Samenvatting L-Informatievaardigheden (Demmy Verbeke)

Samenvatting L-informatievaardigheden



H1: Zoeken & vinden v info

1.1 Ordening v informatie
≠ vormen v info
 Mondeling
 Visueel
 Geschreven: boodschappenlijstje
 Gedrukt: boeken
 Digitaal: PowerPointpresentatie


Boomstructuur
 = Hiërarchie/taxonomie
 = eenvoudige, elegante, krachtige & modulaire sys om elementen &
fenomenen te ordenen
 Via semantische of syntactische relatie


Semantische relatie
 Direct verband tss overkoepelende & onderliggende termen
 Ook deze groepen kunnen in hun beurt in subgroepen onderverdeeld
worden
 Veel mogelijkheden


Syntactische relatie
 Onderverdeling in subgroepen wordt bep dr kenmerken die op zich
gn betekenisvolle relatie hebben met de overkoepelende term


Metadata
 = data over data
 Beschrijven kenmerken v iets  overzicht of opdeling op stellen
 In catalogi
 Als soort kaart die in staat stelt om jou weg te vinden in een
veelheid v info


Beschrijvende metadata
 = Beschrijven het object waarvan sprake is
 Boek: auteur, publicatiedatum, jaar v uitgave, uitgever, taal, …




1

,Administratieve data
 Info over oorsprong vh object, hoe we het object kunnen beheren en
de technische gegevens vh object


Navigatie-instrumenten
Bibliografie/literatuurlijst
 = lijst met gegevens v publicaties, die volgens een bep criterium zijn
uitgekozen & samengebracht
 Bij een paper, artikel of monografie lijst de auteur bronnen op die
hij/zij gebruikte


Bibliografische databank
 = bibliografie in elektronische vorm
 Verschillende soorten


Bibliografische databanken
 Bevat enkel een bibliografische referentie
 Al dan nt aangevuld met abstract of korte inhoud
 Soms link naar full-text


Citaatdatabanken
 Bevatten nt alleen de bibliografische recensie, mr ook links naar de
citaties
 Zijn in staat om de impact ve bep publicaties in kaar te brengen
 Bevat wel nt alle citaties


Full-text databanken
 Bevatten nt alleen de bibliografische recensie, mr ook een digitale
versie vd volledige tekst vd betrokken publicatie
 Vaak is de tekst ook volledig doorzoekbaar


Bibliotheekcatalogus
 Bevat een beschrijving v boeken, tijdschriften, … die in de betrokken
bibliotheek bewaard worden + hun bewaarplaats
 Zowel gedrukt als digitaal
 2 types
- Algemene catalogi
o Catalogus ve instelling of land
- Gespecialiseerde catalogi
o Deelcatalogus v 1 of meerdere instellingen die bep is
op een specifiek thema


2

,1.2 Bibliotheektypes
Handbibliotheken/ privébibliotheken
 Pers verzamelingen v boeken
 Vaak beperkt in omvang
 Vaak 1 of een bep # gebruikers
 Inhoud wordt volledig gestuurd dr voorkeur vd gebruikers 
mengelmoes v fictie & non-fictie
 Organisatie wordt volledig gestuurd dr de voorkeur vd gebruikers


Openbare bibliotheek
 Vervult een mtschappelijke rol
 Selectie v fictie & non-fictie
 In principe vr iedereen toegankelijk
 Laatste decennia: toenemen v mtschappelijke rol & inzetting vr
opleidingen


Nationale bibliotheken
 Taak: alle publicaties die in het betrokken land verschijnen
 Uitgebreide taak: verzamelen v alle buitenlandse publicaties over
dat land
 Normaal: vorming ve wettelijk depot


Wetenschappelijke bibliotheek
 Taak: collectie opbouwen & te beheren in dienst v wetenschappelijk
onderzoek & onderwijs
 Vb’en: universiteitsbibliotheken
 Vaak: actief afvoerbeleid: enkel plaats & budget voor collecties die
aantoonbaar nodig zijn vr lopend onderzoek & onderwijs


Leercentra
 Binnen een wetenschappelijke bibliotheek
 Beheer & aanbieden v fysieke documenten nt langer centraal staat
 Eerder: aanbod aan fysieke ruimtes & services die gericht zijn op de
optimale ondersteuning vh leerproces


Erfgoedbibliotheek
 Bibliotheek die een belangrijk documentair patrimonium v
publicaties “vr de eeuwigheid” bewaart, beheert, bibliografisch
ontsluit & beschikbaar stelt
 Ofwel ontsluitende opdracht ve bib of een gedeelte vd opdracht vd
bib



3

, Archief
 Ruimte waar men documenten, registers, geluidsdragers, bestanden
uit het verleden bewaart
 Op zich gn bib, mr kan ook over een boeken- & tijdschriftcollectie
beschikken & beschikken over een ruime verzameling grijze
literatuur


Digitale/virtuele bibliotheek
 ≠ betekenissen
- Bib als verstrekker v divers digitaal materiaal
- Verzameling elektronische bronnen die rond een bep thema
zijn samengebracht op 1 platform met een geïntegreerde
zoekinterface
- Virtuele bib die gedigitaliseerde bronnen aanbiedt die over
allerlei thema’s kunnen handelen (meest algemene
betekenis)


Schaduwbibliotheken
 Specifiek soort digitale bib
 Gratis toegang tot artikels, boeken & andere materialen die normaal
gezien enkel toegankelijk zijn tegen betaling
 Vaak: bewuste inbreuk op auteursrechtwetgeving


Bib als neutrale ruimte
 Veelheid v lezers zijn welkom en waar collecties worden aangeboden
die informatie vanuit allerlei zienswijzes samenbrengen
 Wetenschappelijke bib= “3e ruimte”
- Plaats vr alle studenten & professoren & andere interne
onderzoekers samenkomen
- Speciaal statuut: minder formeel dan leslokaal, & minder
informeel dan thuis of op kot
 Bib= gekenmerkt door de context waarin ze staat


1.3 Zoeken nr info
Vragen vr een goede probleemstelling
 Hoeveel tijd heb ik?
 Hoe uitgebreid moet het resultaat zijn?
 Hoe luidt de precieze opdracht?


Basisinfo over een onderwerp
 1st naslagwerken zoals: encyclopedieën of biografische
woordenboeken

4