NEUROCHIRURGIE
LES 1
HYDROCEFALIE
Def/ toestand van toegenomen intracraniele CVS volume door onevenwicht productie-circulatie-
absorptie
à geeft ventriculire dilatatie en intracraniële overdruk (≠atrofie)
2 grote vormen van hydrocefalie
1) Obstructieve hydrocefalie
- Verstoorde circulatie tussen ventrikels of tussen ventrikels en subarachnoidale
ruimte
Oorzaken:
- Tumoren in/nabij ventrikel (vooral in de ochtend symptomen)
- Aqueductstenose
(je ziet geen zwart bandje meer bij de overgang 3de en 4de ventrikel)
- Intraventriculaire bloeding
- 4de ventrikel outflow obstructie (bv Blakes pouch bij kinderen)
1
, 2) Communicerende hydrocefalie
o Normale communicatie tussen ventrikels en subarachnoidale ruimte, maar absorptie
verstoord (of productie te hoog)
Oorzaken;
- Mengingeale infecties
- Meningeale carcinomatoses
- Subarachnoidale bloeding
- Normale druk hydrocefalie
o Gangmoeilijkheden
o Cognitieve achteruitgang
o Urinaire incontinentie
S/
– Hoofdpijn
– Nausea/braken (projectiel)
– ↓ bewustzijn (suf → coma)
– Papiloedeem
– Inklemming
S/ zuigeling
– Vertraagde psychomotore ontwikkeling
– Macrocranie
– Failure to thrive
– Geïrriteerd
– Gespannen fontanel
– Braken
– Sunsetting eyes
– Papiloedeem
– Opistotonus
– Inklemming
D/ MR,CT en echo
R/
- Oorzakelijk
- Medicamenteus (diamox)
- Shunting naar andere plek lichaam
o = Ventriculoperitoneaal, ventriculocardiaal
o Met valves om overdrainage te vermijden
o Complicaties
§ Infectie
• Wonde
• Ventriculitis
• Peritonitis
• Shunt nefritis (ventriculocardiale shunt)
§ Bloeding bij plaatsing
§ Malpositie ventrikelcatheter
2
, § Mechanische dysfunctie (Gem. levensduur 5j)
• Obstructie (catheter, valve, distaal)
• Scheur, disconnectie
§ Hydrodynamisch
• Overdrainage (+subdurale bloedingen)
• Onderdrainage
§ Recidiverende longembolen (ventriculocardiale shunt)
- Endoscopische derde ventriculostomie (gat maken bodem 3de ventrikel)
o Indicaties
§ Obstructieve hydrocefalie (best: aqueductstenose)
§ Op preoperatieve NMR voldoende grootte van foramen van Monro en derde
ventrikel
§ Minder goede resultaten bij
• Neonati en zuigelingen
• Spina bifida
o Complicaties
§ Bloeding
• Door passage endoscoop (plexus choroideus, foramen van Monro)
• Letsel arteria basilaris of perforante takken
§ Beschadiging
• Fornix
• Hypothalamus
• N. oculomotorius
§ Liquorlek door wonde
§ Ventriculitis (zz)
§ Plotse dood door occlusie van de stomie (casuïstiek)
- Soms tijdelijke externe drainage (ventriculo-externe drainage)
o Dericatie naar extern reservoir
o Omwille van verhoogde viscositeit of ventriculitis
o Tijdelijk: zodra helder: weanen of vervangen
Hydrocefalie à benigne intracraniële hypertensie
- Klachten: hoofdpijn, nausea,verminderde visusscherpte
- Oftalmologie: bilateraal papiloedeem
- LP: licht verhoogde druk (220mmH2O); gunstig effect van evacuatie
- CT/MR: geen abnormale bevindingen
!! risico op blindheid!!
- RF: PCOS? Anticonceptie en obesitas
3
, SPONTANE INTRACRANIËLE BLOEDINGEN
INTRACEREBRAAL HEMATOOM
- Bloederig CVA: 10-20% van alle CVA’s
- Mortaliteit 50-90%
- 80% supra-, 20% infratentorieel
- Arterieel
Oorzaken/
- Stollingsdeficit
- Vasculaire malformatie (AVM, cavernoma, aneurysma)
- (sterk gevasculariseerde) tumor
- Amyloid angiopathie
- Hemorrhagische omvorming ischemisch CVA
- Mycotisch aneurysma
- Drug-induced
Maar meestal geen onderliggende oorzaak (oudere leeftijd, chronisch arteriele hypertensie,
basale ganglia bleoding)
S/ afhankelijk van ligging en grootte
- 90% hemiplegie
- 50% suf
- 33% comateus
- Afasie, ataxie…
- Mogelijk hoofdpijn, nausea, braken (overdruk)
- Deficits bestrijken vaak >1 vaatgebied
- Vrij acuut, vaak progressief over eerste uren
GEEF GEEN BLOEDVERDUNNERS BIJ VERMOEDEN STROKE
D/
- CT schedel
- Diagnose bloeding
- Ligging
- Grootte en massa-effect
- Ventrikeldoorbraak/hydrocefalie
- Verdacht voor onderliggend letsel?
- Stollingsscreening
- Verdachte context, letsel vermoed op CT, jongere leeftijd
- MR, MR angio, CT angio, DSA
- Onmiddellijk of op later tijdstip
R/
- Evacuatie hematoom?
- Op basis van (achteruitgang) bewustzijnstoestand en massa-effect
- Niet: voor herstel deficits
4
LES 1
HYDROCEFALIE
Def/ toestand van toegenomen intracraniele CVS volume door onevenwicht productie-circulatie-
absorptie
à geeft ventriculire dilatatie en intracraniële overdruk (≠atrofie)
2 grote vormen van hydrocefalie
1) Obstructieve hydrocefalie
- Verstoorde circulatie tussen ventrikels of tussen ventrikels en subarachnoidale
ruimte
Oorzaken:
- Tumoren in/nabij ventrikel (vooral in de ochtend symptomen)
- Aqueductstenose
(je ziet geen zwart bandje meer bij de overgang 3de en 4de ventrikel)
- Intraventriculaire bloeding
- 4de ventrikel outflow obstructie (bv Blakes pouch bij kinderen)
1
, 2) Communicerende hydrocefalie
o Normale communicatie tussen ventrikels en subarachnoidale ruimte, maar absorptie
verstoord (of productie te hoog)
Oorzaken;
- Mengingeale infecties
- Meningeale carcinomatoses
- Subarachnoidale bloeding
- Normale druk hydrocefalie
o Gangmoeilijkheden
o Cognitieve achteruitgang
o Urinaire incontinentie
S/
– Hoofdpijn
– Nausea/braken (projectiel)
– ↓ bewustzijn (suf → coma)
– Papiloedeem
– Inklemming
S/ zuigeling
– Vertraagde psychomotore ontwikkeling
– Macrocranie
– Failure to thrive
– Geïrriteerd
– Gespannen fontanel
– Braken
– Sunsetting eyes
– Papiloedeem
– Opistotonus
– Inklemming
D/ MR,CT en echo
R/
- Oorzakelijk
- Medicamenteus (diamox)
- Shunting naar andere plek lichaam
o = Ventriculoperitoneaal, ventriculocardiaal
o Met valves om overdrainage te vermijden
o Complicaties
§ Infectie
• Wonde
• Ventriculitis
• Peritonitis
• Shunt nefritis (ventriculocardiale shunt)
§ Bloeding bij plaatsing
§ Malpositie ventrikelcatheter
2
, § Mechanische dysfunctie (Gem. levensduur 5j)
• Obstructie (catheter, valve, distaal)
• Scheur, disconnectie
§ Hydrodynamisch
• Overdrainage (+subdurale bloedingen)
• Onderdrainage
§ Recidiverende longembolen (ventriculocardiale shunt)
- Endoscopische derde ventriculostomie (gat maken bodem 3de ventrikel)
o Indicaties
§ Obstructieve hydrocefalie (best: aqueductstenose)
§ Op preoperatieve NMR voldoende grootte van foramen van Monro en derde
ventrikel
§ Minder goede resultaten bij
• Neonati en zuigelingen
• Spina bifida
o Complicaties
§ Bloeding
• Door passage endoscoop (plexus choroideus, foramen van Monro)
• Letsel arteria basilaris of perforante takken
§ Beschadiging
• Fornix
• Hypothalamus
• N. oculomotorius
§ Liquorlek door wonde
§ Ventriculitis (zz)
§ Plotse dood door occlusie van de stomie (casuïstiek)
- Soms tijdelijke externe drainage (ventriculo-externe drainage)
o Dericatie naar extern reservoir
o Omwille van verhoogde viscositeit of ventriculitis
o Tijdelijk: zodra helder: weanen of vervangen
Hydrocefalie à benigne intracraniële hypertensie
- Klachten: hoofdpijn, nausea,verminderde visusscherpte
- Oftalmologie: bilateraal papiloedeem
- LP: licht verhoogde druk (220mmH2O); gunstig effect van evacuatie
- CT/MR: geen abnormale bevindingen
!! risico op blindheid!!
- RF: PCOS? Anticonceptie en obesitas
3
, SPONTANE INTRACRANIËLE BLOEDINGEN
INTRACEREBRAAL HEMATOOM
- Bloederig CVA: 10-20% van alle CVA’s
- Mortaliteit 50-90%
- 80% supra-, 20% infratentorieel
- Arterieel
Oorzaken/
- Stollingsdeficit
- Vasculaire malformatie (AVM, cavernoma, aneurysma)
- (sterk gevasculariseerde) tumor
- Amyloid angiopathie
- Hemorrhagische omvorming ischemisch CVA
- Mycotisch aneurysma
- Drug-induced
Maar meestal geen onderliggende oorzaak (oudere leeftijd, chronisch arteriele hypertensie,
basale ganglia bleoding)
S/ afhankelijk van ligging en grootte
- 90% hemiplegie
- 50% suf
- 33% comateus
- Afasie, ataxie…
- Mogelijk hoofdpijn, nausea, braken (overdruk)
- Deficits bestrijken vaak >1 vaatgebied
- Vrij acuut, vaak progressief over eerste uren
GEEF GEEN BLOEDVERDUNNERS BIJ VERMOEDEN STROKE
D/
- CT schedel
- Diagnose bloeding
- Ligging
- Grootte en massa-effect
- Ventrikeldoorbraak/hydrocefalie
- Verdacht voor onderliggend letsel?
- Stollingsscreening
- Verdachte context, letsel vermoed op CT, jongere leeftijd
- MR, MR angio, CT angio, DSA
- Onmiddellijk of op later tijdstip
R/
- Evacuatie hematoom?
- Op basis van (achteruitgang) bewustzijnstoestand en massa-effect
- Niet: voor herstel deficits
4
