Joppe Lauwerijssen LoBr 2de Bach S1 2024-2025
Samenvatting motorisch leren
Hoofdstuk 1: motorisch leren
Inleiding
- Lesgeven is complex à stimuleert leer- en ontwikkelingsprocessen, ontwerp leeromgevingen,
stuurt leerprocessen
- Didactisch model van De Corte benadrukt het centraal staan van leerprocessen
- Stel dat we lln handstand willen leren à Hoe gaan we dit beoordelen? Hoe onderscheiden we
toeval? à Onderscheiden van prestaties en leren is essentieel
- We doen dit in 3 stappen:
• Wat is het verschil tussen leren en presteren? Hoe observeren en beoordelen we leren?
• Welke leertheorieën en zichtbare veranderingen ondersteunen dit proces?
• Wat is transfer?
Wat is leren? Verschil tussen leren en presteren
- Een prestatie is observeerbaar gedrag à iemand die wandelt, een lln die een toets maakt
• Uitvoering van een vaardigheid op een specifiek moment in een bepaalde situatie
- Leren is niet direct zichtbaar à w afgeleid uit prestaties
• Rol van vermoeidheid, motivatie en feedback
• Voorzichtig zijn met het interpreteren is belangrijk voor het leren beoordelen
Definitie van leren
- “A change in capability of a person to perform a skill that must be inferred from a relatively
permanent improvement in performance as a result of practice or experience”
- 4 algemene prestatiekarakteristieken
1) PRESTATIES VERBETEREN
- Uitvoerder maakt vorderingen à hoger niveau dan bij de start
- Resultaat van oefenen of ervaring
• Oefenen vereist correcte feedback (belangrijke taak van lesgever)
2) PRESTATIES ZIJN CONSISTENT OF LABIEL
- Terugkeren van een gelijkaardig patroon (stabielere bewegingsresultaten)
3) PRESTATIES ZIJN DUURZAAM
- prestatie is blijvend of relatief permanent
4) PRESTATIE IS AANPASBAAR
- inzetten in verschillende bewegingscontexten zonder achteruitgang
1
,Joppe Lauwerijssen LoBr 2de Bach S1 2024-2025
Hoe kunnen we leren beoordelen? Prestatiecurven en transferontwerp.
- Leren beoordelen aan de hand van prestatiecurven
• Tonen prestatiniveau over tijd en oefenkansen
• Helpen bepalen of vooruitgang en consistentie zichtbaar zijn
- 4 curven bij het aanleren van nieuwe vaardigheden:
• Lineaire curve
• Negatieve versnellingscurve (power law of practice)
• Positieve versnellingscurve
• S-vormige curve
1) LINEAIRE CURVE 2) NEGATIEVE VERSNELLINGSCURVE
3) POSITIEVE VERSNELLINGSCURVE 4) S-VORMIGE CURVE
- Brengen het begin en de middenste fase (associatieve fase) van het leerproces in beeld
- Naar einde à alle 4 negatieve versnellingscurve
• Toont aan dat de vaardigheid onder de knie is
• Veel moeite om dan nog leerwinst te maken
2
,Joppe Lauwerijssen LoBr 2de Bach S1 2024-2025
BELANGRIJKSTE DOEL VAN MOTORISCH LEREN
- Zicht krijgen op de impact van variabelen in het leerproces
- Onderzoekers gaan kijken hoe ze het leren kunnen optimaliseren of maximaliseren
• Invloed van feedback, spreiden van het leren, groeperen van oefenprikkels of aantal
oefensessies
• Belangrijk voor ontwikkelen van krachtige leeromgevingen
- Is dit wel door de leervariabelen ? Of is dit toeval (prestatievariabelen)?
EXPERIMENT VAN SHEA & MORGAN:
- Stel à willen 3 vaardigheden aanleren in een gelimiteerd aantal oefenbeurten
- Hoe gaan ze deze vaardigheden ordenen?
• Geblokt aanbod à eerst 1 vaardigheid aanbieden, zonder onderbreken door de andere 2
• Toevallige volgorde à 3 vaardigheden aanbieden in een toevallige volgorde
• Aantal uitvoeringen per vaardigheid = hetzelfde bij beide
- Geblokt oefenen blijkt beter à Random groep presteert slechter tijdens de oefensessies
- Random groep leert wel evenveel of zelf meer à toch slechter presteren door wisselen tussen de
vaardigheden
- Echte invloed van een variabele (toevallig/geblokt) op leerproces te zien moeten we een
transferontwerp uitvoeren
• Maakt onderscheid tussen leersessies (oefensessies) en een transfersessie
(retentietest) die na een leersessie plaatsvind
- In bovenstaand experiment à resultaten van retentietest bekijken na 10 min
- Hypothese 1 à retentietest zorgt voor betere resultaten in groep B
- Hypothese 2 à geen verschil meer tussen B en R groepen
• Rechts op onderstaande figuur zien we het effect
3
, Joppe Lauwerijssen LoBr 2de Bach S1 2024-2025
- Hypothese 2 w bevestigd à resultaten zijn zelfs omgekeerd in vergelijking met de leersessie
- Dus geblokt oefenen is slechter voor het leerproces dan random oefenen
BESLUIT/CONCLUSIE VAN EXPERIMENT
- Transfersessies bieden zicht op onderscheid tussen prestatievariabelen en leervariabelen
• Prestatievariabelen à onmiddellijk effect op prestatie indien aanwezig, ook verandering
als variabele wegvalt
• Leervariabelen à veroorzaakt ook veranderingen in prestaties, ook nadat de variabele
wordt weggehaald (permant effect)
- Uit experiment à voorzichtig zijn met conclusies rond leerprocessen op basis van prestaties
- Onderstaande grafieken à mogelijke uitkomsten na uitvoeren van transferontwerp
à D = de oude methoden zijn beter (onderste)
RETENTIETEST EN TRANSFERTEST
- Leren beoordelen à test afnemen na een leer- of oefensessie
• Deze test evalueert of prestatieverbetering blijvend is en onderscheidt retentietesten en
transfertesten
RETENTIETEST
- Meet hoeveelheid behouden geleerde vaardigheden na een rustperiode (zonder testen)
- Duur rustperiode à lang genoeg om prestatievariabelen uit te sluiten
• Bijvoorbeeld de eerste skibocht na een jaar niet gedaan te hebben
TRANSFERTEST
- Meet aanpasbaarheid van het geleerde in nieuwe situaties à 2 manieren
1) Nieuwe context:
• Minder feedback à Kunnen ze het zelf oplossen?
• Andere omgeving à Een rad op een balk ipv een mat?
• Persoonlijke aanpassingen à Succesvol onder stress?
2) Variatie van vaardigheid:
• Hoe goed passen ze de vaardigheden aan?
• Een lay-up + schijnbeweging, drinken uit een ander glas, een pas geven onder druk
4
Samenvatting motorisch leren
Hoofdstuk 1: motorisch leren
Inleiding
- Lesgeven is complex à stimuleert leer- en ontwikkelingsprocessen, ontwerp leeromgevingen,
stuurt leerprocessen
- Didactisch model van De Corte benadrukt het centraal staan van leerprocessen
- Stel dat we lln handstand willen leren à Hoe gaan we dit beoordelen? Hoe onderscheiden we
toeval? à Onderscheiden van prestaties en leren is essentieel
- We doen dit in 3 stappen:
• Wat is het verschil tussen leren en presteren? Hoe observeren en beoordelen we leren?
• Welke leertheorieën en zichtbare veranderingen ondersteunen dit proces?
• Wat is transfer?
Wat is leren? Verschil tussen leren en presteren
- Een prestatie is observeerbaar gedrag à iemand die wandelt, een lln die een toets maakt
• Uitvoering van een vaardigheid op een specifiek moment in een bepaalde situatie
- Leren is niet direct zichtbaar à w afgeleid uit prestaties
• Rol van vermoeidheid, motivatie en feedback
• Voorzichtig zijn met het interpreteren is belangrijk voor het leren beoordelen
Definitie van leren
- “A change in capability of a person to perform a skill that must be inferred from a relatively
permanent improvement in performance as a result of practice or experience”
- 4 algemene prestatiekarakteristieken
1) PRESTATIES VERBETEREN
- Uitvoerder maakt vorderingen à hoger niveau dan bij de start
- Resultaat van oefenen of ervaring
• Oefenen vereist correcte feedback (belangrijke taak van lesgever)
2) PRESTATIES ZIJN CONSISTENT OF LABIEL
- Terugkeren van een gelijkaardig patroon (stabielere bewegingsresultaten)
3) PRESTATIES ZIJN DUURZAAM
- prestatie is blijvend of relatief permanent
4) PRESTATIE IS AANPASBAAR
- inzetten in verschillende bewegingscontexten zonder achteruitgang
1
,Joppe Lauwerijssen LoBr 2de Bach S1 2024-2025
Hoe kunnen we leren beoordelen? Prestatiecurven en transferontwerp.
- Leren beoordelen aan de hand van prestatiecurven
• Tonen prestatiniveau over tijd en oefenkansen
• Helpen bepalen of vooruitgang en consistentie zichtbaar zijn
- 4 curven bij het aanleren van nieuwe vaardigheden:
• Lineaire curve
• Negatieve versnellingscurve (power law of practice)
• Positieve versnellingscurve
• S-vormige curve
1) LINEAIRE CURVE 2) NEGATIEVE VERSNELLINGSCURVE
3) POSITIEVE VERSNELLINGSCURVE 4) S-VORMIGE CURVE
- Brengen het begin en de middenste fase (associatieve fase) van het leerproces in beeld
- Naar einde à alle 4 negatieve versnellingscurve
• Toont aan dat de vaardigheid onder de knie is
• Veel moeite om dan nog leerwinst te maken
2
,Joppe Lauwerijssen LoBr 2de Bach S1 2024-2025
BELANGRIJKSTE DOEL VAN MOTORISCH LEREN
- Zicht krijgen op de impact van variabelen in het leerproces
- Onderzoekers gaan kijken hoe ze het leren kunnen optimaliseren of maximaliseren
• Invloed van feedback, spreiden van het leren, groeperen van oefenprikkels of aantal
oefensessies
• Belangrijk voor ontwikkelen van krachtige leeromgevingen
- Is dit wel door de leervariabelen ? Of is dit toeval (prestatievariabelen)?
EXPERIMENT VAN SHEA & MORGAN:
- Stel à willen 3 vaardigheden aanleren in een gelimiteerd aantal oefenbeurten
- Hoe gaan ze deze vaardigheden ordenen?
• Geblokt aanbod à eerst 1 vaardigheid aanbieden, zonder onderbreken door de andere 2
• Toevallige volgorde à 3 vaardigheden aanbieden in een toevallige volgorde
• Aantal uitvoeringen per vaardigheid = hetzelfde bij beide
- Geblokt oefenen blijkt beter à Random groep presteert slechter tijdens de oefensessies
- Random groep leert wel evenveel of zelf meer à toch slechter presteren door wisselen tussen de
vaardigheden
- Echte invloed van een variabele (toevallig/geblokt) op leerproces te zien moeten we een
transferontwerp uitvoeren
• Maakt onderscheid tussen leersessies (oefensessies) en een transfersessie
(retentietest) die na een leersessie plaatsvind
- In bovenstaand experiment à resultaten van retentietest bekijken na 10 min
- Hypothese 1 à retentietest zorgt voor betere resultaten in groep B
- Hypothese 2 à geen verschil meer tussen B en R groepen
• Rechts op onderstaande figuur zien we het effect
3
, Joppe Lauwerijssen LoBr 2de Bach S1 2024-2025
- Hypothese 2 w bevestigd à resultaten zijn zelfs omgekeerd in vergelijking met de leersessie
- Dus geblokt oefenen is slechter voor het leerproces dan random oefenen
BESLUIT/CONCLUSIE VAN EXPERIMENT
- Transfersessies bieden zicht op onderscheid tussen prestatievariabelen en leervariabelen
• Prestatievariabelen à onmiddellijk effect op prestatie indien aanwezig, ook verandering
als variabele wegvalt
• Leervariabelen à veroorzaakt ook veranderingen in prestaties, ook nadat de variabele
wordt weggehaald (permant effect)
- Uit experiment à voorzichtig zijn met conclusies rond leerprocessen op basis van prestaties
- Onderstaande grafieken à mogelijke uitkomsten na uitvoeren van transferontwerp
à D = de oude methoden zijn beter (onderste)
RETENTIETEST EN TRANSFERTEST
- Leren beoordelen à test afnemen na een leer- of oefensessie
• Deze test evalueert of prestatieverbetering blijvend is en onderscheidt retentietesten en
transfertesten
RETENTIETEST
- Meet hoeveelheid behouden geleerde vaardigheden na een rustperiode (zonder testen)
- Duur rustperiode à lang genoeg om prestatievariabelen uit te sluiten
• Bijvoorbeeld de eerste skibocht na een jaar niet gedaan te hebben
TRANSFERTEST
- Meet aanpasbaarheid van het geleerde in nieuwe situaties à 2 manieren
1) Nieuwe context:
• Minder feedback à Kunnen ze het zelf oplossen?
• Andere omgeving à Een rad op een balk ipv een mat?
• Persoonlijke aanpassingen à Succesvol onder stress?
2) Variatie van vaardigheid:
• Hoe goed passen ze de vaardigheden aan?
• Een lay-up + schijnbeweging, drinken uit een ander glas, een pas geven onder druk
4
