Samenvatting Navigeren met KPI-dashboards tentamen
Hoofdstuk 1. Het opstellen van bedrijfsdoelstellingen
1.1 De organisatievorm
De organisatie verkrijgt rechtspersoonlijkheid om zaken te kunnen doen in het
maatschappelijk verkeer. Er zijn twee soorten rechtspersoonlijkheden:
Publiekrechtelijke rechtspersonen
Deze wordt opgericht via een officiële akte vanuit de overheid. De organisaties zijn door de
overheid ingesteld om overheidstaken uit te voeren. Een voorbeeld van een
publiekrechtelijke rechtspersoon is de gemeente.
Privaatrechtelijke rechtspersonen
Deze rechtspersoon ontstaat door een vrijwillige overeenkomst tussen twee of meer
partijen. Dit zijn rechtspersonen die voor particuliere zaken gebruikt worden. Een
privaatrechtelijke rechtspersoon kan zich voordoen als vereniging, coöperatie etc.
Ook een mens kan deelnemen aan het maatschappelijk verkeer, vaak is er dan sprake van
een bedrijf. Een bedrijf is een persoon of groep mensen die goederen produceren of
diensten verlenen om winst te maken en geld te verdienen.
Voor rechtspersonen en natuurlijke personen die zakelijk actief zijn, is een aantal aspecten
van belang om vast te leggen en te regelen. Hier gaan we verder op in.
1.2 Het opstellen van de missie
Losstaand van wat de organisatievorm ook is, het is belangrijk dat de organisatie gaat
bepalen wat de primaire activiteiten zijn. Je kijkt naar wat de missie is en welke waarden er
steeds terugkeren bij de wijze van het aanpakken van zaken.
In de missie wordt er aangegeven wat de bestaansreden van het bedrijf is. In de marketing
wordt dit ook wel aangegeven met de USP, unique selling point.
1.2.1 De vier elementen van de missie
De missie bestaat uit de volgende vier elementen:
1. Het werkterrein: Je gaat de kernactiviteiten van de organisatie benoemen. Dit doe je
met de volgende drie vragen:
Product welke producten of diensten bieden we aan?
Markt Op wie richten we ons?
Competentie hoe maken we dit waar? Hoe onderscheiden we?
2. De bestaansreden: Je lost een probleem op een unieke manier op. Je vult de
volgende zin aan: ‘We zijn op de wereld om te…’.
3. De betekenis voor belanghebbenden: Door het leveren van een bepaalde dienst of
een bepaald product voorziet de organisatie zijn consumenten in een bepaalde
behoefte. Je hebt primaire, secundaire en tertiaire behoeften. Primaire behoeftes
zijn kleding, voedsel, onderdak en veiligheid. Secundaire behoeften zijn sociale
behoeften zoals onderwijs. Tertiaire behoeften zijn ‘luxe’ zaken. Je vult de volgende
zin aan: ‘Door onze aanpak voorzien we in de behoefte aan…’.
, 4. Normen, kernwaarden en overtuigingen: Een waarde is een ideaal dat nagestreefd
zou moeten worden. Door het helder hebben van normen, kernwaarden en
overtuigingen kun je de volgende zin aanvullen: ‘De medewerkers gaan op de
volgende manier met elkaar om…’.
1.2.3 De weg naar het bepalen van de missie
De missie komt bij voorkeur tot stand door het betrekken van meerdere werknemers en
mensen in en buiten de organisatie. Ook vraag je tussentijds feedback op de missie en deze
kun je vervolgens weer verwerken bij de aanpassing van de missie. Verder is het belangrijk
dat de missie makkelijk genoemd en onthouden kan worden door de medewerkers.
Daarnaast moet je de missie actueel houden zodat iedereen weet wat de kerncompetenties
en kernactiviteiten zijn van het bedrijf.
1.3 Het bepalen van de visie
Het doel van de visie is om te inspireren en te enthousiasmeren om een bepaald
toekomstbeeld te realiseren. De visie bestaat uit drie elementen:
1. Omgevingsveld: Je stelt hierbij de vraag ‘hoe ziet de relevante omgeving voor onze
organisatie er in de toekomst uit?’ Je wilt erachter komen in welk omgevingsveld je in
de toekomst actief bent en welke positie je daarin wilt aannemen.
2. De gedroomde positie: Wat wordt er in de gekozen omgeving nageleefd? Je gaat
kijken in welke richting de organisatie moet bewegen en welke middelen daarvoor
nodig zijn.
3. Succesformule: Dit geeft aan hoe je de gedroomde positie gaat bereiken. Je kunt op
verschillende manieren bij die positie komen, maar deze moet wel overeenkomen
met wat je aan de klanten hebt beloofd. Dit is als het ware de strategische ambitie
van de organisatie.
1.3.2 Het bepalen van een geloofwaardige visie
Net zoals bij de missie is het bij visie ook wenselijk dat deze tot stand komt door het
betrekken van meerdere medewerkers of andere direct betrokkenen. De volgende stappen
ga je doorlopen voor het opstellen van een visie. Je gaat een concept visie formuleren op
managementniveau, dit houdt in dat het management bij elkaar komt om te praten over de
drie elementen waaruit een visie moet bestaan.
Het is daarnaast ook belangrijk om de visie jaarlijks te toetsen en vast te stellen voor het
komende jaar. Ambitie kan de realiteit in de weg staan, dus zorg ervoor dat de visie ook
daadwerkelijk realiseerbaar is.
1.3.3 Draagvlak en communicatie van de visie
Het is belangrijk dat je de missie en visie actief communiceert naar de medewerkers. Ook
moet het management laten zien dat de missie en visie worden nagestreefd door het
management, dit creëert overtuiging bij de medewerkers.
, 1.3.5 Relevantie van een geloofwaardige visie
Een goede visie geeft sturing aan het opstellen van het ondernemingsplan voor korte
termijn. Het ondernemingsplan probeert de lange termijn visie te realiseren.
1.4 Het vormgeven van de strategie
Het strategisch plan beschrijft hoe de inzichten uit de visie gerealiseerd kan worden. Een
conceptstrategie wordt vanuit twee verschillende gezichtspunten door Stoner en Freeman
gedefinieerd:
1) Wat een organisatie van plan is te doen
2) Wat een organisatie uiteindelijk doet
Het is gebleken dat actieve benadering door de organisatie erg waardevol is. De
handelingssnelheid bij een actieve benadering ligt ook vele male hoger.
De gekozen visie moet overeenkomen met de opgestelde visie. Je werkt de strategie
vervolgens verder uit in het ondernemingsplan. In het ondernemingsplan wordt weergeven
wat er essentieel is om de strategie te bereiken.
1.5 Het opstellen van het ondernemingsplan
Het ondernemingsplan maakt de ideeën concreet, je kijkt naar ‘hoe’. Een ondernemingsplan
vergroot daarnaast ook het vertrouwen dat anderen hebben in de onderneming. Verder
verbindt het de toekomst met het heden.
Het opstellen van een ondernemingsplan heeft de volgende doelen:
Strategische (her)oriëntatie: Dit is afhankelijk van de levensfase van de onderneming.
Gedachten ordenen: Je kunt de relevante elementen op een gestructureerde manier
in kaart brengen en de andere belanghebbenden informeren over de aanpak.
Financiering: het weergeven van de financiering.
De volgende onderdelen zijn opgenomen in het ondernemingsplan:
Managementsamenvatting: weergeef de basiskenmerken van activiteiten etc.
Het bedrijfsprofiel en de strategische keuzes: De kenmerken en de activiteiten van
de onderneming en schets een beeld van hoe de onderneming komt tot een
geslaagde onderneming.
SWOT-analyse en gevolgen voor de strategie: Hiermee maak je de
toekomstmogelijkheden inzichtelijk en stel je kansrijke doelen.
Marketingplan, klanten en omzetprognose: De wijze waarop de producten en
diensten inspelen op de behoefte van de klanten.
Operationeel plan, inclusief technische ontwikkeling en haalbaarheid: Dit geeft
uitleg over de dagelijkse bedrijfsvoering van de onderneming.
Management en organisatie: |Hierin staat de rol en verantwoordelijkheden van
iedereen in de organisatie.
Aanloopkosten en kapitalisatie: De kapitalisatie moet voldoende zijn om
aanloopkosten te dekken en de groei te financieren.
Financieel plan en doelen KPI’s: Laat zien hoe de winst tot stand komt. Ook moet je
aantonen dat er voldoende financiële middelen zijn voor de dagelijkse
bedrijfsvoering.
Hoofdstuk 1. Het opstellen van bedrijfsdoelstellingen
1.1 De organisatievorm
De organisatie verkrijgt rechtspersoonlijkheid om zaken te kunnen doen in het
maatschappelijk verkeer. Er zijn twee soorten rechtspersoonlijkheden:
Publiekrechtelijke rechtspersonen
Deze wordt opgericht via een officiële akte vanuit de overheid. De organisaties zijn door de
overheid ingesteld om overheidstaken uit te voeren. Een voorbeeld van een
publiekrechtelijke rechtspersoon is de gemeente.
Privaatrechtelijke rechtspersonen
Deze rechtspersoon ontstaat door een vrijwillige overeenkomst tussen twee of meer
partijen. Dit zijn rechtspersonen die voor particuliere zaken gebruikt worden. Een
privaatrechtelijke rechtspersoon kan zich voordoen als vereniging, coöperatie etc.
Ook een mens kan deelnemen aan het maatschappelijk verkeer, vaak is er dan sprake van
een bedrijf. Een bedrijf is een persoon of groep mensen die goederen produceren of
diensten verlenen om winst te maken en geld te verdienen.
Voor rechtspersonen en natuurlijke personen die zakelijk actief zijn, is een aantal aspecten
van belang om vast te leggen en te regelen. Hier gaan we verder op in.
1.2 Het opstellen van de missie
Losstaand van wat de organisatievorm ook is, het is belangrijk dat de organisatie gaat
bepalen wat de primaire activiteiten zijn. Je kijkt naar wat de missie is en welke waarden er
steeds terugkeren bij de wijze van het aanpakken van zaken.
In de missie wordt er aangegeven wat de bestaansreden van het bedrijf is. In de marketing
wordt dit ook wel aangegeven met de USP, unique selling point.
1.2.1 De vier elementen van de missie
De missie bestaat uit de volgende vier elementen:
1. Het werkterrein: Je gaat de kernactiviteiten van de organisatie benoemen. Dit doe je
met de volgende drie vragen:
Product welke producten of diensten bieden we aan?
Markt Op wie richten we ons?
Competentie hoe maken we dit waar? Hoe onderscheiden we?
2. De bestaansreden: Je lost een probleem op een unieke manier op. Je vult de
volgende zin aan: ‘We zijn op de wereld om te…’.
3. De betekenis voor belanghebbenden: Door het leveren van een bepaalde dienst of
een bepaald product voorziet de organisatie zijn consumenten in een bepaalde
behoefte. Je hebt primaire, secundaire en tertiaire behoeften. Primaire behoeftes
zijn kleding, voedsel, onderdak en veiligheid. Secundaire behoeften zijn sociale
behoeften zoals onderwijs. Tertiaire behoeften zijn ‘luxe’ zaken. Je vult de volgende
zin aan: ‘Door onze aanpak voorzien we in de behoefte aan…’.
, 4. Normen, kernwaarden en overtuigingen: Een waarde is een ideaal dat nagestreefd
zou moeten worden. Door het helder hebben van normen, kernwaarden en
overtuigingen kun je de volgende zin aanvullen: ‘De medewerkers gaan op de
volgende manier met elkaar om…’.
1.2.3 De weg naar het bepalen van de missie
De missie komt bij voorkeur tot stand door het betrekken van meerdere werknemers en
mensen in en buiten de organisatie. Ook vraag je tussentijds feedback op de missie en deze
kun je vervolgens weer verwerken bij de aanpassing van de missie. Verder is het belangrijk
dat de missie makkelijk genoemd en onthouden kan worden door de medewerkers.
Daarnaast moet je de missie actueel houden zodat iedereen weet wat de kerncompetenties
en kernactiviteiten zijn van het bedrijf.
1.3 Het bepalen van de visie
Het doel van de visie is om te inspireren en te enthousiasmeren om een bepaald
toekomstbeeld te realiseren. De visie bestaat uit drie elementen:
1. Omgevingsveld: Je stelt hierbij de vraag ‘hoe ziet de relevante omgeving voor onze
organisatie er in de toekomst uit?’ Je wilt erachter komen in welk omgevingsveld je in
de toekomst actief bent en welke positie je daarin wilt aannemen.
2. De gedroomde positie: Wat wordt er in de gekozen omgeving nageleefd? Je gaat
kijken in welke richting de organisatie moet bewegen en welke middelen daarvoor
nodig zijn.
3. Succesformule: Dit geeft aan hoe je de gedroomde positie gaat bereiken. Je kunt op
verschillende manieren bij die positie komen, maar deze moet wel overeenkomen
met wat je aan de klanten hebt beloofd. Dit is als het ware de strategische ambitie
van de organisatie.
1.3.2 Het bepalen van een geloofwaardige visie
Net zoals bij de missie is het bij visie ook wenselijk dat deze tot stand komt door het
betrekken van meerdere medewerkers of andere direct betrokkenen. De volgende stappen
ga je doorlopen voor het opstellen van een visie. Je gaat een concept visie formuleren op
managementniveau, dit houdt in dat het management bij elkaar komt om te praten over de
drie elementen waaruit een visie moet bestaan.
Het is daarnaast ook belangrijk om de visie jaarlijks te toetsen en vast te stellen voor het
komende jaar. Ambitie kan de realiteit in de weg staan, dus zorg ervoor dat de visie ook
daadwerkelijk realiseerbaar is.
1.3.3 Draagvlak en communicatie van de visie
Het is belangrijk dat je de missie en visie actief communiceert naar de medewerkers. Ook
moet het management laten zien dat de missie en visie worden nagestreefd door het
management, dit creëert overtuiging bij de medewerkers.
, 1.3.5 Relevantie van een geloofwaardige visie
Een goede visie geeft sturing aan het opstellen van het ondernemingsplan voor korte
termijn. Het ondernemingsplan probeert de lange termijn visie te realiseren.
1.4 Het vormgeven van de strategie
Het strategisch plan beschrijft hoe de inzichten uit de visie gerealiseerd kan worden. Een
conceptstrategie wordt vanuit twee verschillende gezichtspunten door Stoner en Freeman
gedefinieerd:
1) Wat een organisatie van plan is te doen
2) Wat een organisatie uiteindelijk doet
Het is gebleken dat actieve benadering door de organisatie erg waardevol is. De
handelingssnelheid bij een actieve benadering ligt ook vele male hoger.
De gekozen visie moet overeenkomen met de opgestelde visie. Je werkt de strategie
vervolgens verder uit in het ondernemingsplan. In het ondernemingsplan wordt weergeven
wat er essentieel is om de strategie te bereiken.
1.5 Het opstellen van het ondernemingsplan
Het ondernemingsplan maakt de ideeën concreet, je kijkt naar ‘hoe’. Een ondernemingsplan
vergroot daarnaast ook het vertrouwen dat anderen hebben in de onderneming. Verder
verbindt het de toekomst met het heden.
Het opstellen van een ondernemingsplan heeft de volgende doelen:
Strategische (her)oriëntatie: Dit is afhankelijk van de levensfase van de onderneming.
Gedachten ordenen: Je kunt de relevante elementen op een gestructureerde manier
in kaart brengen en de andere belanghebbenden informeren over de aanpak.
Financiering: het weergeven van de financiering.
De volgende onderdelen zijn opgenomen in het ondernemingsplan:
Managementsamenvatting: weergeef de basiskenmerken van activiteiten etc.
Het bedrijfsprofiel en de strategische keuzes: De kenmerken en de activiteiten van
de onderneming en schets een beeld van hoe de onderneming komt tot een
geslaagde onderneming.
SWOT-analyse en gevolgen voor de strategie: Hiermee maak je de
toekomstmogelijkheden inzichtelijk en stel je kansrijke doelen.
Marketingplan, klanten en omzetprognose: De wijze waarop de producten en
diensten inspelen op de behoefte van de klanten.
Operationeel plan, inclusief technische ontwikkeling en haalbaarheid: Dit geeft
uitleg over de dagelijkse bedrijfsvoering van de onderneming.
Management en organisatie: |Hierin staat de rol en verantwoordelijkheden van
iedereen in de organisatie.
Aanloopkosten en kapitalisatie: De kapitalisatie moet voldoende zijn om
aanloopkosten te dekken en de groei te financieren.
Financieel plan en doelen KPI’s: Laat zien hoe de winst tot stand komt. Ook moet je
aantonen dat er voldoende financiële middelen zijn voor de dagelijkse
bedrijfsvoering.
