inzicht: in de soorten inhouden + krachtlijnen van de leerplannen + kennis van
informatiebronnen
4
DIDACTISCHE TRIADE
3 componenten: de lerende, de leraar en de leerinhoud
het lerende kind
(onderwijs)
leerproces
de leerkracht de leerinhoud
HANDELINGSGERICHT WERKEN
UDL
= universal design dor learning (= universeel ontwerp voor leren)
We situeren ons hier vooral binnen fase 0: brede basiszorg
Doel: er van in het begin voor zorgen dat iedereen kan leren (van bij de start de principes
meenemen)
1
,OORSPRONG
Gebaseerd op universal design binnen architectuur
ipv een gebouw achteraf toegankelijk te maken voor minder mobiele mensen, is het interessanter
om daar in de ontwerpfase mee rekening te houden
Doortrekken naar onderwijs:
ontwerpen van curriculum, didactische werkvormen en evaluatiemethoden
leerstof moet op ≠ manieren worden aangeboden om tegemoet te komen aan de diversiteit
Wordt gedaan in fase 0: didactiek en organisatie zodanig vorm te geven dat we aan de
onderwijsbehoeften van zoveel mogelijk lln tegemoet komen
minder noodzaak lln naar fase 1
LINK MET HGW EN ZORGCONTINUÜM
UDL = complementair aan de zeven uitgangspunten van HGW
centraal stellen van onderwijsbehoeften van de individuele leerling
vanuit gaan dat lkr zich bewust zijn van de grote verschillenden tussen lln en hierop inspelen
UDL: invalshoek om op klasniveau te komen tot een brede basiszorg
Ook lln zonder ASS profiteren van bv:
- gestructureerde aanpak
- zekere voorspelbaarheid
Fase 0 wordt breder waardoor minder lln nood hebben aan specifieke maatregelen uit fase 1.
= hoe universeler het onderwijs georganiseerd wordt, hoe minder redelijke aanpassingen nodig zijn.
Zorgplannen kunnen beperkt blijven tot:
- die lln er echt nood aan hebben
- de maatregelen die er voor die leerling er echt toe doen
WAT IS UDL?
NEUROLOGISCHE BASIS
UDL: gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek
Op basis van hersenscans brein in 3 groepen opdelen:
- herkenningsnetwerk of reptielenbrein
- strategisch netwerk of mensenbrein
- affectieve netwerk of zoogdierenbrein
vanuit deze netwerken werden de principes van UDL vormgegeven
Herkenningsnetwerk:
- Herkennen en opnemen van informatie
o Op meerdere manier aanbieden
- Informatie, ideeën en concepten identificeren en begrijpen
- Bepaalt wat we waarnemen
2
, o Vb: stem te herkennen aan telefoon, Ferrari eruitziet, geur van koffie, …
Strategisch netwerk:
- Hoe we leren
- Plannen de actie voeren die uit
- Reguleert mentale en motorische patronen
- Zorgt dat we bewegen en betekenisvolle dingen doen (dansen, voetballen, …)
+ plannen maken voor die actie
o Vb: plannen dat we naar winkel gaan & denken na hoe we er het beste naartoe gaan
Affectieve netwerk:
- Evalueert patronen + koppelt emoties & belevingen aan indrukken
- Zorgt ervoor dat we emotioneel betrokken zijn bij het leren
o Bepaalt waarom we iets leren
- Bekijkt:
o Wat belangrijk is om te doen
o Waarop focus moet liggen
o Welke actie het belangrijkst is om te ondernemen
3 PRINCIPES UDL
Informatie toegankelijk maken:
- Lkr:
o Geeft informatie door
o Facilitator voor lln om informatie op te zoeken en te verwerken
o Kan helpen bij het verduidelijken en structuren van leerinhouden
Aanduiden hoofd- en bijzaken
Vb geven of vragen
o Zorgen dat de informatie leesbaar is
- Belangrijk: anticiperen op verschillen tussen leerlingen in manier waarop ze best informatie
opnemen
o Visueel, auditief, tactiel, …
Actie en expressie:
- Lkr biedt meerdere manieren aan om actief om te gaan met de leerinhouden
want lln hebben ≠ manieren waarop ze best leerstof opnemen
o Door actieve of coöperatieve leermethoden
- Lln ≠ ook in de manier waarop ze best tonen wat ze geleerd hebben
- Belangrijk om ondersteuning te bieden
o Duidelijke doelen & prioriteiten te stellen
3
, Betrokkenheid:
- Vertrekken en in te spelen op de interesses van de lln
- Motivatie verhogen door: lln keuze en autonomie te geven in het verwerven van de leerstof
- Doorzetting en zelfregulering stimuleren
want leren vereist aandacht en inspanning
- Feedback geven sterktes & werkpunten bloot leggen leren hiermee omgaan
- Lln moeten proberen zich in te schatten & bij te sturen (zelfreflectieopdrachten)
LEERINHOUD, DOELSTELLINGEN EN
EVALUATIE
SITUERING
Leerinhoud = datgene wat de leerlingen leren
Om grote hoeveelheid aan leerinhoud transparant en doelgericht te maken leerinhouden
geformuleerd in doelstellingen
Leerinhouden zijn een middel om doelstellingen te bereiken.
Keuze en ordening van leerinhouden in doelstellingen voltrekt zich op drie niveaus:
- macro
- meso
- micro
Kijken of doelstellingen effectief bereikt zijn evaluatie
LEERINHOUD
ALGEMEEN
Leerinhoud/leerervaringen selecteren de leraar als begeleider van leer- en
ontwikkelingsprocessen
Vaardigheid: dat jij als lkr keuzes kan maken uit een gegeven aanbod + rekening houdt met:
- beginsituatie
- maatschappelijke relevantie
- beschikbare tijd
- hulpmiddelen
goed inzicht: in de soorten inhouden + krachtlijnen van de leerplannen + kennis van
informatiebronnen
4
