Gender- en diversiteitsstudies
Semester 1 – 2024
Voor het examen: teksten lezen. Vooral het hoofdargument van de tekst
begrijpen en kennen.
Examen = enkele korte theoretische vragen + twee open vragen waarin
zaken geargumenteerd moeten worden en waar er linken moeten gelegd
hebben.
Inhoud
1. Gender................................................................................................................ 5
1.1. Het concept gender...................................................................................... 5
1.2. Geschiedenis van gender............................................................................. 5
1.2.1. John Money (1921 – 2006)......................................................................6
1.2.2. Robbert Stoller (1924 – 1991)................................................................6
1.2.3. Man/vrouw zijn als culturele constructie................................................7
1.2.4. Introductie van gender in feministische literatuur (jaren 60 – 70).........9
1.2.5. Culturele verklaringen voor de onderdrukking van vrouwen................10
1.2.6. Verschildenken..................................................................................... 10
1.2.7. Vrouwenstudies vs. Genderstudies......................................................11
1.2.8. Invraagstelling van categorie “vrouw’ (jaren 80).................................11
1.2.9. Joan Scott, gender, a useful category of historical analysis (1986)......13
1.2.10. Gender als performance (jaren 90)....................................................14
1.2.11. Kritiek op oppositie sekse/gender (jaren 2000)..................................16
2. Diversiteit......................................................................................................... 17
2.1. Wat is diversiteit?....................................................................................... 17
2.2. Diversiteit in het publieke domein..............................................................17
2.3. Diversiteit in regelgeving en wetten..........................................................17
2.4. Diversiteit in de wetenschappen................................................................18
2.5. Diversiteit in gender................................................................................... 18
2.6. Diversiteit binnen dit vak........................................................................... 19
2.6.1. Wat is diversiteit?................................................................................. 19
3. Intersectionaliteit............................................................................................. 19
3.1. Ontstaan intersectionaliteit........................................................................19
3.2. Black feminism........................................................................................... 20
3.3. Intersectionele theorie............................................................................... 20
3. Kernideeën van intersectionaliteit....................................................................20
3.1. Rol van privileges: mannelijkheid, witheid en heteroseksualiteit...............21
1
, 3.1.1. Rol van privilege................................................................................... 21
4. Controverses rond intersectionaliteit+.............................................................21
5. intersectionaliteit als een methode..................................................................22
5.1. de rol van standpunt theorie......................................................................22
5.2. Intersectionality as a method (Mackinnon, 2013)......................................22
5.3. intersectionaliteit: ‘asking the other question’ (Matsuda, 1991)................23
5.4. intersectionaliteit in de praktijk..................................................................23
5.5. een nieuw intersectioneel model (De vries, 2015).....................................23
5.5.1. de toepassing van het model De vries.................................................23
6. conclusie.......................................................................................................... 24
7. Gender, diversiteit en het lichaam...................................................................24
7.1. Body positivity............................................................................................ 24
7.2. ontstaan en ontwikkeling van BPB.............................................................25
7.2.1. fat acceptance movement...................................................................25
7.2.2. feministische en black awareness activism..........................................25
7.2.3. Feministische literatuur........................................................................26
7.2.4. De BPM................................................................................................. 26
7.2.5. Kritieken op BP..................................................................................... 27
8. Variaties in geslachtskenmerken......................................................................29
8.1. definities en terminologie...........................................................................29
8.1.1. variaties in geslachtskenmerken..........................................................29
8.2. denken over interseke................................................................................ 29
8.2.1. oudheid en middeleeuwen...................................................................29
8.2.2. 17de en 18de eeuw................................................................................ 29
8.2.3. laat 18de- begin 19de eeuw....................................................................29
8.2.4. Tweede helft 20ste eeuw........................................................................30
8.2.4. intersekse activisme in de jaren ‘90.....................................................30
8.2.5. shift in beleid vanaf 2005.....................................................................30
8.2.6. gebruikte terminologie.........................................................................31
8.2.7. evolutie naar een patient-gecentreerde zorg.......................................31
8.3. ervaringen en visies van intersekse personen...........................................31
8.3.1. gevoel tov overkoepelende term..........................................................31
8.3.2. stigma.................................................................................................. 32
8.3.3. openheid over de conditie....................................................................32
9. Gender, ras en etniciteit................................................................................... 32
9.1. niveaus van intersectionele analyse (anthias, 2013).................................32
9.1.1. het concept ‘ras’.................................................................................. 33
2
, 9.1.2. het concept etniciteit...........................................................................33
9.2. Case studies............................................................................................... 33
9.2.1. Ongelijkheid en discriminatie in prekoloniaal, koloniaal en onafhankelijk
Rwanda.......................................................................................................... 33
9.2.2. Zuid-Afrika............................................................................................ 38
10. Culturele diversiteit en transnationaal feminisme..........................................42
10.1. Wat zijn HCP/SCP?.................................................................................... 42
10.1.1. CEDAW 1979...................................................................................... 42
10.2. moeilijkheden voor studie van HCP..........................................................43
10.3. FGC in Egypte........................................................................................... 43
10.3.1. Wat is FGM/C...................................................................................... 43
10.3.2. FGC, feminisme en antropologie........................................................43
10.3.2. Contexten en betekenissen van FGC (hangt af van land tot land).....43
10.3.3. Contextualiseren van campagnes: koloniale periode.........................44
10.3.4. Antropologische kritiek van anti-FGC campagnes..............................44
10.3.5. Naar een relationele benadering........................................................44
10.3.6. The politics of comparison (Pedwell)..................................................45
10.4. Case studie: anti-FGC in Egypte...............................................................45
10.4.1. Vormen van activisme........................................................................45
10.4.2. Politics of awareness-raising..............................................................46
10.5. Vroege huwelijken onder Syrische vluchtelingen in Jordanië....................47
11. Gender en seksualiteit: queer studies............................................................47
11.1. Wat is queer?............................................................................................ 47
11.2. Queerstudies............................................................................................ 47
12. Leeftijdsstudies............................................................................................... 48
12.1. Leeftijd en queer studies..........................................................................48
12.2. Queer studies: later-in-life intimacies.......................................................49
12.3. Conclusie.................................................................................................. 49
13. Een geschiedenis van ‘ras’............................................................................. 50
13.1. It’s not about what race is but about what race does (Lentin, 2015).......50
13.2. Wat doet ‘ras’?......................................................................................... 50
13.3. De uitvinding van het ras.........................................................................50
13.3.1. Middeleeuwen.................................................................................... 50
13.3.2. Verlichting: 17de en 18de eeuw............................................................52
13.4. De uitvinding van ras en witheid..............................................................52
13.5. 18de en 19de eeuw: politieke economie.....................................................53
13.6. Wetenschappelijk racisme, cultureel racisme en het begrip ‘ras’.............54
3
, 13.7. Eerste wereldoorlog, 1914-1918..............................................................55
13.8. Tweede wereldoorlog, 1939-1945.............................................................56
13.9. Na de tweede wereldoorlog, 1945-1975...................................................56
13.10. Conclusie; wat ras doet..........................................................................56
14. Sociale rechten............................................................................................... 56
14.1. Historische oorsprong, transformaties en hedendaagse uitdagingen.......56
14.2. onderbescherming/ niet-opname rechten................................................57
14.3. Burgerschap............................................................................................. 57
14.4. geleefd burgerschap................................................................................ 57
14.5. sociaalwerkperspectief............................................................................. 58
15. Dak-en thuisloosheid bij jongvolwassenen: cijfers en geleefde ervaringen van
jongeren............................................................................................................... 58
16. Gender, religie en nieuw rechts......................................................................60
16.1. secularisme en post-secularisme.............................................................60
16.1.1. Religious agency herzien....................................................................60
16.1.2. Islam in een seculiere samenleving...................................................61
16.2. Islamofobie als vorm van racisme............................................................61
16.2.1. Runnymede trust definitie (1997)......................................................62
16.2.2. Wat is islamofobie.............................................................................. 62
16.3. Islamofobie als vorm van racisme............................................................63
16.4. Islamofobie als governmentality.............................................................64
16.5. Islamofobie in Vlaanderen (case study)....................................................64
16.6. rechts: instrumentalisering van vrouwenrechten en anti-gender
mobilisatie......................................................................................................... 65
16.6.1. homonationalisme.............................................................................. 65
16.6.2. femonationalisme............................................................................... 66
16.6.3. anti-gender bewegingen....................................................................66
17. Inleiding tot trans studies & trans poëtica......................................................66
17.1. Trans studies............................................................................................ 66
17.2. Trans-…?................................................................................................... 66
17.3. Trans als categorie................................................................................... 67
17.4. Korte geschiedenis................................................................................... 67
17.5. trans studies............................................................................................. 69
17.6. Trans studies: voor wie?........................................................................... 69
17.7. trans narratieven en literatuur................................................................69
17.7.1. Vergelijking met Frankenstein............................................................70
17.2. Poezië....................................................................................................... 70
18. Disability studies............................................................................................ 71
4
, 18.1. Ontstaan en historiek............................................................................... 71
18.2. Voorlopers in de VS.................................................................................. 71
18.2.1. Burgerrechtenbeweging jaren ’70 en ’80...........................................71
18.2.2. Disability als een sociale minderheid – Hahn (1988)..........................72
18.2.3. Academische institutionalisering........................................................72
18.3. Voorlopers in de VK.................................................................................. 72
18.4. sociaal model........................................................................................... 73
18.4.1. Sterktes van het sociaal model..........................................................73
18.4.2. tekortkomingen van sociaal model.....................................................73
18.4.3. Verdere ontwikkeling binnen academische context...........................73
18.5. Wat keert altijd terug? (Fergunson en Nussbaum)....................................73
18.6. case study: het maakbare kind.................................................................74
1. Gender
1.1. Het concept gender
Gender = sekseverschil, seksueel verschil, … maar term gender is ondertussen
gekend.
Het woord is ontstaan om het verschil met sekse te weergeven. Ervoor was er
enkel het woord ‘sekse’ die je ook als ‘geslacht’ kan vertalen. Sekse wordt vaak
in de vertaling van geslacht vaak geassocieerd met het biologische aspect en
het geeft een idee dat het iets natuurlijks is en vanzelfsprekend .
Het concept sekse voordat het woord gender bestond, was niet enkel biologisch
1.2. Geschiedenis van gender
Eerst en vooral werd het concept ‘gender’ gebruikt in de grammatica. In veel
talen is er een onderscheid tussen mannelijke en vrouwelijke woorden. de term
werd dus gebruikt omdat er het biologische aspect niets te maken heeft met de
taal.
De nood om een andere term te gebruiken kwam uit de 20 ste eeuw waar er
meer kritiek werd gegeven op denken dat heel volledig bepaald was
(deterministisch).
Vanaf de jaren ’20, maar vooral in de jaren ’50 begonnen sociologen en
antropologen begonnen ze het woord ‘sekse’ te gebruiken, waarmee ze niet
louter het biologische mee bedoelen. Ze spreken dan over sekse rollen. Voor de
term gender er was.
De ‘gender’ werd binnengebracht binnen de wetenschappelijke literatuur vanaf
de jaren 1950 door twee psychologen/psychiaters:
- John Money
- Joan Hampson
5
, 1.2.1. John Money (1921 – 2006)
De eerste die de term ‘gender’ binnenbracht in de wetenschappelijke literatuur. –
> voor zijn werk met betrekking tot intersekse.
Intersekse personen = personen die geboren worden met fysieke of biologische
kenmerken die niet volledig passen binnen de typische definities van man of
vrouw.
Wat men deed in deze periode bij intersekse personen bij de geboorte,
ging men vaak deze kinderen opereren zonder de ouders te consulteren en
vaak opereren om ervoor te zorgen dat het kind toch duidelijk in één sekse
paste. moeten nagaan of die kinderen hun identiteit dan juist gaat
ontwikkelen.
Nieuwe concepten zoals: gender, genderrol (1955), genderrol en – oriëntatie.
niet toevallig dat ze de term ‘gender’ genomen hebben: Money liet zich
inspireren op taal en zei kinderen leren gender zoals ze een taal leren; wat
vooral telt is wat ouders je leren. Je leert hoe je je moet gedragen net zoals
je een taal leert. Het biologisch geslacht determineert niet iemand
genderrol en oriëntatie, het is eerder iets dat je aanleert.
Kwam vanuit onderzoek: kinderen die geen duidelijk geslacht hebben kunnen
toch een duidelijk gender identiteit ontwikkelen.
Definitie van term gender:
“The term gender role is used to signify all those things that a person says or
does to
disclose himself or herself as having the status of boy or man, girl or woman,
respectively.
It includes, but is not restricted to, sexuality in the sense of eroticism.”
Legt de focus op wat je doet of wat je zegt, dat het eigenlijk iets is wat je
toont. Het is niet iets dat je noodzakelijkerwijze al in je hebt. Het is wat je
aanleert door jouw omgeving.
Wat je aanleert van kinds af aan, is echt wel de genderidentiteit die je gaat
hebben en die vanzelfsprekend en natuurlijk aanvoelt. Je kunt wel andere
bijleren, maar het is niet zo evident om diezelfde natuurlijkheid te vinden. (~
vergelijking taal en moedertaal)
1.2.2. Robbert Stoller (1924 – 1991)
Psychiater die verder bouwde op het werk van John Money, werkte met
intersekse personen. Richtte als eerste een research clinic op die met gender te
maken had. (focus op stoornissen en problemen)
Hij bracht een boek uit in 1968: “sex and gender” waarbij de term gender in niet-
linguïstische vorm werd gebruikt, werd voor het eerst gebruikt binnen de
psychologische literatuur. lanceert de term ‘gender identiteit’ i.p.v.
‘psychologische sekse’
Er kwam een jongen op 4 jarige leeftijd bij hem die geboren was zonder penis.
Hij speelde graag ruw en actief, voetbalde, worstelde, speelde met geweren,
haatte alles wat meisjesachtig was. Hij twijfelde niet dat hij een jongen was &
zijn gedrag bevestigden deze identiteit.
Normaal stereotype mannelijk gedrag
6
Semester 1 – 2024
Voor het examen: teksten lezen. Vooral het hoofdargument van de tekst
begrijpen en kennen.
Examen = enkele korte theoretische vragen + twee open vragen waarin
zaken geargumenteerd moeten worden en waar er linken moeten gelegd
hebben.
Inhoud
1. Gender................................................................................................................ 5
1.1. Het concept gender...................................................................................... 5
1.2. Geschiedenis van gender............................................................................. 5
1.2.1. John Money (1921 – 2006)......................................................................6
1.2.2. Robbert Stoller (1924 – 1991)................................................................6
1.2.3. Man/vrouw zijn als culturele constructie................................................7
1.2.4. Introductie van gender in feministische literatuur (jaren 60 – 70).........9
1.2.5. Culturele verklaringen voor de onderdrukking van vrouwen................10
1.2.6. Verschildenken..................................................................................... 10
1.2.7. Vrouwenstudies vs. Genderstudies......................................................11
1.2.8. Invraagstelling van categorie “vrouw’ (jaren 80).................................11
1.2.9. Joan Scott, gender, a useful category of historical analysis (1986)......13
1.2.10. Gender als performance (jaren 90)....................................................14
1.2.11. Kritiek op oppositie sekse/gender (jaren 2000)..................................16
2. Diversiteit......................................................................................................... 17
2.1. Wat is diversiteit?....................................................................................... 17
2.2. Diversiteit in het publieke domein..............................................................17
2.3. Diversiteit in regelgeving en wetten..........................................................17
2.4. Diversiteit in de wetenschappen................................................................18
2.5. Diversiteit in gender................................................................................... 18
2.6. Diversiteit binnen dit vak........................................................................... 19
2.6.1. Wat is diversiteit?................................................................................. 19
3. Intersectionaliteit............................................................................................. 19
3.1. Ontstaan intersectionaliteit........................................................................19
3.2. Black feminism........................................................................................... 20
3.3. Intersectionele theorie............................................................................... 20
3. Kernideeën van intersectionaliteit....................................................................20
3.1. Rol van privileges: mannelijkheid, witheid en heteroseksualiteit...............21
1
, 3.1.1. Rol van privilege................................................................................... 21
4. Controverses rond intersectionaliteit+.............................................................21
5. intersectionaliteit als een methode..................................................................22
5.1. de rol van standpunt theorie......................................................................22
5.2. Intersectionality as a method (Mackinnon, 2013)......................................22
5.3. intersectionaliteit: ‘asking the other question’ (Matsuda, 1991)................23
5.4. intersectionaliteit in de praktijk..................................................................23
5.5. een nieuw intersectioneel model (De vries, 2015).....................................23
5.5.1. de toepassing van het model De vries.................................................23
6. conclusie.......................................................................................................... 24
7. Gender, diversiteit en het lichaam...................................................................24
7.1. Body positivity............................................................................................ 24
7.2. ontstaan en ontwikkeling van BPB.............................................................25
7.2.1. fat acceptance movement...................................................................25
7.2.2. feministische en black awareness activism..........................................25
7.2.3. Feministische literatuur........................................................................26
7.2.4. De BPM................................................................................................. 26
7.2.5. Kritieken op BP..................................................................................... 27
8. Variaties in geslachtskenmerken......................................................................29
8.1. definities en terminologie...........................................................................29
8.1.1. variaties in geslachtskenmerken..........................................................29
8.2. denken over interseke................................................................................ 29
8.2.1. oudheid en middeleeuwen...................................................................29
8.2.2. 17de en 18de eeuw................................................................................ 29
8.2.3. laat 18de- begin 19de eeuw....................................................................29
8.2.4. Tweede helft 20ste eeuw........................................................................30
8.2.4. intersekse activisme in de jaren ‘90.....................................................30
8.2.5. shift in beleid vanaf 2005.....................................................................30
8.2.6. gebruikte terminologie.........................................................................31
8.2.7. evolutie naar een patient-gecentreerde zorg.......................................31
8.3. ervaringen en visies van intersekse personen...........................................31
8.3.1. gevoel tov overkoepelende term..........................................................31
8.3.2. stigma.................................................................................................. 32
8.3.3. openheid over de conditie....................................................................32
9. Gender, ras en etniciteit................................................................................... 32
9.1. niveaus van intersectionele analyse (anthias, 2013).................................32
9.1.1. het concept ‘ras’.................................................................................. 33
2
, 9.1.2. het concept etniciteit...........................................................................33
9.2. Case studies............................................................................................... 33
9.2.1. Ongelijkheid en discriminatie in prekoloniaal, koloniaal en onafhankelijk
Rwanda.......................................................................................................... 33
9.2.2. Zuid-Afrika............................................................................................ 38
10. Culturele diversiteit en transnationaal feminisme..........................................42
10.1. Wat zijn HCP/SCP?.................................................................................... 42
10.1.1. CEDAW 1979...................................................................................... 42
10.2. moeilijkheden voor studie van HCP..........................................................43
10.3. FGC in Egypte........................................................................................... 43
10.3.1. Wat is FGM/C...................................................................................... 43
10.3.2. FGC, feminisme en antropologie........................................................43
10.3.2. Contexten en betekenissen van FGC (hangt af van land tot land).....43
10.3.3. Contextualiseren van campagnes: koloniale periode.........................44
10.3.4. Antropologische kritiek van anti-FGC campagnes..............................44
10.3.5. Naar een relationele benadering........................................................44
10.3.6. The politics of comparison (Pedwell)..................................................45
10.4. Case studie: anti-FGC in Egypte...............................................................45
10.4.1. Vormen van activisme........................................................................45
10.4.2. Politics of awareness-raising..............................................................46
10.5. Vroege huwelijken onder Syrische vluchtelingen in Jordanië....................47
11. Gender en seksualiteit: queer studies............................................................47
11.1. Wat is queer?............................................................................................ 47
11.2. Queerstudies............................................................................................ 47
12. Leeftijdsstudies............................................................................................... 48
12.1. Leeftijd en queer studies..........................................................................48
12.2. Queer studies: later-in-life intimacies.......................................................49
12.3. Conclusie.................................................................................................. 49
13. Een geschiedenis van ‘ras’............................................................................. 50
13.1. It’s not about what race is but about what race does (Lentin, 2015).......50
13.2. Wat doet ‘ras’?......................................................................................... 50
13.3. De uitvinding van het ras.........................................................................50
13.3.1. Middeleeuwen.................................................................................... 50
13.3.2. Verlichting: 17de en 18de eeuw............................................................52
13.4. De uitvinding van ras en witheid..............................................................52
13.5. 18de en 19de eeuw: politieke economie.....................................................53
13.6. Wetenschappelijk racisme, cultureel racisme en het begrip ‘ras’.............54
3
, 13.7. Eerste wereldoorlog, 1914-1918..............................................................55
13.8. Tweede wereldoorlog, 1939-1945.............................................................56
13.9. Na de tweede wereldoorlog, 1945-1975...................................................56
13.10. Conclusie; wat ras doet..........................................................................56
14. Sociale rechten............................................................................................... 56
14.1. Historische oorsprong, transformaties en hedendaagse uitdagingen.......56
14.2. onderbescherming/ niet-opname rechten................................................57
14.3. Burgerschap............................................................................................. 57
14.4. geleefd burgerschap................................................................................ 57
14.5. sociaalwerkperspectief............................................................................. 58
15. Dak-en thuisloosheid bij jongvolwassenen: cijfers en geleefde ervaringen van
jongeren............................................................................................................... 58
16. Gender, religie en nieuw rechts......................................................................60
16.1. secularisme en post-secularisme.............................................................60
16.1.1. Religious agency herzien....................................................................60
16.1.2. Islam in een seculiere samenleving...................................................61
16.2. Islamofobie als vorm van racisme............................................................61
16.2.1. Runnymede trust definitie (1997)......................................................62
16.2.2. Wat is islamofobie.............................................................................. 62
16.3. Islamofobie als vorm van racisme............................................................63
16.4. Islamofobie als governmentality.............................................................64
16.5. Islamofobie in Vlaanderen (case study)....................................................64
16.6. rechts: instrumentalisering van vrouwenrechten en anti-gender
mobilisatie......................................................................................................... 65
16.6.1. homonationalisme.............................................................................. 65
16.6.2. femonationalisme............................................................................... 66
16.6.3. anti-gender bewegingen....................................................................66
17. Inleiding tot trans studies & trans poëtica......................................................66
17.1. Trans studies............................................................................................ 66
17.2. Trans-…?................................................................................................... 66
17.3. Trans als categorie................................................................................... 67
17.4. Korte geschiedenis................................................................................... 67
17.5. trans studies............................................................................................. 69
17.6. Trans studies: voor wie?........................................................................... 69
17.7. trans narratieven en literatuur................................................................69
17.7.1. Vergelijking met Frankenstein............................................................70
17.2. Poezië....................................................................................................... 70
18. Disability studies............................................................................................ 71
4
, 18.1. Ontstaan en historiek............................................................................... 71
18.2. Voorlopers in de VS.................................................................................. 71
18.2.1. Burgerrechtenbeweging jaren ’70 en ’80...........................................71
18.2.2. Disability als een sociale minderheid – Hahn (1988)..........................72
18.2.3. Academische institutionalisering........................................................72
18.3. Voorlopers in de VK.................................................................................. 72
18.4. sociaal model........................................................................................... 73
18.4.1. Sterktes van het sociaal model..........................................................73
18.4.2. tekortkomingen van sociaal model.....................................................73
18.4.3. Verdere ontwikkeling binnen academische context...........................73
18.5. Wat keert altijd terug? (Fergunson en Nussbaum)....................................73
18.6. case study: het maakbare kind.................................................................74
1. Gender
1.1. Het concept gender
Gender = sekseverschil, seksueel verschil, … maar term gender is ondertussen
gekend.
Het woord is ontstaan om het verschil met sekse te weergeven. Ervoor was er
enkel het woord ‘sekse’ die je ook als ‘geslacht’ kan vertalen. Sekse wordt vaak
in de vertaling van geslacht vaak geassocieerd met het biologische aspect en
het geeft een idee dat het iets natuurlijks is en vanzelfsprekend .
Het concept sekse voordat het woord gender bestond, was niet enkel biologisch
1.2. Geschiedenis van gender
Eerst en vooral werd het concept ‘gender’ gebruikt in de grammatica. In veel
talen is er een onderscheid tussen mannelijke en vrouwelijke woorden. de term
werd dus gebruikt omdat er het biologische aspect niets te maken heeft met de
taal.
De nood om een andere term te gebruiken kwam uit de 20 ste eeuw waar er
meer kritiek werd gegeven op denken dat heel volledig bepaald was
(deterministisch).
Vanaf de jaren ’20, maar vooral in de jaren ’50 begonnen sociologen en
antropologen begonnen ze het woord ‘sekse’ te gebruiken, waarmee ze niet
louter het biologische mee bedoelen. Ze spreken dan over sekse rollen. Voor de
term gender er was.
De ‘gender’ werd binnengebracht binnen de wetenschappelijke literatuur vanaf
de jaren 1950 door twee psychologen/psychiaters:
- John Money
- Joan Hampson
5
, 1.2.1. John Money (1921 – 2006)
De eerste die de term ‘gender’ binnenbracht in de wetenschappelijke literatuur. –
> voor zijn werk met betrekking tot intersekse.
Intersekse personen = personen die geboren worden met fysieke of biologische
kenmerken die niet volledig passen binnen de typische definities van man of
vrouw.
Wat men deed in deze periode bij intersekse personen bij de geboorte,
ging men vaak deze kinderen opereren zonder de ouders te consulteren en
vaak opereren om ervoor te zorgen dat het kind toch duidelijk in één sekse
paste. moeten nagaan of die kinderen hun identiteit dan juist gaat
ontwikkelen.
Nieuwe concepten zoals: gender, genderrol (1955), genderrol en – oriëntatie.
niet toevallig dat ze de term ‘gender’ genomen hebben: Money liet zich
inspireren op taal en zei kinderen leren gender zoals ze een taal leren; wat
vooral telt is wat ouders je leren. Je leert hoe je je moet gedragen net zoals
je een taal leert. Het biologisch geslacht determineert niet iemand
genderrol en oriëntatie, het is eerder iets dat je aanleert.
Kwam vanuit onderzoek: kinderen die geen duidelijk geslacht hebben kunnen
toch een duidelijk gender identiteit ontwikkelen.
Definitie van term gender:
“The term gender role is used to signify all those things that a person says or
does to
disclose himself or herself as having the status of boy or man, girl or woman,
respectively.
It includes, but is not restricted to, sexuality in the sense of eroticism.”
Legt de focus op wat je doet of wat je zegt, dat het eigenlijk iets is wat je
toont. Het is niet iets dat je noodzakelijkerwijze al in je hebt. Het is wat je
aanleert door jouw omgeving.
Wat je aanleert van kinds af aan, is echt wel de genderidentiteit die je gaat
hebben en die vanzelfsprekend en natuurlijk aanvoelt. Je kunt wel andere
bijleren, maar het is niet zo evident om diezelfde natuurlijkheid te vinden. (~
vergelijking taal en moedertaal)
1.2.2. Robbert Stoller (1924 – 1991)
Psychiater die verder bouwde op het werk van John Money, werkte met
intersekse personen. Richtte als eerste een research clinic op die met gender te
maken had. (focus op stoornissen en problemen)
Hij bracht een boek uit in 1968: “sex and gender” waarbij de term gender in niet-
linguïstische vorm werd gebruikt, werd voor het eerst gebruikt binnen de
psychologische literatuur. lanceert de term ‘gender identiteit’ i.p.v.
‘psychologische sekse’
Er kwam een jongen op 4 jarige leeftijd bij hem die geboren was zonder penis.
Hij speelde graag ruw en actief, voetbalde, worstelde, speelde met geweren,
haatte alles wat meisjesachtig was. Hij twijfelde niet dat hij een jongen was &
zijn gedrag bevestigden deze identiteit.
Normaal stereotype mannelijk gedrag
6
