Samenvatting P-lijn V : labodiagnostiek

P-Lijn : LABODIAGNOSTIEK
23/11 BLOEDSTOLLING VERSCHILLENDE FASES IN
BLOEDSTOLLING :
1. NORMALE BLOEDSTOLLING 1. Vasoconstrictie
2. Perimaire hemostase
3. Secundaire hemostase
4. antistolling
1) VASOCONSTRICTIE
Endotheelletsel  serotonine  transiënte vasoconstrictie  bloedflow vermindert, begint stolling

2) PRIMAIRE HEMOSTASE (THROMBOCYTEN, VON WILLEBRAND FACTOR)
 trombocyten interactie met beschadigd endotheel  collageen komt vrij te liggen  ADHESIE = vwf
bindt aan collageen en thrombocyten , trombocyt bindt ook rechtstreek aan collageen  door de
adhesie worden de thrombocyten ACTIVATIE  activatie van thrombocyten zorgt voor (1) aggregatie ,
(2) vrijstelling vd granules, (3) pro-coagulantie

o AGGREGATIE
= de glycoproteïne receptoren : zorgen dat thrombocyten onderling aan elkaar gaan binden met
behulp v fibrinogeen

o SECRETIE VAN GRANULES
= vrijkomen seritonine en stollingsfactoren

o PROCOAGULANTIE : Vorming uitstulpingen in trombocyten  zodat fosfolipiden
membraan opp groter wordt en beter bereikbaar wordt vr destollingsfactoren. vorming
Primaire hemostatische plug  stopt bloeding

 Rol van von Willebrand Factor
o Binding collageen
o Adhesie van thrombocyten (GPib)
o Aggregatie van thrombocyten (CPIIbIIIa)

 Primaire hemostatische plug: fragiel en valt gemakkelijk uit elkaar

3) SECUNDAIRE HEMOSTASE (STOLLINGSFACTOREN)
 TISSUE FACTOR  zorgt eerste activatie van extrinsieke stollingscascade  zo wordt trombine
gevormd
 Trombine zorgt vervolgens voor activatie van factor XI , IX
 Zo wordt al een eerste onoplosbare fibrinedradenplug gevormd.

 Vorming onoplosbare fibrinedraden  fibrinedraden gaan rond primaire prop liggen 
stollingsfactoren interageren met elkaar en met plaatjesplug  EXTRINSIEKE EN INTRINSIEKE
STOLLINGSCASCADE  GEMEENSCHAPPELIJKE STOLLINGSCASCADE  activatie factor X 
omzetting factor II in trombine  fibrine  factor XIII zorgt voor crosslinking vd fibrinedraden 
secundaire hemostatische plug

 Secundaire hemostatische plug: stabiele plug
 Rol van de stollingsfactoren : interageren met elkaar en met de plaatjesplug

4) ANTISTOLLING EN FIBRINOLYSE
 Vanaf dat de stolling begint, begint ook de antistolling want de stolling moet beperk worden
 Stollingsinhibitoren = Anticoagulatie : trombomoduline (proteïne C syst) , anti-trombine
o Stop kleine en grote bloedingen
o Als deze stollingsinhibitoren niet goed werken  thrombose
 Fibrinolyse : plasminogeen activator, plasmine :
o Als de plug gevormd is  wordt de plug gelyseerd om collusie vh bloedvat te voorkomen




2E MASTER : P-LIJN : labodiagnostiek 1

, THROMBOCYTEN
Thrombocyten hebben verschillende granules :
 Dense granules : bevatten ADP, calcium, seritonine
 Alfa-granules : bevatten stollingsfactoren : factor 5, vWF

Thrombocyten hebben een fosfolipiden membraan
 Dubbele functie :
o stollingsfactoren worden hierop geactiveerd met behulp v calcium
o in membraan zitten receptoren :
 glycoproteïne receptoren : spelen rol in binding vwf, trombocyten onderling
 ADP receptoren, ..


Von Willebrand Factor
ROL IN PRIMAIRE HEMOSTASE :
 Binding collageen
 Adhesie van thrombocyten (GPib)
 Aggregatie van thrombocyten (CPIIbIIIa)
ROL IN SECUNDAIRE HEMOSTASE
 Bindt en stabiliseert factor VIII in de circulatie
o Tekort vWF => secundaire deficiëntie factor VIII :


STOLLINGSFACTOREN
EXTRINSIEKE STOLLINGSFACTOREN : II, V, VII, X,
 Afhankelijk van vrijstelling TISSUE FACTOR dat vrijkomt bij weefselbeschadiging
 Tissue factor bindt aan factor VII  initiatie stolling
INTRINSIEKE STOLLINGSFACTOREN : XII, XI, IX,VIII
 Afhankelijk van CONTACTACTIVATIE : prekalilreïne, HMWK
 Contactactivatie  activatie van factor XII  activatie van XI, IX, VIII
 !! TISSUE FACTOR KAN OOK FACTOR XI EN IX activeren dus strikt genomen heb je
contactactivatie en factor XII niet nodig voor een goede stolling
GEMEENSCHAPPELIJKE STOLLINGSCASCADE
 Activatie factor X  omzetting factor II in trombine  fibrine
 Fibrine zorgt vr stabilisatie v plug , factor XIII zorgt voor crosslinking vd fibrine draden
zodat een stabiel stolsel ontstaat.


ANTISTOLLING : trombomoduline (proteïne C syst) , anti-trombine
ANTI- TROMBINE : INHIBITIE FACTOR II EN X,
 Rol? Afremmen van de stolling
 Hoe ? door inhibitie van factor X en factor II

TROMBOMODULINE (PROTEÏNE C SYST): INHIBITIE FACTOR V EN VIII
 Rol? Afremmen van de stolling
 Hoe? Inhibitie factor V en VIII
.




2E master : plijn : labodiagnostiek 2

,FIBRINOLYSE
 Plasminogeen:
o in plasma, wordt geïncorporeerd in klonter
o activatie door? Weefsel plasminogeen activator dat vrijkomt uit endotheel
 Weefselplasminogeenactivator (t-PA):
o uit endotheel, kort T1/2
o door lever verwijderd
o geïnhibeerd door plasminogeen activator inhibitor (PAI-1)
o functie? Zet plasminogeen om in plasmine
 Plasmine:
o proteolytisch enzyme
o functie? afbraak van fibrine
o vrij plasmine geïnhibeerd door alfa2-antiplasmine
 D-dimeren =
o stollingsproduct v fibrine
o komt vrij bij afbraak van fibrine door plasmine = maat voor de fibrine-afbraak
.




2E master : plijn : labodiagnostiek 3

, 2. LABORATORIUM
a. Stoornis primaire hemostase
i. Trombocytenaantal
ii. Platelet function analyser PFA
b. Stoornis secundaire hemostase
iii. Protrombinetijd PT
iv. Geactiveerde partiële tromboplastinetijd APTT
v. Stollingsfactoren apart
vi. Fibrinogeen
c. Stollingsinhibitoren
i. Proteine C, Proteine S, aPCr
d. Fibrinolyse
vii. D-dimeren


2.1 Trombocytentelling
 TECHNIEK? Bloeduitstrijkje in EDTA-ontstold bloed
 Aantal : NORMALE RANGE : 150 – 400 X 109 L
 Morfologie: grootte : MPV : 5.5 – 11 fl

 PSEUDOTROMBOPENIE :
o in vivo artefact door plaatjesaggregatie in EDTA-ontstold bloed.
o Op citraatbloed is het plaatjesaantal normaal.
o Incidentie : 0.07 -0.20%
o Oorzaak? Pt het auto-antilichamen = cryptoantigenen die tot uiting komen als ze in contact
komen met EDTA wat plaatjesaggregatie veroorzaakt

2.2 screeningstest functie : PFA-200
DOEL? Adhesie en aggregatie van trombocyten nagaan;
Hoe?
VOL BLOED citraat buis  in machine steken die agonisten bevat (ADP, collageen..)  Via activatie van
agonisten die op thrombocyt zitten  als ze goed werken zal er adhesie en aggregatie vd thrombocyten
optreden  sluitingstijd van het membraan dr de thrombocyten is maat voor functie vd trombocyt.

Resultat vd test wordt Vnl. bepaald door de VWF !!

INDICATIE?
 Heel gevoelig : Ziekte van Von Willebrand
 Gevoelig : ernstige trombopathieën (Thrombasthenie van Glanzmann, Ziekte van Bernard Soulier)
 Beperkt gevoelig : trombopathiën (Storage Pool Disease)
Niet interpreteerbaar
 Tcb < 80 000/µl
 Hct < 35%
Voordelen: gemakkelijk, volbloed, snel


2.3 screeningstest functie : LTA
LICHT TRANSMISSIE AGGREGOMETRIE LTA
 Plaatjesrijk plasma maken door VOL citraat bloedbuis traag laten centrifugeren
 Dan activator toevoegen
 Als trombocyten activeerbaar zijn dan zie je aggregaten = licht transmissie neemt toe
 Adv lichttransmissie zal je zien waar het defect zit.




2E master : plijn : labodiagnostiek 4