Les 3: Aandoeningen van gal en pancreas
1. Anatomie en functie van de galwegen
Galwegen komen uit in
beginstuk darm.
Ductus Choledochus = galweg.
Galweg moet op 3 manieren
naar de dunne darm en lever
kunnen gaan.
- Secretie van gal. Geen aanmaak van Gal. Lever maakt gal, galblaas stockeert de gal.
o Galzouten hebben en hydrofiele en hydrofobe kant.
o Op die manier ‘detergentfunctie’ Opruimfunctie, kunnen vetten in de voeding
aangeboden, transporteren. Moeilijk omdat vetten hydrofoob/bang hebben van
water, gal kan dit vervoeren door hun beide kanten. Dit is de hoofdfunctie ervan,
omdat ze dit kunnen, kunnen we met de rest meehelpen.
o Vetten in de voeding kunnen worden getransporteerd en aangeboden voor
vertering (voornamelijk door pancreasenzymen zoals lipase).
o Excretie van afvalproducten/medicatie (‘hepatische klaring’)
o Rol in excretie van bilirubine (hemoglobinemetabolisme).
o Rol in metabolisme van cholesterol (basis voor galzouten). Staat los van de
overige transportfuncties. Gal heb je nodig voor dit te maken. Maar belangrijkste
van Gal is zijn transportfunctie.
o Galzouten worden in de darm verwerkt door bacteriën en omgevormd tot
secundaire galzouten.
o Galzouten worden heropgenomen in het ileum (het laatste stuk van de dikke
darm) en circuleren zo verder: ‘enterohepatische circulatie.’ Gal verwerkt
voedingsstoffen, deze via dunne darm tot lever terug, dan van lever soms terug in
het bloed van de darm, dan kunnen ze niet meer opgenomen worden door de
darm, kunnen niet door darmwand terug naar bloed door galzouten die er nu aan
hangen, dus terug naar lever. Gaat de hele tijd op en neer gaan omdat sommige
stoffen moeilijk afgebroken worden en daarom de cycli meermaals overlopen. Het
detox-systeem van ons lichaam, moeilijk afbreekbare dingen blijven erdoor gaan.
o Galzouten als hormonen: toenemende evidentie.
, 2. Aandoening van de galwegen
2.1 Symptomen
(Makkelijk te begrijpen in functie van anatomie en functie (“cholestase”).)
- Accumulatie van bilirubine en galzouten in het lichaam.
o Icterus (geelzucht).
o Veralgemeende jeuk (+ krabletsels).
- Verminderde excretie van bilirubine en galzouten in de darm.
o Ontkleurde, dikwijls platte stoelgang (‘stopverfstoelgang’). Witte stoelgang.
- Vermeerderde excretie van bilirubine via de nier.
o Donkere urine. Om toch maar bilirubine weg te krijgen. Een symptoom dat snel
opvalt.
- Terugvloei van gal naar de lever.
o Stijging van leverenzymes in het bloed.
o Op termijn gepaard met leverschade, fibrose, cirrose.
- Infecties van de galwegen (‘infectieuze cholangitis’)
2.2 Diagnose – Hoe diagnosticeren
- Bloedtesten snel te zien want door de stop in de toevoer, lekt alles van de darm/lever in
het bloed, dus verhoogde waarden.
o Vooral stijging van cholestaseparameters:
Direct (geconjugeerd) bilirubine
Gamma-glutamyltranspeptidase, alkalische fosfatase
o In mindere mate ook necrosetesten/lektesten (leverschade):
AST/ALT
- Anatomie van de grote galwegen:
o Echografie
o NMR-CP
o ERCP (eventueel met cholangioscopie) In de galwegen gaan.
- Kleine, microscopische galwegen
o Leverbiopsie
2.3 Diagnose – Wat diagnosticeren
a) Ontstekingsziektes van de galwegen (auto-immuun, u lichaam dat denkt dat er daar iets
mis is terwijl het niet is).
- Primair scleroserende cholangitis (PSC).
- Primair biliaire cholangitis (PBC).
b) Galstenen (iets wat te maken heeft met hoe het orgaan functioneert). Als gal te lang
blijft zitten (in de galblaas), dan verharden deze, maar als het in de galwegen komt
probleem.
c) Tumor van de galwegen (tumor): cholangiocarcinoma.
1. Anatomie en functie van de galwegen
Galwegen komen uit in
beginstuk darm.
Ductus Choledochus = galweg.
Galweg moet op 3 manieren
naar de dunne darm en lever
kunnen gaan.
- Secretie van gal. Geen aanmaak van Gal. Lever maakt gal, galblaas stockeert de gal.
o Galzouten hebben en hydrofiele en hydrofobe kant.
o Op die manier ‘detergentfunctie’ Opruimfunctie, kunnen vetten in de voeding
aangeboden, transporteren. Moeilijk omdat vetten hydrofoob/bang hebben van
water, gal kan dit vervoeren door hun beide kanten. Dit is de hoofdfunctie ervan,
omdat ze dit kunnen, kunnen we met de rest meehelpen.
o Vetten in de voeding kunnen worden getransporteerd en aangeboden voor
vertering (voornamelijk door pancreasenzymen zoals lipase).
o Excretie van afvalproducten/medicatie (‘hepatische klaring’)
o Rol in excretie van bilirubine (hemoglobinemetabolisme).
o Rol in metabolisme van cholesterol (basis voor galzouten). Staat los van de
overige transportfuncties. Gal heb je nodig voor dit te maken. Maar belangrijkste
van Gal is zijn transportfunctie.
o Galzouten worden in de darm verwerkt door bacteriën en omgevormd tot
secundaire galzouten.
o Galzouten worden heropgenomen in het ileum (het laatste stuk van de dikke
darm) en circuleren zo verder: ‘enterohepatische circulatie.’ Gal verwerkt
voedingsstoffen, deze via dunne darm tot lever terug, dan van lever soms terug in
het bloed van de darm, dan kunnen ze niet meer opgenomen worden door de
darm, kunnen niet door darmwand terug naar bloed door galzouten die er nu aan
hangen, dus terug naar lever. Gaat de hele tijd op en neer gaan omdat sommige
stoffen moeilijk afgebroken worden en daarom de cycli meermaals overlopen. Het
detox-systeem van ons lichaam, moeilijk afbreekbare dingen blijven erdoor gaan.
o Galzouten als hormonen: toenemende evidentie.
, 2. Aandoening van de galwegen
2.1 Symptomen
(Makkelijk te begrijpen in functie van anatomie en functie (“cholestase”).)
- Accumulatie van bilirubine en galzouten in het lichaam.
o Icterus (geelzucht).
o Veralgemeende jeuk (+ krabletsels).
- Verminderde excretie van bilirubine en galzouten in de darm.
o Ontkleurde, dikwijls platte stoelgang (‘stopverfstoelgang’). Witte stoelgang.
- Vermeerderde excretie van bilirubine via de nier.
o Donkere urine. Om toch maar bilirubine weg te krijgen. Een symptoom dat snel
opvalt.
- Terugvloei van gal naar de lever.
o Stijging van leverenzymes in het bloed.
o Op termijn gepaard met leverschade, fibrose, cirrose.
- Infecties van de galwegen (‘infectieuze cholangitis’)
2.2 Diagnose – Hoe diagnosticeren
- Bloedtesten snel te zien want door de stop in de toevoer, lekt alles van de darm/lever in
het bloed, dus verhoogde waarden.
o Vooral stijging van cholestaseparameters:
Direct (geconjugeerd) bilirubine
Gamma-glutamyltranspeptidase, alkalische fosfatase
o In mindere mate ook necrosetesten/lektesten (leverschade):
AST/ALT
- Anatomie van de grote galwegen:
o Echografie
o NMR-CP
o ERCP (eventueel met cholangioscopie) In de galwegen gaan.
- Kleine, microscopische galwegen
o Leverbiopsie
2.3 Diagnose – Wat diagnosticeren
a) Ontstekingsziektes van de galwegen (auto-immuun, u lichaam dat denkt dat er daar iets
mis is terwijl het niet is).
- Primair scleroserende cholangitis (PSC).
- Primair biliaire cholangitis (PBC).
b) Galstenen (iets wat te maken heeft met hoe het orgaan functioneert). Als gal te lang
blijft zitten (in de galblaas), dan verharden deze, maar als het in de galwegen komt
probleem.
c) Tumor van de galwegen (tumor): cholangiocarcinoma.
