samenvatting revaki MSS OL, deel medische beeldvorming, 3de bach REVAKI

REVAKI MSS OL
-
Partim Medische
beeldvorming




1

, Heup
1. Radiologische anatomie
1.1. Basisopnames (VA-Lauenstein)
 Zwarte lijntjes aan grenzen v spieren= laterale zijden vh heupkapsel
 vetlijntje met rand vh gewricht & spierlijn die vastligt bovenaan trochantor major (gluteus
minimus)
 Nog lateraal v spier nog vetlijntje te zien (gluteus medius)
 Beter te zien bij obese patiënten
 Vetlijntjes zwarter dan spieren => vetgedeelte laat RX stralen beter door dan iets densere
spieren
 Lauenstein opname (kikvors):
 ¾ opname vaak in kikvors positie met benen in abductie & externe rotatie
1.2. Volwassenen & kinderen
Kinderen:
 Groeikraakbeenschijf tussen:
- Os ilium & crista iliaca
- SIAS (sartorius, TFL) & SIAI (rectus femoris)
- Tuber ischiadicum (hamstrings)
- Ramus inferior ossis pubis (adductoren & gracilis)
Bekijk dia 13-17
1.3. Metingen
 Coxometrie
- hoeken meten vanuit centrum v femurkop (normaal 35°)
- Hoek tssn femurnek & diafyse= cervicodiafysaire hoek (normaal 135°)
 Faux profil – arthrografie

2. Frequente heupaandoeningen
2.1. Kinderen
 Luxatie bij neonatus tgv heupdysplasie
 Kan evolatief zijn
 Ookal is heupkop nog niet verbeend (nog niet te zien)
 Positie v femurkop lokaliseren dmv echografische onderzoek
 Positie beoordelen & vermijden dat heupkop zich progressief nr lateraal & craniaal zal
verplaatsen
 (Transiënte) synovitis: hydrops
 Kind dat mankt => aanwezigheid v vocht
 Best dmv echografie: afstand tssn heupkapsel & femurnek beoordelen
 Afstand toegenomen & zwarte zone op echo staat vr vocht
 Ziekte van (Legg-Calvé-) Perthes= AVN bij kind
 Tussen 4-10 jaar
 Leidt tot verbrokkeling & afplatting v aangetaste heup met hoogtevermindering &
ongelijkmatige aflijning
 Stadia van aantasting: adhv graad v verbrokkeling
 Kan reversibele zijn bij jongeren (bot is nog plastisch)
 Ernst v aantasting: laterale pijler

2

,  Secudaire effecten:
- Ernstige verbrokkeling v heupkoppen
- Bot wordt denser
- Groeischijven aangetast
- Afplatting femurhalsen
 Laattijdige effecten
 Epifysiolyse:
 Vooral bij obese kinderen (die veel chips & cola drinken)
 Afgleiden v femurkop tov femurnek
 Femurnek nr boven toe geplaatst tov gekantelde femurkop die nr mediaal & onder toe
verplaatst is
 Snelle orthopedische ingreep vereist
2.2. Trauma
 Ontkalking (OP) kan leiden tot trauma
 Fractuur tssn trochantor major & minor
 Heup gaat in varus staan
 Onmiddellijk opereren
 Leidt anders tot arthrose & vroegtijdige dood
 Traumatische heupluxatie
 Bekijk dia 34-37
2.3. Arthrose
 Coxarthrose: arthrose vd heup
 Slijtage op bot die leidt tot kraakbeenverlies
 Kenmerken:
- Vernauwing v gewrichtsspleet
- Bot reageert reactief => subchondrale sclerose: beenplaat wordt dikker om aangetast
kraakbeen te compenseren
 Vernauwing gewricht
 Harder been laat minder RX stralen door => komt witter voor
- Optreden v osteofyten aan raden vh gewricht om congruentie te verhogen
 Bekijk dia 40-45
 Expulserende coxartrhrose:
 femurkop wordt afgeplat door acetabulum
 Encerclerende coxarthrose:
 heupkop wordt aan randen omsingeld door osteofyten
 krijgen hypertrofisch acetabulum terwijl heupkop zich nr binnen toe bevindt
 protrusio acetabulum:
 bodem van acetabullaire plaat is te zwak & groeit geleidelijk aan nr binnen toe
2.4. peri-articulaire pathologie
 periarthritis coxae (HADD): calcificaties
 heterotope ossificatie (PAO):
 optreden op plaatsen waar we ze nromaal niet verwachten
 para-articulair: ossificaties die naast gewricht gelegen zijn
 ook bij brandwonden of bedlederige patiënten met spinaal trauma
 op RX, CT, MR => bekijk dia 55-57

3