CELLEN
Soorten cellen en hun evolu-e
Prokaryoten
Prokaryoten hebben geen kern, geen organellen en geen cytoskelet. We gebruiken ze DNA
als gene:sch materiaal. Ze hebben 1 circulair DNA-molecule dan 0,6 . 106 tot 5 . 106
basenparen bevat.
De meeste prokaryoten zijn omgeven door een stevige celwand die bestaat uit
polysachariden en eiwiGen. Meestal zijn ze eencellig.
Archaeabacteriën zijn prokaryoten die later :jdens de evolu:e afgesplitst zijn. Ze zijn meer
verwant met eukaryoten dan met eubacteriën. Ze kunnen overleven in extreme
omstandigheden.
Eukaryoten
Eukaryoten hebben wel celorganellen, waarvan de kern, die het gene:sch
materiaal bevat, het grootste is.
Eukaryoten zijn gewoonlijke veel groter dan prokaryoten. Ze bevaGen in
tegenstelling tot prokaryoten wel een cytoskelet, dat instaat voor de
structuur van de cel en de vorm van de cel.
Evolu:e van de verschillende celtypes
1
, COMPARTIMENTALISATIE
Plasmamembraan
De plasmamembraan is een hydrofobe laag die het waterig intracellulair milieu
afsluit van het extracellulair milieu. Het is enkel permeabel voor apolaire
moleculen en kleine polaire moleculen. Voor grote polaire moleculen zijn
kanalen en transporters nodig.
Hypotoon milieu Hypertoon milieu
Concentra:e groter in de cel dan Concentra:e kleiner in de cel dan
erbuiten, cel barst erbuiten, cel krimpt
De celwand
Bestaat uit een lange aaneenschakeling van suikermoleculen en korte pep:den die een 3D netwerk vormen
- Permeabel voor de meeste moleculen
- Verleent stevigheid aan de cel
Het cytosol
Waterig milieu waarin de celorganellen ziGen. HeeQ een gelach:ge samenstelling waarin veel biochemische omzeRngen
gebeuren. Ook bevinden de ribosomen zich in het cytosol, die nodig zijn voor de synthese van eiwiGen.
De kern
De kern bevat een dubbele membraan met grote poriën voor transport. Het bevat het gene:sch materiaal en hier zal DNA-
replica:e en DNA-transcrip:e plaatsvinden.
Mitochondriën
De mitochondriën staan in voor de produc:e van energie, meer specifiek ATP. Het
verbruik van O
Ze zijn belangrijk voor metabole omzeRngen zoals de oxida:e van vetzuren, de
krebscyclus etc.
Mitochondriën kunnen verschillende vormen aannemen
- Individueel langwerpig
- Netwerk
Het endoplasmaDsch reDculum
Het ruw ER
- Synthese van eiwiGen
- Modifica:e van deze eiwiGen
Het glad ER
- Synthese van lipiden
2
,Golgi-apparaat
Staat in voor de modifica:e van eiwiGen die uit het RER komen en zorgt voor de sortering van eiwiGen naar lysosomen,
plasmamembraan.
Peroxisomen
Hun func:e varieert naargelang het celtype. In menselijke cellen staan ze in voor de
lipidenmetabolsime en metabolisme van reac:eve zuurstofradicalen.
Het cytoskelet
GeeQ mechanische sterkte, zal de vorm van de cel bepalen
en maakt beweging mogelijk
Chloroplast
Staan in voor de fotosynthese. Ze hebben een dubbele membraan en thylakoid membraan. Ze bevaGen hun eigen DNA.
3
, DE CHEMIE VAN HET LEVEN
De biomoleculen
+ Bestaande uit bepaalde atomen
+ Meestal polymeren
+ Biochemische reac-es in ons lichaam
Monomeer Polymeer
Suikers (glucose) Polysachariden
Vetzuren Lipiden
Aminozuren EiwiDen
Nucleo-den Nucleïnezuren
De cel is opgebouwd uit koolstofverbindingen
KoolwaterstoIetens
Verzadigde koolwaterstoIetens
Onverzadigde koolwaterstoIetens
4
Soorten cellen en hun evolu-e
Prokaryoten
Prokaryoten hebben geen kern, geen organellen en geen cytoskelet. We gebruiken ze DNA
als gene:sch materiaal. Ze hebben 1 circulair DNA-molecule dan 0,6 . 106 tot 5 . 106
basenparen bevat.
De meeste prokaryoten zijn omgeven door een stevige celwand die bestaat uit
polysachariden en eiwiGen. Meestal zijn ze eencellig.
Archaeabacteriën zijn prokaryoten die later :jdens de evolu:e afgesplitst zijn. Ze zijn meer
verwant met eukaryoten dan met eubacteriën. Ze kunnen overleven in extreme
omstandigheden.
Eukaryoten
Eukaryoten hebben wel celorganellen, waarvan de kern, die het gene:sch
materiaal bevat, het grootste is.
Eukaryoten zijn gewoonlijke veel groter dan prokaryoten. Ze bevaGen in
tegenstelling tot prokaryoten wel een cytoskelet, dat instaat voor de
structuur van de cel en de vorm van de cel.
Evolu:e van de verschillende celtypes
1
, COMPARTIMENTALISATIE
Plasmamembraan
De plasmamembraan is een hydrofobe laag die het waterig intracellulair milieu
afsluit van het extracellulair milieu. Het is enkel permeabel voor apolaire
moleculen en kleine polaire moleculen. Voor grote polaire moleculen zijn
kanalen en transporters nodig.
Hypotoon milieu Hypertoon milieu
Concentra:e groter in de cel dan Concentra:e kleiner in de cel dan
erbuiten, cel barst erbuiten, cel krimpt
De celwand
Bestaat uit een lange aaneenschakeling van suikermoleculen en korte pep:den die een 3D netwerk vormen
- Permeabel voor de meeste moleculen
- Verleent stevigheid aan de cel
Het cytosol
Waterig milieu waarin de celorganellen ziGen. HeeQ een gelach:ge samenstelling waarin veel biochemische omzeRngen
gebeuren. Ook bevinden de ribosomen zich in het cytosol, die nodig zijn voor de synthese van eiwiGen.
De kern
De kern bevat een dubbele membraan met grote poriën voor transport. Het bevat het gene:sch materiaal en hier zal DNA-
replica:e en DNA-transcrip:e plaatsvinden.
Mitochondriën
De mitochondriën staan in voor de produc:e van energie, meer specifiek ATP. Het
verbruik van O
Ze zijn belangrijk voor metabole omzeRngen zoals de oxida:e van vetzuren, de
krebscyclus etc.
Mitochondriën kunnen verschillende vormen aannemen
- Individueel langwerpig
- Netwerk
Het endoplasmaDsch reDculum
Het ruw ER
- Synthese van eiwiGen
- Modifica:e van deze eiwiGen
Het glad ER
- Synthese van lipiden
2
,Golgi-apparaat
Staat in voor de modifica:e van eiwiGen die uit het RER komen en zorgt voor de sortering van eiwiGen naar lysosomen,
plasmamembraan.
Peroxisomen
Hun func:e varieert naargelang het celtype. In menselijke cellen staan ze in voor de
lipidenmetabolsime en metabolisme van reac:eve zuurstofradicalen.
Het cytoskelet
GeeQ mechanische sterkte, zal de vorm van de cel bepalen
en maakt beweging mogelijk
Chloroplast
Staan in voor de fotosynthese. Ze hebben een dubbele membraan en thylakoid membraan. Ze bevaGen hun eigen DNA.
3
, DE CHEMIE VAN HET LEVEN
De biomoleculen
+ Bestaande uit bepaalde atomen
+ Meestal polymeren
+ Biochemische reac-es in ons lichaam
Monomeer Polymeer
Suikers (glucose) Polysachariden
Vetzuren Lipiden
Aminozuren EiwiDen
Nucleo-den Nucleïnezuren
De cel is opgebouwd uit koolstofverbindingen
KoolwaterstoIetens
Verzadigde koolwaterstoIetens
Onverzadigde koolwaterstoIetens
4
