1
PDM Samenvatting deel 1: neuromythen en het brein
1. Neuromyhten
We gebruiken slechts 10% van ons brein.
Er bestaat geen enkel bewijs dat we 10% procent van ons brein gebruiken. Hersenscans tonen
aan dat we altijd en overal in ons brein activiteit kunnen waarnemen. Er zijn gebieden die
altijd actief zijn en er zijn geen gebieden die nooit actief zijn.
Iedereen heeft een dominante linker- of rechterhersenhelft.
Er is geen dominante hersenhelft, wat wel klopt is dat bij bepaalde taken, 1 van de 2 helften
meer actief is. Bij expressie van positieve emotie of lokale perceptie is de linkerhelft actiever.
Bij expressie van negatieve emotie of globale perceptie is de rechter hersenhelft actiever.
Wat ook klopt is dat de linker hersenhelft de rechterkant van ons lichaam aanstuurt en
andersom omdat de zenuwbanen kruisen in onze hersenen. Bij meer complexe functies zoals
leren en denken werken beide helften samen en zijn ze dus beide actief.
De 2 hersenhelften worden verbonden door een soort brug van hersencellen en verbindingen
genaamd ‘corpus callosum’.
Geheugen is een soort opslagruimte in het brein.
Geheugen is geen vaste opslagruimte in je hersenen, geheugen is een proces. We vormen
nieuwe, sterke en uitgebreide neurale netwerken oftewel hersencellen die zich verbinden.
Geheugen is een structureel en chemisch veranderd neuraal netwerk. De veranderingen
treden op door onder andere herhalen en oefenen, maar ook van andere breinprincipes zoals
emotie en focus.
Korte termijn geheugen of werkgeheugen De capaciteit om informatie tijdelijk vast te
houden zoals het begrijpen van een zin. Als we informatie in het werkgeheugen vaak genoeg
herhalen, dan kan deze opgeslagen worden in het lange termijn geheugen.
Ooit te oud om te leren?
Je bent nooit te oud om te leren. Onze hersenen zijn plastisch: gedachten, ervaringen en
gevoelens veranderen ons brein. Nieuwe verbindingen tussen hersencellen worden gevormd
en worden sterker. Oude en verbindingen die we niet gebruiken, worden zwakker. De
plasticiteit van onze hersenen neemt af naarmate we ouder worden. Oudere mensen kunnen
, 2
daardoor minder makkelijk leren. Dit komt doordat er gaten in het laagje myeline rond het
axon komen. Het axon is de uitloper van een hersencel die informatie doorgeeft en myeline
zorgt ervoor dat dit snel gebeurt. Hierdoor ligt ook bijvoorbeeld de reactiesnelheid bij oudere
mensen lager dan bij jongere mensen.
Oudere mensen compenseren het verlies aan plasticiteit door ervaring. Ze kunnen namelijk
makkelijker en sneller oplossingen vinden op een hoeveelheid problemen. Een ouder brein is
beter in staat tot patroonherkenning dan een jonger brein.
We kunnen multitasken
We kunnen niet multitasken, ons brein kan maar aan 1 ding tegelijkertijd aandacht aan
geven. We kunnen wel onze focus snel verleggen en zo 2 taken tegelijk uitvoeren, maar dit is
veel minder effectief. Zo zouden we veel langer over deze taken doen en zouden we veel
meer fouten maken.
Als je je aandacht erbij houdt en niet constant wisselt tussen 2 taken of gedachten, dan kan
ons brein veel makkelijker en sneller nieuwe verbindingen tussen hersencellen aanleggen.
Een fotografisch geheugen bestaat.
Het bestaat, maar het is een zeldzaam fenomeen dat alles wat je ziet, heel hard binnenkomt
in je brein. Er bestaan speciale technieken om informatie beter te onthouden. Deze
technieken kan iedereen leren.
Voorkeuren in leerstijl.
Er bestaan heel veel verschillende leerstijlen, maar het is niet duidelijk of je beter leert als je
je voorkeur gebruikt of een andere leerstijl. Onderzoek toont aan dat sommige mensen een
beter visueel geheugen hebben en andere een beter verbaal geheugen. Er bestaat ook een
voorkeur voor het verwerken van informatie bijvoorbeeld in beelden of in woorden.
Variatie aanbrengen is een van de meest effectieve manieren voor leerlingen om informatie
te verwerken en te verbeteren.
Metacognitie als je meer weet over hoe leren in ons brein verloopt, ga je ook meer
motivatie krijgen om te leren.
, 3
2. Het brein achter leren
Leren is het vormen van nieuwe, sterke en uitgebreide neurale netwerken. Als je iets nieuws
leert, is het in het begin allemaal moeilijk, maar als je het voldoende herhaalt, dan gaat deze
verbinding in je hersenen sterker en complexer worden waardoor je dit makkelijker gaat
vinden.
Je denkt dus na voldoende herhalen niet meer na over de handelingen die je uitvoert
systeem 1 (snel denken) .Een nadeel is wel dat je hierdoor het veel moeilijker gaat hebben
om een andere manier aan te leren. Nu maken we gebruik van systeem 2 (langzaam denken).
Plasticiteit van de hersenen Het brein verandert constant door wat we doen en denken.
We kunnen elke dag nieuwe verbindingen maken. Dit is een intens proces dat veel herhaling
nodig heeft.
Use it or lose it verbindingen die we niet gebruiken, gaan verloren door pruning.
Het brein Een volwassen brein heeft ongeveer 60-100 miljoen neuronen. Dendrieten zijn
de cellen die signalen ontvangen. Het axon geeft de signalen door. De axonuiteinde geven
signalen door aan andere cellen in de synaps. 1 neuron kan met ongeveer 50 000 andere
neuronen contact maken.
Als een cel vuurt ( signaal doorgeeft), worden elektrische signalen in de synaps omgezet naar
neurotransmitters. Deze neurotransmitters worde bij ontvangst van een andere cel weer
omgezet naar elektrische signalen.
Neurons that fire together, wire together Als neuronen samen werken om signalen door
te geven en dit steeds vaker doen, gaat dit steeds sneller en makkelijker. Deze verhoogde
gevoeligheid kan enkele weken aanhouden.
Spiegelneuronen spelen een belangrijke rol bij het inlevingsvermogen. Wat je andere ziet
doen, spiegelt zich in onze hersenen. Dit leidt soms tot het imiteren van iemand bijvoorbeeld
als je iemand ziet gapen, kan je ook gaan gapen.
Spiegelneuronen zorgen er ook voor dat we emoties kunnen inschatten. Als je iemand ziet
lachen ga je automatisch ook meer de neiging krijgen om mee te lachen.
Spiegelneuronen zijn dus actief wanneer we anderen iets zien doen, wanneer je een geluid
hoort dat je aan iets doet denken, wanneer je je voorstelt dat je iets doet en wanneer je een
verhaal hoort dat handelingen uitdrukt.
PDM Samenvatting deel 1: neuromythen en het brein
1. Neuromyhten
We gebruiken slechts 10% van ons brein.
Er bestaat geen enkel bewijs dat we 10% procent van ons brein gebruiken. Hersenscans tonen
aan dat we altijd en overal in ons brein activiteit kunnen waarnemen. Er zijn gebieden die
altijd actief zijn en er zijn geen gebieden die nooit actief zijn.
Iedereen heeft een dominante linker- of rechterhersenhelft.
Er is geen dominante hersenhelft, wat wel klopt is dat bij bepaalde taken, 1 van de 2 helften
meer actief is. Bij expressie van positieve emotie of lokale perceptie is de linkerhelft actiever.
Bij expressie van negatieve emotie of globale perceptie is de rechter hersenhelft actiever.
Wat ook klopt is dat de linker hersenhelft de rechterkant van ons lichaam aanstuurt en
andersom omdat de zenuwbanen kruisen in onze hersenen. Bij meer complexe functies zoals
leren en denken werken beide helften samen en zijn ze dus beide actief.
De 2 hersenhelften worden verbonden door een soort brug van hersencellen en verbindingen
genaamd ‘corpus callosum’.
Geheugen is een soort opslagruimte in het brein.
Geheugen is geen vaste opslagruimte in je hersenen, geheugen is een proces. We vormen
nieuwe, sterke en uitgebreide neurale netwerken oftewel hersencellen die zich verbinden.
Geheugen is een structureel en chemisch veranderd neuraal netwerk. De veranderingen
treden op door onder andere herhalen en oefenen, maar ook van andere breinprincipes zoals
emotie en focus.
Korte termijn geheugen of werkgeheugen De capaciteit om informatie tijdelijk vast te
houden zoals het begrijpen van een zin. Als we informatie in het werkgeheugen vaak genoeg
herhalen, dan kan deze opgeslagen worden in het lange termijn geheugen.
Ooit te oud om te leren?
Je bent nooit te oud om te leren. Onze hersenen zijn plastisch: gedachten, ervaringen en
gevoelens veranderen ons brein. Nieuwe verbindingen tussen hersencellen worden gevormd
en worden sterker. Oude en verbindingen die we niet gebruiken, worden zwakker. De
plasticiteit van onze hersenen neemt af naarmate we ouder worden. Oudere mensen kunnen
, 2
daardoor minder makkelijk leren. Dit komt doordat er gaten in het laagje myeline rond het
axon komen. Het axon is de uitloper van een hersencel die informatie doorgeeft en myeline
zorgt ervoor dat dit snel gebeurt. Hierdoor ligt ook bijvoorbeeld de reactiesnelheid bij oudere
mensen lager dan bij jongere mensen.
Oudere mensen compenseren het verlies aan plasticiteit door ervaring. Ze kunnen namelijk
makkelijker en sneller oplossingen vinden op een hoeveelheid problemen. Een ouder brein is
beter in staat tot patroonherkenning dan een jonger brein.
We kunnen multitasken
We kunnen niet multitasken, ons brein kan maar aan 1 ding tegelijkertijd aandacht aan
geven. We kunnen wel onze focus snel verleggen en zo 2 taken tegelijk uitvoeren, maar dit is
veel minder effectief. Zo zouden we veel langer over deze taken doen en zouden we veel
meer fouten maken.
Als je je aandacht erbij houdt en niet constant wisselt tussen 2 taken of gedachten, dan kan
ons brein veel makkelijker en sneller nieuwe verbindingen tussen hersencellen aanleggen.
Een fotografisch geheugen bestaat.
Het bestaat, maar het is een zeldzaam fenomeen dat alles wat je ziet, heel hard binnenkomt
in je brein. Er bestaan speciale technieken om informatie beter te onthouden. Deze
technieken kan iedereen leren.
Voorkeuren in leerstijl.
Er bestaan heel veel verschillende leerstijlen, maar het is niet duidelijk of je beter leert als je
je voorkeur gebruikt of een andere leerstijl. Onderzoek toont aan dat sommige mensen een
beter visueel geheugen hebben en andere een beter verbaal geheugen. Er bestaat ook een
voorkeur voor het verwerken van informatie bijvoorbeeld in beelden of in woorden.
Variatie aanbrengen is een van de meest effectieve manieren voor leerlingen om informatie
te verwerken en te verbeteren.
Metacognitie als je meer weet over hoe leren in ons brein verloopt, ga je ook meer
motivatie krijgen om te leren.
, 3
2. Het brein achter leren
Leren is het vormen van nieuwe, sterke en uitgebreide neurale netwerken. Als je iets nieuws
leert, is het in het begin allemaal moeilijk, maar als je het voldoende herhaalt, dan gaat deze
verbinding in je hersenen sterker en complexer worden waardoor je dit makkelijker gaat
vinden.
Je denkt dus na voldoende herhalen niet meer na over de handelingen die je uitvoert
systeem 1 (snel denken) .Een nadeel is wel dat je hierdoor het veel moeilijker gaat hebben
om een andere manier aan te leren. Nu maken we gebruik van systeem 2 (langzaam denken).
Plasticiteit van de hersenen Het brein verandert constant door wat we doen en denken.
We kunnen elke dag nieuwe verbindingen maken. Dit is een intens proces dat veel herhaling
nodig heeft.
Use it or lose it verbindingen die we niet gebruiken, gaan verloren door pruning.
Het brein Een volwassen brein heeft ongeveer 60-100 miljoen neuronen. Dendrieten zijn
de cellen die signalen ontvangen. Het axon geeft de signalen door. De axonuiteinde geven
signalen door aan andere cellen in de synaps. 1 neuron kan met ongeveer 50 000 andere
neuronen contact maken.
Als een cel vuurt ( signaal doorgeeft), worden elektrische signalen in de synaps omgezet naar
neurotransmitters. Deze neurotransmitters worde bij ontvangst van een andere cel weer
omgezet naar elektrische signalen.
Neurons that fire together, wire together Als neuronen samen werken om signalen door
te geven en dit steeds vaker doen, gaat dit steeds sneller en makkelijker. Deze verhoogde
gevoeligheid kan enkele weken aanhouden.
Spiegelneuronen spelen een belangrijke rol bij het inlevingsvermogen. Wat je andere ziet
doen, spiegelt zich in onze hersenen. Dit leidt soms tot het imiteren van iemand bijvoorbeeld
als je iemand ziet gapen, kan je ook gaan gapen.
Spiegelneuronen zorgen er ook voor dat we emoties kunnen inschatten. Als je iemand ziet
lachen ga je automatisch ook meer de neiging krijgen om mee te lachen.
Spiegelneuronen zijn dus actief wanneer we anderen iets zien doen, wanneer je een geluid
hoort dat je aan iets doet denken, wanneer je je voorstelt dat je iets doet en wanneer je een
verhaal hoort dat handelingen uitdrukt.
