Begrippen organisatiesociologie
2 – Definitie, missie en strategie
Sociaal systeem Veelheid van individuen die met elkaar in interactie staan om essentiële
activiteiten uit te voeren die nodig zijn om doelen te bereiken; daarbij
onderscheiden zij zich van de omgeving. Het is begrensd via
lidmaatschap en er is een bepaalde structuur en hiërarchie
The organisation’s key Transformatieprocessen organiseren onder de voorwaarde van zinvolle
goal organisatorische overleving in een turbulente omgeving vol (potentiële)
verstoringen
Transformeren Het opsplitsen van het doel en het uit de handen geven aan experten
omdat coördinatie noodzakelijk is
Een systeem Een serie van onderling verbonden elementen die haar input uit de
omgeving krijgt, deze transporteert en de output terugstuurt naar de
externe omgeving
Utilitaire organisatie Leden worden ‘betaald’ voor hun inzet bv loon, diploma…
Normatieve organisatie Sterke nadruk op gemeenschappelijke (hogere) doelen en
gemeenschapszin
bv sociale beweging, non-/social profit…
Dwingende organisatie Je kiest meestal niet voor het lidmaatschap, maar ook niet om eruit te
stappen bv wzc
VOCA Volatiel, Onzeker, Complex & Ambigu
Voor elke organisatie hebben deze vier elementen een unieke uitwerking,
VOCA bepaalt de snelheid waarmee problemen kunnen worden opgelost
Wisseltheorie Toepassing van de rational choice theory op sociale interacties;
samenleving is een reeks interacties tussen individuen en je weegt de
voor- en nadelen af van elke persoonlijke interactie
Rationalisme Vertrekt vanuit het idee dat rede de enige of voornaamste bron van
kennis is
Rationaliteit is een patroon van keuzes, geen individuele keuze – Weber
Socialisme Het collectief heeft de hoogste beslissingsbevoegdheid over de verdeling
van macht en goederen – Marx
Functionalisme Sociale verschijnselen vervullen een bepaalde functie in de samenleving
en vertonen onderlinge samenhang – Durkheim
Interactionisme We handelen obv de betekenis die we gegeven hebben aan iets en we
geven betekenis aan dingen obv onze sociale interacties – Follet
Conflicttheorie Manier van de samenleving te bestuderen die focust op de ongelijkheden
van verschillende groepen in de samenleving – Marx
Drie kernproblemen van Coördinatie: mechanistisch en relationeel
organisaties Controle: gedrag stroomlijnen in functie van bepaalde doelen
Conflict: rekening houden met tegengestelde belangen en doelen
, 3 – Strategie, doel & effectiviteit
Doel Het vertrekpunt van elke organisatie
Meaningful survival Doelen die maken dat organisaties zinvol kunnen voortbestaan; moeten
zich dus zo definiëren dat ze uniek blijven en regelmatig afwegen of ze
wel nog nuttig zijn
Operationele doelen Doelen naast de officiële doelen, die zorgen dat deze geconcretiseerd
kunnen worden; het gaat over wat de organisatie echt boeit
Strategie Een plan tot interactie met de externe omgeving om organisatiedoelen te
realiseren
Goudzoekersstrategie Organisatie die nieuwe zaken uitvindt, wil nieuwste (dure) technologieën
Verdedigingsstrategie Organisatie wil minder nieuw, dus focust op efficiëntie
Effectiviteit Is het doel bereikt? Kan de organisatie ‘meaningful’ blijven voortbestaan?
Efficiëntie Wat is de verhouding tussen input en output? Hoe goed is het primaire
proces georganiseerd?
Doelbenadering Benadering waarbij de vorderingen op weg naar het doel worden
gemeten
Systeemmiddelenbenad Benadering waarbij gekeken wordt naar welke middelen je in organisatie
ering hebt gestoken
Interne procesbendering Benadering waarbij niet naar de externe omgeving wordt gekeken, maar
naar hoe iedereen zich voelt bv teamgeest, vertrouwen, communicatie…
Gewogen Integratie van doel, systeemmiddelen en proces door aandacht voor
stakeholderbenadering verschillende stakeholders
Concurrerende Organisaties verschillen in efficiëntie en effectiviteit, afhankelijk van
waardenbenadering omgeving en situatie. Je hebt ofwel interne ofwel externe effectiviteit en
je kijkt qua structuur naar mensen of cijfers
Human relations model Inspelen op concrete situatie; het interne proces is het belangrijkste
proces om na te gaan of een organisatie een doel heeft bereikt. Dit soort
organisaties investeert sterk in personeelsdienst etc.
Intern proces model Geen verstoring van primaire proces, iedereen weet wat die moet doen;
de doelwaarden zijn stabiliteit en evenwicht
Open systems model Focus op nieuwe markten, nieuwe klanten en concurrentie uitschakelen;
je moet zorgen voor genoeg interne krachten waardoor je je flexibel kan
aanpassen aan klanten, nieuwe concurrenten…
Relationeel doel model Performantie op kwantitatieve zaken; doelwaarden zijn productiviteit,
efficiëntie en winst
4 – de rationele organisatie van Brunsson – organisaties hervormen
Display vs practice Verschil tussen presentatie en wat er in feite gebeurt. Bedrijven
presenteren zich als rationele organisatie die het heel goed doet op vlak
van effectiviteit, wat ze doen is minder van belang
Resistance to change Organisaties werken anders dan managers denken dat ze werken, ze
weten niet wat er in de praktijk gebeurt
2 – Definitie, missie en strategie
Sociaal systeem Veelheid van individuen die met elkaar in interactie staan om essentiële
activiteiten uit te voeren die nodig zijn om doelen te bereiken; daarbij
onderscheiden zij zich van de omgeving. Het is begrensd via
lidmaatschap en er is een bepaalde structuur en hiërarchie
The organisation’s key Transformatieprocessen organiseren onder de voorwaarde van zinvolle
goal organisatorische overleving in een turbulente omgeving vol (potentiële)
verstoringen
Transformeren Het opsplitsen van het doel en het uit de handen geven aan experten
omdat coördinatie noodzakelijk is
Een systeem Een serie van onderling verbonden elementen die haar input uit de
omgeving krijgt, deze transporteert en de output terugstuurt naar de
externe omgeving
Utilitaire organisatie Leden worden ‘betaald’ voor hun inzet bv loon, diploma…
Normatieve organisatie Sterke nadruk op gemeenschappelijke (hogere) doelen en
gemeenschapszin
bv sociale beweging, non-/social profit…
Dwingende organisatie Je kiest meestal niet voor het lidmaatschap, maar ook niet om eruit te
stappen bv wzc
VOCA Volatiel, Onzeker, Complex & Ambigu
Voor elke organisatie hebben deze vier elementen een unieke uitwerking,
VOCA bepaalt de snelheid waarmee problemen kunnen worden opgelost
Wisseltheorie Toepassing van de rational choice theory op sociale interacties;
samenleving is een reeks interacties tussen individuen en je weegt de
voor- en nadelen af van elke persoonlijke interactie
Rationalisme Vertrekt vanuit het idee dat rede de enige of voornaamste bron van
kennis is
Rationaliteit is een patroon van keuzes, geen individuele keuze – Weber
Socialisme Het collectief heeft de hoogste beslissingsbevoegdheid over de verdeling
van macht en goederen – Marx
Functionalisme Sociale verschijnselen vervullen een bepaalde functie in de samenleving
en vertonen onderlinge samenhang – Durkheim
Interactionisme We handelen obv de betekenis die we gegeven hebben aan iets en we
geven betekenis aan dingen obv onze sociale interacties – Follet
Conflicttheorie Manier van de samenleving te bestuderen die focust op de ongelijkheden
van verschillende groepen in de samenleving – Marx
Drie kernproblemen van Coördinatie: mechanistisch en relationeel
organisaties Controle: gedrag stroomlijnen in functie van bepaalde doelen
Conflict: rekening houden met tegengestelde belangen en doelen
, 3 – Strategie, doel & effectiviteit
Doel Het vertrekpunt van elke organisatie
Meaningful survival Doelen die maken dat organisaties zinvol kunnen voortbestaan; moeten
zich dus zo definiëren dat ze uniek blijven en regelmatig afwegen of ze
wel nog nuttig zijn
Operationele doelen Doelen naast de officiële doelen, die zorgen dat deze geconcretiseerd
kunnen worden; het gaat over wat de organisatie echt boeit
Strategie Een plan tot interactie met de externe omgeving om organisatiedoelen te
realiseren
Goudzoekersstrategie Organisatie die nieuwe zaken uitvindt, wil nieuwste (dure) technologieën
Verdedigingsstrategie Organisatie wil minder nieuw, dus focust op efficiëntie
Effectiviteit Is het doel bereikt? Kan de organisatie ‘meaningful’ blijven voortbestaan?
Efficiëntie Wat is de verhouding tussen input en output? Hoe goed is het primaire
proces georganiseerd?
Doelbenadering Benadering waarbij de vorderingen op weg naar het doel worden
gemeten
Systeemmiddelenbenad Benadering waarbij gekeken wordt naar welke middelen je in organisatie
ering hebt gestoken
Interne procesbendering Benadering waarbij niet naar de externe omgeving wordt gekeken, maar
naar hoe iedereen zich voelt bv teamgeest, vertrouwen, communicatie…
Gewogen Integratie van doel, systeemmiddelen en proces door aandacht voor
stakeholderbenadering verschillende stakeholders
Concurrerende Organisaties verschillen in efficiëntie en effectiviteit, afhankelijk van
waardenbenadering omgeving en situatie. Je hebt ofwel interne ofwel externe effectiviteit en
je kijkt qua structuur naar mensen of cijfers
Human relations model Inspelen op concrete situatie; het interne proces is het belangrijkste
proces om na te gaan of een organisatie een doel heeft bereikt. Dit soort
organisaties investeert sterk in personeelsdienst etc.
Intern proces model Geen verstoring van primaire proces, iedereen weet wat die moet doen;
de doelwaarden zijn stabiliteit en evenwicht
Open systems model Focus op nieuwe markten, nieuwe klanten en concurrentie uitschakelen;
je moet zorgen voor genoeg interne krachten waardoor je je flexibel kan
aanpassen aan klanten, nieuwe concurrenten…
Relationeel doel model Performantie op kwantitatieve zaken; doelwaarden zijn productiviteit,
efficiëntie en winst
4 – de rationele organisatie van Brunsson – organisaties hervormen
Display vs practice Verschil tussen presentatie en wat er in feite gebeurt. Bedrijven
presenteren zich als rationele organisatie die het heel goed doet op vlak
van effectiviteit, wat ze doen is minder van belang
Resistance to change Organisaties werken anders dan managers denken dat ze werken, ze
weten niet wat er in de praktijk gebeurt
