Samenvatting Economie Vandaag 2024 (Hoofdstuk 0-Hoofdstuk 3)

ECONOMIE
0 H0: INLEIDING

0.1 HET DOEL VAN DE ECONOMISCHE WETENSCHAP

 Bij bijna alle menselijke handelingen komt er een economisch gezichtspunt voor
 Economisch aspect van handelen bestaat ih kiezen




0.1.1 BEHOEFTE
 = het aanvoelen van een tekort en het streven om dit tekort te bevredigen

Kenmerken:

 Subjectief
 Talrijk en van verschillende aard
 Verzadigbaar
 Vatbaar voor substitutie
 Tijd en plaatsgebonden
 (im)materieel
 Individueel en collectief

Soorten:

 Primaire/levensnoodzakelijke behoeften
 Secundaire behoeften
o Gewoontebehoeften
o Luxebehoeften


0.1.2 SCHAARSE MIDDELEN
 Slaat op het aspect van inkomen

,  = de middelen (goederen en diensten) waarover consument beschikt om zijn
behoeften te bevredigen, maar in beperkte mate beschikbaar
o Indien deze door de winkels gratis ter beschikking zouden gesteld worden,
zouden de voorraden vlug uitgeput zijnµ
 = een middel waarvan de verlangde hoeveelheid de beschikbare zou overtreffen
indien het gratis ter beschikking stond
 Schaars ≠ zeldzaam
 Schaarsheid -> waardeverschijnsel
o = wij moeten er een prijs voor betalen
o Schaarsheid duidt op de beperktheid van ons inkomen
o Met inkomen kunnen we niet tegelijk aan al onze behoeften voldoen


0.1.3 NUTTIGHEID EN KEUZEPROBLEEM
 Nuttigheid: wanneer behoefte bevredigd is -> subjectief
 Schaarse middelen -> keuzeprobleem



Economisch principe:

 Men moet volgens graad van bevrediging/nuttigheid een
waardeschaal/voorkeursschema opstellen
o Afh. van subjectief nut
 Moet beschikbare middelen zo kiezen dat hij maximale behoeftebevrediging
bereikt



Economie:

 = studie van het menselijk streven naar bevrediging van behoeften met
behulp van schaarse middelen



0.2 WELVAART EN WELZIJN

Welvaart:

 =Mate waarin mensen met beschikbare schaarse middelen in hun behoeftes
kunnen voorzien
 Schaarste verminderen -> welvaart stijgen
 Welvaart gaat niet enkel om veel geld, groot inkomen maar ook om vrije tijd,
kwaliteit van het leefmilieu, humanisering van arbeid, opheffing allerlei vormen
discriminatie
 Verwezenlijking van deze wensen betekent meestal beslag leggen op schaarse
middelen



Welzijn:

 Ruimer karakter

,  = gevoel van welbevinden, bevrediging van verlangens (vriendschap, liefde,
gezondheid), die geen beslag leggen op schaarse middelen
 Welvaart en welzijn hoeven niet samen te vallen
o Vb: als je 3x per jaar op reis kunt gaan -> beschikken hoge mate van
welvaart
o Als je liever thuis in je tuin boek leest -> welzijn




0.3 SOORTEN GOEDEREN
Consumptiegoederen
= bevredigen onmiddellijk de behoefte van de gezinnen en bedrijven
Verbruiksgoederen: Gebruiksgoederen
Niet duurzame goederen Duurzame goederen
Vb: melk, brood Vb: gsm, laptop



Investeringsgoederen
= zijn nodig om andere goederen te produceren. Gebeurt in bedrijfshuishoudingen
Kapitaalgoederen Vlottende investeringsgoederen
Productiegoederen met levenscyclus > 1j Tijdens productieproces verwerkt
Vb: machines Vb: grondstoffen



Vrije goederen:

 = niet schaarse goederen
 Zo overvloedig aanwezig dat de volledige behoefte aan deze goederen kan
worden bevredigd
o Vb: lucht
 Schaarste naargelang tijd en omstandigheden



Economische goederen:

 = schaarse middelen
 Goederen en diensten
 Zowel tastbare als niet-tastbare

Zuiver individuele goederen Zuiver collectieve goederen Quasicollectieve
goederen
Meeste goederen en diensten waarmee Specifiek Komen voor verkoop op de
we in aanraking komen markt in aanmerking
Niet rivaliserend Soms uit sociale/praktische
Rivaliteit onder consumenten overwegingen door
Niet uitsluitbaar overheid aangeboden
Producent kan consumenten uitsluiten
van gebruik Geen rivaliserende consumptie; Rivaliserend
Vb: als consument fiets koopt, kan iemand bescherming van de ene
anders die fiets niet meer kopen persoon, hindert niet Uitsluitbaar
bescherming ander persoon
Consumptie rivaliseert Vb: politie en brandweer zijn er voor Productie door overheid,
ons allemaal tussenkomst bedrijven
Productie in bedrijven
Ter beschikking gesteld door Lagere prijs dan marktprijs

, Marktprijs dekt kosten en maakt winst overheid
mogelijk
Zolang ze er niet zijn, betaalt
men er niet voor
Als ze er wel zijn hoef je niet te
betalen om er gebruik van te
maken

Kosten worden betaald via
belastingheffing



0.4 CONSUMPTIE EN PRODUCTIE

Consumptie:

 Besteding van inkomen



Productie:

 Ontstaat in combinatie van 3 categorieën: natuur, arbeid, kapitaal



Natuur:

 Natuurlijke rijkdommen
 Belangrijk als leverancier van grondstoffen, energie
 Laatste jaren meer aandacht aan deze factor



Arbeid:

 Arbeidsprestaties, zowel fysiek als intellectueel
 Geschoolde arbeid steeds belangrijker
 Management: vorm van intellectuele arbeid, gericht op leiden, coördineren van
productieproces
 Arbeid gericht op ondernemen



Kapitaal:

 Reële kapitaalgoederen: geheel van door mensen geproduceerde
productiemiddelen
o Machines, fabrieksgebouwen, infrastructuur
 Dragen indirect bij tot vervullen van een behoefte
 => omwegproductie
 Daar kapitaal door samenwerking van natuur en arbeid wordt gevormd, noemt
men het afgeleide productiefactor



0.5 DE METHODE /