Inleiding hoorhulpmiddelen
Inhoud
1. Inleiding
2. Auditief functioneren
3. Het aanpassen van hoorhulpmiddelen
4. Van gehoorverlies naar hoorhulpmiddel
5. Het bieden van hoorhulp
1. Inleiding
Horen en verstaan
Wat is/betekent horen?
Wat is/betekent verstaan?
Horen ≠ verstaan!!
Het gehoor en de auditieve waarneming spelen een belangrijke rol in het functioneren van de mens!
• Gevoelsmatig: door het horen van omgevingsgeluiden voelen we ons verbonden met de omringende wereld
• Alarmfunctie: auditieve signalen waarschuwen ons voor gevaar
• Spraakverstaan = belangrijke functie van het gehoor
Door middel van spraak kunnen we gedachten uitwisselen/kennis verwerven
• Op basis van het gehoor leren we interageren, dialogeren, spelen, lezen en schrijven
Om te kunnen horen en verstaan moeten er 3 dingen in je lichaam goed functioneren:
1. Het gehoororgaan
2. De gehoorzenuw
3. De hersenen (Verstaan!)
4. (Externe component: Omgevingsgeluid)
WHO Rapport gehoorverlies
Rond 2050 zullen 2,5 miljard mensen wereldwijd leven met enige vorm van gehoorverlies. Dat komt neer op maar
liefst 1 op de 4 wereldburgers.
Probleem = o.a. Gebrek aan goede informatie en stigmatiserende houding
2. Auditief functioneren
1
,Soorten gehoorverlies
• Conductie- of geleidingsverlies
o Cerumprop, vocht in middenoor, otosclerose…
o Geluid wordt verzwakt
• Neurosensorieel- of perceptief verlies
o Ouderdom, lawaai, erfelijk, ototoxiteit, tumor…
o Geluid wordt verzwakt én vervormd
• Combinatie
(Hoe een audiogram interpreteren? https://youtu.be/bP-nJp3yBK4) Gaat van laagtonig naar hoogtonig
Definitie ‘slechthorend’
• = persoon met ‘gehoorverlies’?
• Definitie “Hearing Loss”
1
• According to the World Health Organisation : “Hearing loss” should be regarded as a combination of:
o “Hearing impairment” STOORNIS
The dysfunction measurable in the laboratory or clinic
De heer Peeters heeft een gehoorverlies van gemiddeld 60 dB HL.
o “Hearing disability” BEPERKING
The auditory difficulties experienced by the individual
De heer Peeters heeft moeite om een gesprek te volgen.
o “Hearing handicap” PARTICIPATIEPROBLEEM
The non-auditory effects of hearing disability on daily life
De heer Peeters gaat niet meer naar de club van gepensioneerden. Hij raakt sociaal gïsoleerd
Slechthorende cliënten
Twee doelgroepen met verschillende ‘noden’
• Personen die (nog) geen gebruik maken van hoorhulpmiddelen
• Personen die wel reeds gebruik maken van hoorhulpmiddelen
De auditieve handicap herkennen
De patiënt is er zich vaak niet (tenvolle) van bewust, maar kan wel nevensymptomen vertonen ten gevolge van een
aanwezig gehoorverlies!
2
, • Irritatie
Huisgenoten vinden het niet altijd prettig als de radio of tv zo hard staat. Ook luid praten en steeds maar
weer herhalen is vervelend. Zo kan wederzijdse irritatie ontstaan.
• Vermoeidheid
Als we niet op ons gehoor kunnen vertrouwen, kost het extra veel energie om te volgen wat er om ons heen
gebeurt. Heel vermoeiend en niet bevorderlijk voor het humeur.
• Onveiligheid
Een geluid lijkt van ver weg te komen, maar plotseling is die auto of motor heel dichtbij. Dat kan tot
gevaarlijke situaties leiden.
• Onzekerheid
Wie niet meer goed hoort, mist niet alleen wát er in een gesprek wordt gezegd, maar ook hoe. Misverstand,
wantrouwen en onzekerheid kunnen het gevolg zijn.
Gemiddeld duurt het 7 jaar voordat iemand effectief
iets doet aan het gehoorverlies
Deze symptomen kunnen echter ook veroorzaakt worden door niet-auditieve problemen.
De kunst is om deze communicatieproblemen correct te interpreteren en te onderscheiden van bv. AFASIE,
DEMENTIE, DEPRESSIE…!!!
= peilen in welke mate de client/omgeving zich bewust is van het gehoorprobleem
+ in welke mate de client hier hinder/last van ondervindt! Vergeet het gezin en de omgeving niet!
➔ Mate van handicap verschilt volgens individuele noden en persoonlijke sociale situatie!
Communicatieve noden beroep
Leefomgeving
Sociaal netwerk
…
Cfr. ‘Audiologisch profiel’
Stoornis Beperking Participatieprobleem
Het ‘meetbare’ gehoorverlies Moeilijkheden waar de client Effecten van het gehoorverlies op
tegenaan loopt het dagelijkse leven
ZELFEVALUATIE?
Oorcheck Vragenlijst 1 Gothenburg Profile
Gothenburg Profile
3
, Counseling
• Erkennen van de ‘stoornis’, ‘beperking’ en/of ‘handicap’ ➔ HULPVRAAG
• Vermelden dat er oplossingen zijn om tegemoet te komen aan gehoorproblemen!
Opgelet: realistisch verwachtingspatroon creëren:
Hoorhulpmiddelen = hulpmiddelen ≠ wondermiddelen!
(Ex! Casus + wat zou jouw advies zijn en naar wie zou je doorverwijzen?)
Doorverwijzing
“Hoe kan je als paramedicus (logopedist) zonder gespecialiseerde (audiologische) voorkennis tegemoetkomen aan
de noden van slechthorenden? “
Doorverwijzen naar de juiste personen/instanties!
• Huisarts
• NKO-arts
• Audioloog
• Logopedist
• Psycholoog
• Sociaalassistent...
3. Het aanpassen van hoorhulpmiddelen
Welke hoorhulpmiddelen bestaan er?
Categorie 1: Hoortoestellen/cochleaire implantaten/…
= Hoorhulpmiddel dat individueel aangepast wordt op basis van de aard, de graad en de vorm van het
gehoorverlies en dat het omgevingsgeluid opvangt ter hoogte van het oor
Categorie 2: Assistive Listening Devices (ALD’s)
= Hoorhulpmiddel – meestal in standaardvorm – waarbij de afstand van de geluidsbron tot het oor overbrugd wordt
of waarbij geluidsgolven omgezet worden in alternatieve signalen: voelbare trillingen of visuele signalen…
Categorie 1
• Luchtgeleidingstoestellen
• Beengeleidingstoestellen
• Middenoorimplantaten
• Cochleaire implantaten
• Elektro-akoestische implantaten
• Hersenstamimplantaten
4
Inhoud
1. Inleiding
2. Auditief functioneren
3. Het aanpassen van hoorhulpmiddelen
4. Van gehoorverlies naar hoorhulpmiddel
5. Het bieden van hoorhulp
1. Inleiding
Horen en verstaan
Wat is/betekent horen?
Wat is/betekent verstaan?
Horen ≠ verstaan!!
Het gehoor en de auditieve waarneming spelen een belangrijke rol in het functioneren van de mens!
• Gevoelsmatig: door het horen van omgevingsgeluiden voelen we ons verbonden met de omringende wereld
• Alarmfunctie: auditieve signalen waarschuwen ons voor gevaar
• Spraakverstaan = belangrijke functie van het gehoor
Door middel van spraak kunnen we gedachten uitwisselen/kennis verwerven
• Op basis van het gehoor leren we interageren, dialogeren, spelen, lezen en schrijven
Om te kunnen horen en verstaan moeten er 3 dingen in je lichaam goed functioneren:
1. Het gehoororgaan
2. De gehoorzenuw
3. De hersenen (Verstaan!)
4. (Externe component: Omgevingsgeluid)
WHO Rapport gehoorverlies
Rond 2050 zullen 2,5 miljard mensen wereldwijd leven met enige vorm van gehoorverlies. Dat komt neer op maar
liefst 1 op de 4 wereldburgers.
Probleem = o.a. Gebrek aan goede informatie en stigmatiserende houding
2. Auditief functioneren
1
,Soorten gehoorverlies
• Conductie- of geleidingsverlies
o Cerumprop, vocht in middenoor, otosclerose…
o Geluid wordt verzwakt
• Neurosensorieel- of perceptief verlies
o Ouderdom, lawaai, erfelijk, ototoxiteit, tumor…
o Geluid wordt verzwakt én vervormd
• Combinatie
(Hoe een audiogram interpreteren? https://youtu.be/bP-nJp3yBK4) Gaat van laagtonig naar hoogtonig
Definitie ‘slechthorend’
• = persoon met ‘gehoorverlies’?
• Definitie “Hearing Loss”
1
• According to the World Health Organisation : “Hearing loss” should be regarded as a combination of:
o “Hearing impairment” STOORNIS
The dysfunction measurable in the laboratory or clinic
De heer Peeters heeft een gehoorverlies van gemiddeld 60 dB HL.
o “Hearing disability” BEPERKING
The auditory difficulties experienced by the individual
De heer Peeters heeft moeite om een gesprek te volgen.
o “Hearing handicap” PARTICIPATIEPROBLEEM
The non-auditory effects of hearing disability on daily life
De heer Peeters gaat niet meer naar de club van gepensioneerden. Hij raakt sociaal gïsoleerd
Slechthorende cliënten
Twee doelgroepen met verschillende ‘noden’
• Personen die (nog) geen gebruik maken van hoorhulpmiddelen
• Personen die wel reeds gebruik maken van hoorhulpmiddelen
De auditieve handicap herkennen
De patiënt is er zich vaak niet (tenvolle) van bewust, maar kan wel nevensymptomen vertonen ten gevolge van een
aanwezig gehoorverlies!
2
, • Irritatie
Huisgenoten vinden het niet altijd prettig als de radio of tv zo hard staat. Ook luid praten en steeds maar
weer herhalen is vervelend. Zo kan wederzijdse irritatie ontstaan.
• Vermoeidheid
Als we niet op ons gehoor kunnen vertrouwen, kost het extra veel energie om te volgen wat er om ons heen
gebeurt. Heel vermoeiend en niet bevorderlijk voor het humeur.
• Onveiligheid
Een geluid lijkt van ver weg te komen, maar plotseling is die auto of motor heel dichtbij. Dat kan tot
gevaarlijke situaties leiden.
• Onzekerheid
Wie niet meer goed hoort, mist niet alleen wát er in een gesprek wordt gezegd, maar ook hoe. Misverstand,
wantrouwen en onzekerheid kunnen het gevolg zijn.
Gemiddeld duurt het 7 jaar voordat iemand effectief
iets doet aan het gehoorverlies
Deze symptomen kunnen echter ook veroorzaakt worden door niet-auditieve problemen.
De kunst is om deze communicatieproblemen correct te interpreteren en te onderscheiden van bv. AFASIE,
DEMENTIE, DEPRESSIE…!!!
= peilen in welke mate de client/omgeving zich bewust is van het gehoorprobleem
+ in welke mate de client hier hinder/last van ondervindt! Vergeet het gezin en de omgeving niet!
➔ Mate van handicap verschilt volgens individuele noden en persoonlijke sociale situatie!
Communicatieve noden beroep
Leefomgeving
Sociaal netwerk
…
Cfr. ‘Audiologisch profiel’
Stoornis Beperking Participatieprobleem
Het ‘meetbare’ gehoorverlies Moeilijkheden waar de client Effecten van het gehoorverlies op
tegenaan loopt het dagelijkse leven
ZELFEVALUATIE?
Oorcheck Vragenlijst 1 Gothenburg Profile
Gothenburg Profile
3
, Counseling
• Erkennen van de ‘stoornis’, ‘beperking’ en/of ‘handicap’ ➔ HULPVRAAG
• Vermelden dat er oplossingen zijn om tegemoet te komen aan gehoorproblemen!
Opgelet: realistisch verwachtingspatroon creëren:
Hoorhulpmiddelen = hulpmiddelen ≠ wondermiddelen!
(Ex! Casus + wat zou jouw advies zijn en naar wie zou je doorverwijzen?)
Doorverwijzing
“Hoe kan je als paramedicus (logopedist) zonder gespecialiseerde (audiologische) voorkennis tegemoetkomen aan
de noden van slechthorenden? “
Doorverwijzen naar de juiste personen/instanties!
• Huisarts
• NKO-arts
• Audioloog
• Logopedist
• Psycholoog
• Sociaalassistent...
3. Het aanpassen van hoorhulpmiddelen
Welke hoorhulpmiddelen bestaan er?
Categorie 1: Hoortoestellen/cochleaire implantaten/…
= Hoorhulpmiddel dat individueel aangepast wordt op basis van de aard, de graad en de vorm van het
gehoorverlies en dat het omgevingsgeluid opvangt ter hoogte van het oor
Categorie 2: Assistive Listening Devices (ALD’s)
= Hoorhulpmiddel – meestal in standaardvorm – waarbij de afstand van de geluidsbron tot het oor overbrugd wordt
of waarbij geluidsgolven omgezet worden in alternatieve signalen: voelbare trillingen of visuele signalen…
Categorie 1
• Luchtgeleidingstoestellen
• Beengeleidingstoestellen
• Middenoorimplantaten
• Cochleaire implantaten
• Elektro-akoestische implantaten
• Hersenstamimplantaten
4
