Evidence based werken 2
1. Inleidende begrippen
1.1 De 5 stappen van EBP
1.het klinische probleem vertalen in een onderzoeksvraag
2.efficiënt zoeken naar het beste bewijsmateriaal
3.kritisch beoordelen en evalueren van de literatuur op validiteit, kwaliteit en
toepasbaarheid
4.bevindingen in de praktijk toepassen
5.regelmatig evalueren van het proces en de resultaten
=> kennis over dateverwerking is fundamenteel om stap 3 en 4 te kunnen uitvoeren
in de praktijk
1.2 Kwantitatief versus kwalitatief onderzoek
Doelstellingen bij dit onderdeel:
= je kent het verschil tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek
= je kan de meerwaarde van triangulatie benoemen
1.2.1 Opdeling in dataverwerking
Notities:
= kwantitatief onderzoek
= kwantiteit wordt uitgedrukt met cijfers
= je wilt een bepaalde trend gaan onderzoeken in een bepaalde
doelgroep
= je doet dit aan de hand van cijfers
= geen enkele woorden komen hier aan bod, je gaat scores geven aan de
woorden
= woorden kunnen wel omgezet worden in cijfers
= bijvoorbeeld als je van alle studenten iets te weten wilt kan je de vragen
stellen aan de
hand van een 5 punten schaal
= kwalitatief onderzoek
= kwaliteit wordt uitgedrukt met woorden
= talige info
= bijvoorbeeld hoe voelen de nieuwe studenten zich bij het starten aan de hoge
school?
= je gaat de vragen stellen, een interview doen
= je krijgt dus uitgeschreven informatie, niet op basis van cijfer gegevens
= de verwerking van de woorden doen we door te gaan selecteren, je gaat
zoeken naar
specifieke woorden
Kwantitati
Kwalitatief
ef
onderzoek
onderzoek
Talige info
vanuit het 1
Cijfermatige
perspectief
info
van de
onderzochte
, Betekenisvolle
Statistiek
begrippen
Kwantitatief onderzoek versus kwalitatief onderzoek
Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek
Meetbaar Moeilijk meetbaar
Komen tot cijfers Geen numerieke waardes
Cijfers, tabellen, grafieken en statistieken ‘verbale’ rapportering
Bijvoorbeeld lengte, gewicht of snelheid Bijvoorbeeld gevoelens van persoon
Objectief Subjectief
Vragenlijsten Interview, focus-groepen
Groot aantal personen Beperkt aantal personen
Relatief snel Vraagt meer tijd
Om bepaalde theorieën, modellen of Vormen van hypothesen
hypothesen te bevestigen
Oefening: is het kwantitatief onderzoek of kwalitatief onderzoek
- hij eet 8 maaltijden per dag?
o Kwantitatief onderzoek
o Hoe maak je er een kwalitatief onderzoek van?
Door de cijfers weg te doen, hij eet veel doorheen de dag
- Het boek is een internationale besteller
o Kwalitatief onderzoek
o Hoe maak je er een kwantitatief onderzoek van?
Het werd 2000 keer verkocht
Het boek is in 49 talen vertaald
- Het meten van de handknijpkracht patiënten met reumatoïde artritis na vier
weken behandeling via ergotherapeutische interventies
o Kwantitatief onderzoek
Kijken naar het woord meten ( het is niet omdat er meten staat dat
het altijd kwantitatief is )
1.2.2 Triangulatie
Het combineren van kwantitatief en kwalitatief onderzoek
= het combineert dus cijfers en woorden
1.2.2.1 illustratie biopsychosociaal redeneren
Fase 1: focusgroepen
- Via interview willen de onderzoekers komen tot dimensies en subthema’s die
werden aangehaald door zorgverstrekkers, beleidsmakers, opleiders en cliënten
met betrekking tot het biopscyhosociaal redeneren
- Focus van deze fase
2
, o In de diepte peilen naar een concept met als doel dit concept te
concretiseren in dimensies, onderdelen, elementen,…
- Kwalitatief onderzoek
o Een beperkte maar representatieve groep deelnemers
o Verkennend
Fase 2: suveystudie
- Een digitale vragenlijst werd geconstrueerd en afgenomen bij zorgprofessionals
en beleidsmakers
- Focus van deze fase
o In kaart brengen van de perceptie / ideeën van deelnemers met
betrekking tot biopsychosociaal redeneren
- Kwantitatief onderzoek
o Afgenomen bij een grote groep deelnemers
o Vast omlijnde vragenlijst met stellingen
1.3 Eenheden en variabelen
Doelstellingen bij dit onderdeel
= je weet dat variabelen een meetniveau hebben
= je kent de 4 verschillende meetniveaus van variabelen en kan de verschillen
uitleggen in
eigen woorden
= je kan een onderzoeksvraag herleiden naar zijn variabelen
= je kan het meetniveau van gegeven variabelen benoemen
= je kan de afhankelijke en de onafhankelijke variabele herkennen in een
onderzoeksvraag
Eenheden
- De basisobjecten waarvan we bepaalde kenmerken willen weten
o Bijvoorbeeld: personen, scholen,… en intelligentie, aantal studenten,…
Variabelen
- De gemeten kenmerken
o Bijvoorbeeld: score op een intelligentietest, het aantal studenten
Het gemeten kenmerk word uitgedrukt in een waarde
- Woordelijke uitdrukking
o Bijvoorbeeld: iemand is gemiddeld begaafd
o Categorische of kwalitatieve variabele
Let op: kunnen ook worden omgezet in getal om statistiek te kunnen
toepassen
Bijvoorbeeld: gelsacht ( man = 1 en vrouw = 2 )
- Numerieke uitdrukking
3
, o Bijvoorbeeld: iemand behaalt een IQ-score van 100
o Numerieke of kwantitatieve variabele
Discrete variabelen: alleen hele waarden
Continue variabelen: alle mogelijke waarden
1.3.1 Eerste onderscheidende dimensie ( waarde )
Nominaal
Categorisc
h
Ordinaal
Variabelen
Interval
Numeriek
Ratio
- Nominale variabele
o Bijvoorbeeld: geslacht, kleuren, dieren,…
o Geen rangschikking tussen de categorieën
Ze staan gewoon naast elkaar
- Ordinale variabele
o Bijvoorbeeld: vooropleiding: 1: lager onderwijs 2: secundair onderwijs 3:
bachelor 4: master
o Er is een orde tussen de categorieën
o Maar geen gelijke afstand tussen elk van deze waarden
Het interval tussen de verschillende categorieën is niet gelijk
Bijvoorbeeld een bachelor kan 3 jaar zijn maar ook 4 of 5 jaar
duren
- Interval variabele
o Bijvoorbeeld: temperaturen uitgedrukt in Celcius
o Er is een orde tussen de categorieën
o Er is ook een vaste meeteenheid ( gelijke afstand tussen de waarden )
o Geen absoluut nulpunt
- De likert-schaal van 5 items: interval schaal
o Bijvoorbeeld:
- Ratio variabele
o Bijvoorbeeld: score op wiskunde in de laatste jaar SO
o Duidelijke ordening
o Vaste meeteenheid ( gelijke afstand tussen de waarden )
o Absoluut nulpunt
4
1. Inleidende begrippen
1.1 De 5 stappen van EBP
1.het klinische probleem vertalen in een onderzoeksvraag
2.efficiënt zoeken naar het beste bewijsmateriaal
3.kritisch beoordelen en evalueren van de literatuur op validiteit, kwaliteit en
toepasbaarheid
4.bevindingen in de praktijk toepassen
5.regelmatig evalueren van het proces en de resultaten
=> kennis over dateverwerking is fundamenteel om stap 3 en 4 te kunnen uitvoeren
in de praktijk
1.2 Kwantitatief versus kwalitatief onderzoek
Doelstellingen bij dit onderdeel:
= je kent het verschil tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek
= je kan de meerwaarde van triangulatie benoemen
1.2.1 Opdeling in dataverwerking
Notities:
= kwantitatief onderzoek
= kwantiteit wordt uitgedrukt met cijfers
= je wilt een bepaalde trend gaan onderzoeken in een bepaalde
doelgroep
= je doet dit aan de hand van cijfers
= geen enkele woorden komen hier aan bod, je gaat scores geven aan de
woorden
= woorden kunnen wel omgezet worden in cijfers
= bijvoorbeeld als je van alle studenten iets te weten wilt kan je de vragen
stellen aan de
hand van een 5 punten schaal
= kwalitatief onderzoek
= kwaliteit wordt uitgedrukt met woorden
= talige info
= bijvoorbeeld hoe voelen de nieuwe studenten zich bij het starten aan de hoge
school?
= je gaat de vragen stellen, een interview doen
= je krijgt dus uitgeschreven informatie, niet op basis van cijfer gegevens
= de verwerking van de woorden doen we door te gaan selecteren, je gaat
zoeken naar
specifieke woorden
Kwantitati
Kwalitatief
ef
onderzoek
onderzoek
Talige info
vanuit het 1
Cijfermatige
perspectief
info
van de
onderzochte
, Betekenisvolle
Statistiek
begrippen
Kwantitatief onderzoek versus kwalitatief onderzoek
Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek
Meetbaar Moeilijk meetbaar
Komen tot cijfers Geen numerieke waardes
Cijfers, tabellen, grafieken en statistieken ‘verbale’ rapportering
Bijvoorbeeld lengte, gewicht of snelheid Bijvoorbeeld gevoelens van persoon
Objectief Subjectief
Vragenlijsten Interview, focus-groepen
Groot aantal personen Beperkt aantal personen
Relatief snel Vraagt meer tijd
Om bepaalde theorieën, modellen of Vormen van hypothesen
hypothesen te bevestigen
Oefening: is het kwantitatief onderzoek of kwalitatief onderzoek
- hij eet 8 maaltijden per dag?
o Kwantitatief onderzoek
o Hoe maak je er een kwalitatief onderzoek van?
Door de cijfers weg te doen, hij eet veel doorheen de dag
- Het boek is een internationale besteller
o Kwalitatief onderzoek
o Hoe maak je er een kwantitatief onderzoek van?
Het werd 2000 keer verkocht
Het boek is in 49 talen vertaald
- Het meten van de handknijpkracht patiënten met reumatoïde artritis na vier
weken behandeling via ergotherapeutische interventies
o Kwantitatief onderzoek
Kijken naar het woord meten ( het is niet omdat er meten staat dat
het altijd kwantitatief is )
1.2.2 Triangulatie
Het combineren van kwantitatief en kwalitatief onderzoek
= het combineert dus cijfers en woorden
1.2.2.1 illustratie biopsychosociaal redeneren
Fase 1: focusgroepen
- Via interview willen de onderzoekers komen tot dimensies en subthema’s die
werden aangehaald door zorgverstrekkers, beleidsmakers, opleiders en cliënten
met betrekking tot het biopscyhosociaal redeneren
- Focus van deze fase
2
, o In de diepte peilen naar een concept met als doel dit concept te
concretiseren in dimensies, onderdelen, elementen,…
- Kwalitatief onderzoek
o Een beperkte maar representatieve groep deelnemers
o Verkennend
Fase 2: suveystudie
- Een digitale vragenlijst werd geconstrueerd en afgenomen bij zorgprofessionals
en beleidsmakers
- Focus van deze fase
o In kaart brengen van de perceptie / ideeën van deelnemers met
betrekking tot biopsychosociaal redeneren
- Kwantitatief onderzoek
o Afgenomen bij een grote groep deelnemers
o Vast omlijnde vragenlijst met stellingen
1.3 Eenheden en variabelen
Doelstellingen bij dit onderdeel
= je weet dat variabelen een meetniveau hebben
= je kent de 4 verschillende meetniveaus van variabelen en kan de verschillen
uitleggen in
eigen woorden
= je kan een onderzoeksvraag herleiden naar zijn variabelen
= je kan het meetniveau van gegeven variabelen benoemen
= je kan de afhankelijke en de onafhankelijke variabele herkennen in een
onderzoeksvraag
Eenheden
- De basisobjecten waarvan we bepaalde kenmerken willen weten
o Bijvoorbeeld: personen, scholen,… en intelligentie, aantal studenten,…
Variabelen
- De gemeten kenmerken
o Bijvoorbeeld: score op een intelligentietest, het aantal studenten
Het gemeten kenmerk word uitgedrukt in een waarde
- Woordelijke uitdrukking
o Bijvoorbeeld: iemand is gemiddeld begaafd
o Categorische of kwalitatieve variabele
Let op: kunnen ook worden omgezet in getal om statistiek te kunnen
toepassen
Bijvoorbeeld: gelsacht ( man = 1 en vrouw = 2 )
- Numerieke uitdrukking
3
, o Bijvoorbeeld: iemand behaalt een IQ-score van 100
o Numerieke of kwantitatieve variabele
Discrete variabelen: alleen hele waarden
Continue variabelen: alle mogelijke waarden
1.3.1 Eerste onderscheidende dimensie ( waarde )
Nominaal
Categorisc
h
Ordinaal
Variabelen
Interval
Numeriek
Ratio
- Nominale variabele
o Bijvoorbeeld: geslacht, kleuren, dieren,…
o Geen rangschikking tussen de categorieën
Ze staan gewoon naast elkaar
- Ordinale variabele
o Bijvoorbeeld: vooropleiding: 1: lager onderwijs 2: secundair onderwijs 3:
bachelor 4: master
o Er is een orde tussen de categorieën
o Maar geen gelijke afstand tussen elk van deze waarden
Het interval tussen de verschillende categorieën is niet gelijk
Bijvoorbeeld een bachelor kan 3 jaar zijn maar ook 4 of 5 jaar
duren
- Interval variabele
o Bijvoorbeeld: temperaturen uitgedrukt in Celcius
o Er is een orde tussen de categorieën
o Er is ook een vaste meeteenheid ( gelijke afstand tussen de waarden )
o Geen absoluut nulpunt
- De likert-schaal van 5 items: interval schaal
o Bijvoorbeeld:
- Ratio variabele
o Bijvoorbeeld: score op wiskunde in de laatste jaar SO
o Duidelijke ordening
o Vaste meeteenheid ( gelijke afstand tussen de waarden )
o Absoluut nulpunt
4
