Samenvatting Opgroeien in een Gezin 2

Opgroeien in een gezin 2

HOOFDSTUK 1: OPVOEDINGSONDERSTEUNING

1.1 OPVOEDINGSONDERSTEUNING: VERKENNING EN DEFINIERING

Opvoedingsondersteuning = al de activiteiten die tot doel hebben de
opvoedingssituatie van kinderen te verbeteren, met andere woorden, opvoeders
helpen opvoeden.

Opvoedingsonzekerheid = de mate waarin ouders blijven zitten met vragen over
de opvoeding of de ontwikkeling van hun kind.

 Vragen van ouders zijn een intentie om zo goed mogelijk op de te voeden
en daarbij gebruik te maken van de meest recente inzichten.
 De vragen van ouders weerspiegelen dus eerder de betrokkenheid van
ouders dan een probleem.
 Opvoedingsonzekerheid: behoort tot get normale opvoedingsproces en de
reflectie die ouders nu hebben op hun eigen handelen. OO is eerder een
positieve eigenschap, we kunnen eerder vragen stellen wanneer ouders
geen twijfels hebben.

De opvoedparadox = wanneer de traditionele hulpbronnen bij de opvoeding, de
wijsheid en ondersteuning, niet meer beschikbaar zijn en niet over de bruikbare
kennis beschikken om huidige gezinnen te ondersteunen (boeken).

 Vroeger wisten ouders het best en nu is er veel informatie over opvoeden
(organisatie, boeken,…)

Activiteiten van opvoedingsondersteuning = een brede waaier van praktijken, die
ouders en opvoedingsverantwoordelijken steunen bij het opvoeden en opgroeien
van kinderen en jongeren.

1.1.1 ONDERSCHEID OPVOEDINGS- EN GEZINSONDERSTEUNING
Gezinsondersteuning = het geheel van alle (beleids) maatregelen en -
voorzieningen die gericht zijn op het bevorderen van het welzijn van gezinnen en
gezinsleden, waarbij activiteiten gericht op de voor opvoeding relevante
contextfactoren naast opvoedingsondersteuning deel uitmaken van de
gezinsondersteuning.

 Voordeel: allerlei voorzieningen opvoedingsondersteuning duidelijk
onderscheiden kunnen worden van opvoedingsondersteuning.
 Nadeel: de specifieke klemtoon op opvoedingsondersteuning als wezenlijk
verschillend van andere vormen van gezinsondersteuning de nadruk kan
leggen op de exclusieve ouderlijke verantwoordelijkheid in de opvoeding.

Opvoedingsondersteuning = de activiteiten die gezinsleden ervaren als
ondersteunend of aanvullend bij de opvoeding. Zij zijn een onderdeel van de

,maatschappelijke dienstverlening aan ouders en kinderen, uitgaande van de
erkenning van het recht van kinderen op respect voor hun privé en gezinsleven.

 Gedeelde verantwoordelijkheid van opvoeding tussen samenleving en
individu.

1.1.2 ACTIVITEITEN
Welke activiteiten vallen onder opvoedingsondersteuning?

 Voorlichting of informatieversterking = geven van informatie
 Instrumentele steun = ter beschikking stellen van diensten (babysit,
kinderopvang), materialen (speel-o-theek) of documentatie (bibliotheek of
leermiddelenbank).
 Emotionele steun = het tonen van betrokkenheid door uiten van respect,
waardering en begrip, het bieden van bevestiging,…
 Advies = geven van concrete tips
 Training van vaardigheden = aanleren van het opvoedingsvaardigheden aan
ouders
 Uitbouwen sociale contacten en stimuleren van informele zelfhulp = een
ondersteunend sociaal netwerk. De meest universele vorm van
opvoedingsondersteuning is immers de informele steun van de partner, de eigen
ouders, vrienden, kennissen, collega’s en dergelijke.
 Vroegtijdige detectie van zwaardere opvoedings- en ontwikkelingsproblemen en
doorverwijzingen = doorverwijzingen naar specifiek diensten
 Signalering aan beleidsinstanties

1.2 SPANNINGSVELDEN


1.2.1 OUDERLIJKE COMPETETENTIES OF OUDERLIJKE TEKORTKOMINGEN
De ouderlijke sterktes = competentie-denken

 Ziet ouders als competent om zelf vast te stellen dat ze vragen hebben
over opvoeding en dat ouders weten waar ze voor advies of hulp terecht
kunnen.

De ouderlijke tekortkomingen = deficit-danken

 Gaat ervan uit dat ouders niet in staat zijn hun verantwoordelijkheid voor
de opvoeding van hun kinderen volledig op te nemen.

Empowerment = het sterker maken van de eigen mogelijkheden van mensen
waardoor zij beter grip krijgen op hun eigen situatie.

1.2.2 DOELGROEPGERICHT OF UNIVERSEEL WERKEN
Doelgroepgericht = naar een specifieke groep van ouders

 Nadeel: het risico bestaat te vervallen in stereotypen waardoor de
diversiteit binnen de groep over het hoofd wordt gezien.
 Wordt vooral gezien als iets voor mensen met problemen

, Universeel werken = richt zich naar alle ouders in de samenleving

 Nadeel: een ongenuanceerde universele dienstverlening niet voor iedereen
evenveel voordeel oplevert.

OPLOSSING: propositionele universalisme

= een aanpak voor iedereen (universeel), maar met extra aandacht voor de
meest kwetsbaren, waarbij je kan variëren in schaal en intensiteit van je
dienstverlening (proportioneel).

1.2.3 OPVOEDING ALS VERDEELDE OF GEDEELDE VERANTWOORDLIJKHEID
Verdeelde verantwoordelijkheid = voornamelijk de ouders, ofwel de samenleving

Gedeelde verantwoordelijkheid = zowel ouders als samenleving zijn
verantwoordelijk voor de opvoeding

1.3 UITGANGSPUNTEN EN WERKINGSPRINCIPES


1.3.1 UITGANGSPUNTEN (4)
1) De erkenning van het belang van de gezinsopvoeding voor kinderen,
volwassenen en samenleving.
2) De erkenning van de pedagogische verantwoordelijkheid en het verlangen
en de bekwaamheid van ouders om de relatie met hun kind op een
verantwoorde wijze vorm te geven.
3) De erkenning dat ouders bij het gewone opvoeden vragen en
onzekerheden kunnen ervaren en het recht hebben om indien nodig
hiervoor steun te ontvangen.
4) De erkenning van het recht van gezinnen op de voortdurende aandacht
van de samenleving voor de realisatie van de zandvoorwaarden van
opvoeding.

1.3.2 WERKINGSPRINCIPES (6)
1) De ondersteuning afstemmen op voedingsvragen en behoeften die ouders
bij het dagelijks opvoeden kunnen hebben en die geen intensieve en
specifieke interventie vereisen.
 Opvoedingsondersteuning richt zich op alledaagse opvoedingsvragen en
steunbehoeften die ouders hebben.
 Opvoedingsondersteuning = staat open voor alle ouders die vragen
hebben bij het dagelijkse opvoeden en wordt aangeboden in algemene
voorzieningen.
 Opvoedingshulp = is bedoelt voor ouders met opvoedingsvragen die
intensieve, specifieke aanpak vergen en wordt aangeboden in
gespecialiseerde voorzieningen.
 OO = laagdrempelig