Inleiding
Wat is pedagogiek
Definities:
- De pedagogische wetenschappen bestuderen de opvoeding, het onderwijs en de hulverlening
aan kinderen en jongeren, met het oog op verbetering van de praktijk
- Studie v/d manier waarop volwassenen jongeren grootbrengen met een bepaald doel→
onderwijsmethoden, de doelen die daarin worden gesteld en de manier waarop deze doelen
worden bereikt
- Leer/wetenschap van het opvoeden
- Tan v/d wetenschap die opvoeding van kinderen bestudeert en onderzoekt welke effecten
specifieke opvoedkundige handelingen hebben
- Onderwijsleer
- Wetenschap v/d ontwikkeling v/e kind tot aan de volwassenheid
Veel definities: het heeft met opvoeding en onderwijzen te maken
Niemand wordt zonder onderwijs opgevoed: altijd een vorm van onderwijs aanwezig
Grieks: paidagoogia→ kinderleiding
Pedagogiek: Bestudeert de opvoeding, de ontwikkelingsfasen en ook de relatie tussen het kind en
zijn omgeving→ veel verschillende wetenschappen die geïntegreerd worden bv. Psychologie,
biologie..
Verbeteringen nastreven en deze dan toepassen ik pedagogie
Pedagogie = praktijk van het opvoeden
Wat is orthopedagogiek
- Richt zich op het onderzoeken en behandelen van kinderen en jongeren met een bep.
Beperking/ stoornis of kinderen en jongeren die zich in een problematische leer- of
opvoedingssituatie bevinden
- Klinische orthopedagogiek = vanuit een wetenschappelijk onderbouwd referentiekader
autonome handelingen verrichten gericht op de preventie, de diagnostiek, de begeleiding en
behandeling van opvoedings-, ontwikkelings-, leer-, gedrags- en emotionele problemen en
psychosociale gevolgen ervan bij kinderen, jongeren en volwassenen en hun context
Problematische opvoedingssituatie= moeizame afstemming tussen de pedagogische vraag en het
pedagogisch aanbod, waardoor de gewenste opvoedingsdoelen niet of moeilijk bereikt worden
Orthopedagogiek houdt zich bezig met het bestuderen van afwijkingen in het leer- en
gedragsproces→ hebben specifieke aandacht nodig want een probleem moet altijd in context
bekeken worden
,Ontwikkelingsaspecten:
- Affectieve ontwikkelingsaspect: ontwikkeling van mens als gevoelswezen→ emotioneel en
rationeel
- Cognitieve ontwikkelingsaspect: kennis verwerven en de manier waarop kennis vergaart wordt -
Conatieve ontwikkelingsaspect: zelfontplooiing→ kind wil graag iemand zijn door zelf keuzes te
maken… hiervoor moet je de kans krijgen van je omgeving
Balans vinden tussen eigen authenticiteit en barrière van de maatschappij die moet
gerespecteerd worden
Opvoedingsdimensies:
- Relatie aangaan en onderhouden:
Relatie ligt grotendeels aan ouder/opvoeder maar kind moet hier ook in willen meegaan
Dynamische relatie→ moet meegroeien want kind groeit op
Balans tussen verantwoordelijkheid en afhankelijkheid→ ouder zal kind op een bep. Moment
voor een groot stuk moeten loslaten
Sensitiviteit: liefdevolle relatie, ook als kind niet lief is tegen opvoeder zal opvoeder toch
altijd zijn best moeten blijven doen t.o.v. kind
Responsiviteit: wanneer kind nieuwe schoenen laat zien→ ‘wauw coole schoenen’ of ‘oke’→
maakt verschil
- Klimaat scheppen en aanpassen: kind moet zichzelf kunnen zijn
- Situatie hanteren: (buiten)gewone situatie kunnen interpreteren en hierop gepast reageren nr
kind toe
Beïnvloedende omstandigheden:
- Risicofactoren:
Bv. Geen sociaal netwerk: kind gaat zich minder goed ontwikkelen
Onstabiele thuissituatie: kind zal minder zelfzeker zijn
- Beschermende factoren:
Bv. Sociaal netwerk met mensen die kind goed helpen maar ook uitdagen voor nieuwe dingen
Stabiele schoolsituatie, genoeg mensen in omgeving van kind die ondersteuning bieden
Doelgroepen:
- Personen met verstandelijke/fysieke/zintuiglijke/meervoudige beperkingen
- Personen met leerstoornissen
- Kinderen met ontwikkelingsstoornissen
- Kinderen en jongeren met gedrags- en emotionele problemen
- Zieke kinderen en jongeren
- Kinderen en jongeren in problematische opvoedingssituaties en/of kindermishandeling
- (Jong)volwassenen die middelen gebruiken, delinquent gedrag stellen of tot een ander
risicogroep behoren
Heel wat mensen kunnen door orthopedagoog geholpen worden (bv. In gevangenissen is een
orthopedagoog aanwezig om mensen terug aan de maatschappij te laten wennen voor ze vrij
komen)
,Multidisciplinaire teams:
- Psychologen
- Artsen
- Onderwijskundigen en leerkrachten
- Opvoeders en verzorgenden
- Logopedisten en audiologen
- Kinesitherapeuten
- Ergotherapeuten
Veel disciplines werken samen: kennis en vaardigheden delen en verschillende visies bekijken
, Les 2
De ontwikkeling
Fasen in de ontwikkeling
1) Prenataal: ogenblik verwekken baby
Alle lichaamsfuncties gaan zich ontwikkelen
2) Neonataal: pas geboren baby
3) Zuigelingentijd (infancy): babytijd
4) Kind
5) Adolescentie: vanaf 12 jaar
6) Volwassenheid: vanaf 18 jaar
Gebieden van ontwikkeling
We gaan ons op verschillende vlakken ontwikkelen (er zijn er nog meer)
- Fysieke ontwikkeling
= lichamelijke ontwikkeling, de ontwikkeling van de lichaamsbouw, sensomotorische
ontwikkeling (kruipen, stappen) en de zintuigen (grove en fijne motoriek)
- Cognitieve ontwikkeling
= de ontwikkeling van ons verstand, werking van ons geheugen (kort termijn en lange
termijn), taalontwikkeling, ontwikkeling waarneming
- Emotionele ontwikkeling
= hoe onze emoties en gevoelens gaan ontwikkelen
- Sociale ontwikkeling
= het ontwikkelen van hoe mensen met elkaar omgaan, welke verwachtingen er van ons
gesteld worden in het leven
- Morele ontwikkeling
= het ontwikkelen van een besef van waarden en normen, wat er belangrijk is in het leven,
wat is goed en kwaad. Het geweten gaat zich ontwikkelen
Het hangt er vanaf welke bronnen je raadpleegt hoe deze 5 onderdelen verdeeld worden
Cognitieve, emotionele en morele ontwikkeling kunnen ook onder de geestelijke
ontwikkeling vallen
Psychosociale ontwikkeling
De theorie van Erik Erikson (in 8 statia)
We zijn continue bezig met hoe we zelf zijn en hoe de wereld ons gaat waarnemen
Deze theorie beschrijft wat de impact is van sociale ervaring gedurende het hele leven
Hij kijkt naar hoe onze sociale interacties en relaties een rol gaan spelen in
de ontwikkeling en in de groei van mensen
Hij ging er vanuit dat we tijdens onze hele levensloop op een bepaald
onbewust niveau, bepaalde basis ideeën gaan vormen over ons zelf en
onze relatie met de sociale wereld
Wat is pedagogiek
Definities:
- De pedagogische wetenschappen bestuderen de opvoeding, het onderwijs en de hulverlening
aan kinderen en jongeren, met het oog op verbetering van de praktijk
- Studie v/d manier waarop volwassenen jongeren grootbrengen met een bepaald doel→
onderwijsmethoden, de doelen die daarin worden gesteld en de manier waarop deze doelen
worden bereikt
- Leer/wetenschap van het opvoeden
- Tan v/d wetenschap die opvoeding van kinderen bestudeert en onderzoekt welke effecten
specifieke opvoedkundige handelingen hebben
- Onderwijsleer
- Wetenschap v/d ontwikkeling v/e kind tot aan de volwassenheid
Veel definities: het heeft met opvoeding en onderwijzen te maken
Niemand wordt zonder onderwijs opgevoed: altijd een vorm van onderwijs aanwezig
Grieks: paidagoogia→ kinderleiding
Pedagogiek: Bestudeert de opvoeding, de ontwikkelingsfasen en ook de relatie tussen het kind en
zijn omgeving→ veel verschillende wetenschappen die geïntegreerd worden bv. Psychologie,
biologie..
Verbeteringen nastreven en deze dan toepassen ik pedagogie
Pedagogie = praktijk van het opvoeden
Wat is orthopedagogiek
- Richt zich op het onderzoeken en behandelen van kinderen en jongeren met een bep.
Beperking/ stoornis of kinderen en jongeren die zich in een problematische leer- of
opvoedingssituatie bevinden
- Klinische orthopedagogiek = vanuit een wetenschappelijk onderbouwd referentiekader
autonome handelingen verrichten gericht op de preventie, de diagnostiek, de begeleiding en
behandeling van opvoedings-, ontwikkelings-, leer-, gedrags- en emotionele problemen en
psychosociale gevolgen ervan bij kinderen, jongeren en volwassenen en hun context
Problematische opvoedingssituatie= moeizame afstemming tussen de pedagogische vraag en het
pedagogisch aanbod, waardoor de gewenste opvoedingsdoelen niet of moeilijk bereikt worden
Orthopedagogiek houdt zich bezig met het bestuderen van afwijkingen in het leer- en
gedragsproces→ hebben specifieke aandacht nodig want een probleem moet altijd in context
bekeken worden
,Ontwikkelingsaspecten:
- Affectieve ontwikkelingsaspect: ontwikkeling van mens als gevoelswezen→ emotioneel en
rationeel
- Cognitieve ontwikkelingsaspect: kennis verwerven en de manier waarop kennis vergaart wordt -
Conatieve ontwikkelingsaspect: zelfontplooiing→ kind wil graag iemand zijn door zelf keuzes te
maken… hiervoor moet je de kans krijgen van je omgeving
Balans vinden tussen eigen authenticiteit en barrière van de maatschappij die moet
gerespecteerd worden
Opvoedingsdimensies:
- Relatie aangaan en onderhouden:
Relatie ligt grotendeels aan ouder/opvoeder maar kind moet hier ook in willen meegaan
Dynamische relatie→ moet meegroeien want kind groeit op
Balans tussen verantwoordelijkheid en afhankelijkheid→ ouder zal kind op een bep. Moment
voor een groot stuk moeten loslaten
Sensitiviteit: liefdevolle relatie, ook als kind niet lief is tegen opvoeder zal opvoeder toch
altijd zijn best moeten blijven doen t.o.v. kind
Responsiviteit: wanneer kind nieuwe schoenen laat zien→ ‘wauw coole schoenen’ of ‘oke’→
maakt verschil
- Klimaat scheppen en aanpassen: kind moet zichzelf kunnen zijn
- Situatie hanteren: (buiten)gewone situatie kunnen interpreteren en hierop gepast reageren nr
kind toe
Beïnvloedende omstandigheden:
- Risicofactoren:
Bv. Geen sociaal netwerk: kind gaat zich minder goed ontwikkelen
Onstabiele thuissituatie: kind zal minder zelfzeker zijn
- Beschermende factoren:
Bv. Sociaal netwerk met mensen die kind goed helpen maar ook uitdagen voor nieuwe dingen
Stabiele schoolsituatie, genoeg mensen in omgeving van kind die ondersteuning bieden
Doelgroepen:
- Personen met verstandelijke/fysieke/zintuiglijke/meervoudige beperkingen
- Personen met leerstoornissen
- Kinderen met ontwikkelingsstoornissen
- Kinderen en jongeren met gedrags- en emotionele problemen
- Zieke kinderen en jongeren
- Kinderen en jongeren in problematische opvoedingssituaties en/of kindermishandeling
- (Jong)volwassenen die middelen gebruiken, delinquent gedrag stellen of tot een ander
risicogroep behoren
Heel wat mensen kunnen door orthopedagoog geholpen worden (bv. In gevangenissen is een
orthopedagoog aanwezig om mensen terug aan de maatschappij te laten wennen voor ze vrij
komen)
,Multidisciplinaire teams:
- Psychologen
- Artsen
- Onderwijskundigen en leerkrachten
- Opvoeders en verzorgenden
- Logopedisten en audiologen
- Kinesitherapeuten
- Ergotherapeuten
Veel disciplines werken samen: kennis en vaardigheden delen en verschillende visies bekijken
, Les 2
De ontwikkeling
Fasen in de ontwikkeling
1) Prenataal: ogenblik verwekken baby
Alle lichaamsfuncties gaan zich ontwikkelen
2) Neonataal: pas geboren baby
3) Zuigelingentijd (infancy): babytijd
4) Kind
5) Adolescentie: vanaf 12 jaar
6) Volwassenheid: vanaf 18 jaar
Gebieden van ontwikkeling
We gaan ons op verschillende vlakken ontwikkelen (er zijn er nog meer)
- Fysieke ontwikkeling
= lichamelijke ontwikkeling, de ontwikkeling van de lichaamsbouw, sensomotorische
ontwikkeling (kruipen, stappen) en de zintuigen (grove en fijne motoriek)
- Cognitieve ontwikkeling
= de ontwikkeling van ons verstand, werking van ons geheugen (kort termijn en lange
termijn), taalontwikkeling, ontwikkeling waarneming
- Emotionele ontwikkeling
= hoe onze emoties en gevoelens gaan ontwikkelen
- Sociale ontwikkeling
= het ontwikkelen van hoe mensen met elkaar omgaan, welke verwachtingen er van ons
gesteld worden in het leven
- Morele ontwikkeling
= het ontwikkelen van een besef van waarden en normen, wat er belangrijk is in het leven,
wat is goed en kwaad. Het geweten gaat zich ontwikkelen
Het hangt er vanaf welke bronnen je raadpleegt hoe deze 5 onderdelen verdeeld worden
Cognitieve, emotionele en morele ontwikkeling kunnen ook onder de geestelijke
ontwikkeling vallen
Psychosociale ontwikkeling
De theorie van Erik Erikson (in 8 statia)
We zijn continue bezig met hoe we zelf zijn en hoe de wereld ons gaat waarnemen
Deze theorie beschrijft wat de impact is van sociale ervaring gedurende het hele leven
Hij kijkt naar hoe onze sociale interacties en relaties een rol gaan spelen in
de ontwikkeling en in de groei van mensen
Hij ging er vanuit dat we tijdens onze hele levensloop op een bepaald
onbewust niveau, bepaalde basis ideeën gaan vormen over ons zelf en
onze relatie met de sociale wereld
