Les 1 (4/10)
MACROSCOPIE VAN HET PARODONTIUM
EXAMEN
- Teken een macroscopishce tekening met histologische details. (Deze tekening wordt
niet gegeven)
Voorbeeld: Doorsnede van een tand met gingivitis/parodontitis
Teken dan gezond én zieke situatie
- Theorie-gedeelte dat gegeven wordt tijdens prekliniek wordt ook gevraagd op het
examen.
Voorbeeld: Wat zijn de kenmerken van gingivitis en hoe ga je deze gebruiken om de
gingivitis-index op te meten? Hoe durf je het een te verklaren met het ander. Hoe ga
je een klinische meting verklaren door de histologische veranderingen die opkomen
bij gingivitis?
Het parodontium
= Peri (rond), odontos (tand)
Inleidende begrippen
Parodontologie = de wetenschap van de structuren rondom een tand
Parodontitis = een ontsteking van het parodontium en dus de structuren rondom een
tand
Gingivitis = een ontsteking van de gingiva/het tandvlees rondom de tand
Peri-implantitis = een ontsteking van de structuren rondom een implantaat
5 structuren die behoren tot het parodontium
De zichtbare structuren:
- De gingiva (1)
- De alveolaire mucosa (2)
De onzichtbare structuren:
- Het alveolair bot (3)
- Het parodontaal ligament (4)
Dit is de hangmat waarmee de tandwortel
vastzit aan het bot
- Het wortelcementum (5)
Dit is de buitenste laag van de tandwortel.
Deze is belangrijk omdat vezels die de tand
verankeren in deze structuur verankerd liggen.
1
,Les 1 (4/10)
De parodontale slijmvliezen
De parodontale slijmvliezen De huid/slijmvliezen
(gingiva en alveolaire mucosa)
- Niet gespecialiseerd epitheel - Gespecialiseerd epitheel
- Bevatten speekselklieren ter hoogte Uitzicht: Roder, vochtiger en gladder
van het palatum en de mucosa van Oorzaak: keratinisatie, pigmentatie,
de lippen vascularisatie, epitheeldikte
Dit is het verhemelte van een
roker. Een roker ontwikkelt
gemakkelijker parodontitis dan een
niet-roker. De
speekselklieruitgangen zijn hier
ontstoken door het continu roken.
Klinisch zien we dus hyperkeratose
(= soort van verlittekening) op het
verhemelte.
De zichtbare structuren (gingiva & alveolaire mucosa)
De gingiva (1) De alveolaire mucosa (2)
- Bleke structuur - Donkere structuur
- Licht roze (keratinisatie) - roder
- Taai, stevig en vast (collageen) - Elastisch, glad en zacht
Moet de schuurkrachten kunnen Geeft bewegingsvrijheid van de
weerstaan van het voedsel dat langs lippen en wangen.
de tanden afgeleidt.
- Stippeling (fusie retelijsten) - Geen stippeling
‘sinaasappel-effect’sinaasappel-effect’ - Positieve vaattekening
- Negatieve vaattekening
Het kleurverschil tussen beide is te verklaren doordat de gingiva zeer sterk gekeratiniseerd is
om het indringen van bacteriën en MO te voorkomen.
De alveolaire mucosa bevat veel bloedvaten wat een rode kleur geeft. TOCH is de gingiva het
best doorbloed. Dit wordt echter gemaskeerd door de keratinisatie.
2
, Les 1 (4/10)
Bepaling van de mucogingivale grens:
- Visueel: via de kleur (niet altijd representatief)
- Trektest: De beweegbaarheid controleren door aan de lippen te trekken.
Let op: Een gebit mag niet op het beweegbaar gedeelte komen omdat het
beweegbaar gedeelte dan schuurt over de rand van de prothese waardoor men
wonden krijgt. Dit mag dus maar reiken tot aan de mucogingivale grens.
Deze grens is ook zichtbaar op RX wanneer je de patient zijn mucosa laat bewegen.
- Lugol-test: Deze is gebaseerd op een dubbele joodoplossing (IKI) en zal glycogeen
kleuren. Glycogeen is de energiebron voor keratinisatie. Aangezien de gingiva sterk
gekeratiniseerd is en dus alle glycogeen verbruikt, zal deze niet aankleuren. De
alveolaire mucosa daarentegen wel.
Let op: Er is vaak een allergische reactie tegen dergelijke kleurstof waardoor dit
eigenlijk niet meer gebruikt wordt.
- Rimpeltest: Bij deze test plaats je de pocket-sonde evenwijdig met het vlak van
occlusie. Je duwt de mucosa in de incisale richting van de tand waardoor er een
rimpel zal ontstaan. Deze rimpel zal dus omhoog bewegen tot op een punt waar deze
niet meer verder kan omdat de mucosa op dit punt niet beweeglijk genoeg is. Op dit
punt bevindt zich dan de mucogingivale grens.
3
MACROSCOPIE VAN HET PARODONTIUM
EXAMEN
- Teken een macroscopishce tekening met histologische details. (Deze tekening wordt
niet gegeven)
Voorbeeld: Doorsnede van een tand met gingivitis/parodontitis
Teken dan gezond én zieke situatie
- Theorie-gedeelte dat gegeven wordt tijdens prekliniek wordt ook gevraagd op het
examen.
Voorbeeld: Wat zijn de kenmerken van gingivitis en hoe ga je deze gebruiken om de
gingivitis-index op te meten? Hoe durf je het een te verklaren met het ander. Hoe ga
je een klinische meting verklaren door de histologische veranderingen die opkomen
bij gingivitis?
Het parodontium
= Peri (rond), odontos (tand)
Inleidende begrippen
Parodontologie = de wetenschap van de structuren rondom een tand
Parodontitis = een ontsteking van het parodontium en dus de structuren rondom een
tand
Gingivitis = een ontsteking van de gingiva/het tandvlees rondom de tand
Peri-implantitis = een ontsteking van de structuren rondom een implantaat
5 structuren die behoren tot het parodontium
De zichtbare structuren:
- De gingiva (1)
- De alveolaire mucosa (2)
De onzichtbare structuren:
- Het alveolair bot (3)
- Het parodontaal ligament (4)
Dit is de hangmat waarmee de tandwortel
vastzit aan het bot
- Het wortelcementum (5)
Dit is de buitenste laag van de tandwortel.
Deze is belangrijk omdat vezels die de tand
verankeren in deze structuur verankerd liggen.
1
,Les 1 (4/10)
De parodontale slijmvliezen
De parodontale slijmvliezen De huid/slijmvliezen
(gingiva en alveolaire mucosa)
- Niet gespecialiseerd epitheel - Gespecialiseerd epitheel
- Bevatten speekselklieren ter hoogte Uitzicht: Roder, vochtiger en gladder
van het palatum en de mucosa van Oorzaak: keratinisatie, pigmentatie,
de lippen vascularisatie, epitheeldikte
Dit is het verhemelte van een
roker. Een roker ontwikkelt
gemakkelijker parodontitis dan een
niet-roker. De
speekselklieruitgangen zijn hier
ontstoken door het continu roken.
Klinisch zien we dus hyperkeratose
(= soort van verlittekening) op het
verhemelte.
De zichtbare structuren (gingiva & alveolaire mucosa)
De gingiva (1) De alveolaire mucosa (2)
- Bleke structuur - Donkere structuur
- Licht roze (keratinisatie) - roder
- Taai, stevig en vast (collageen) - Elastisch, glad en zacht
Moet de schuurkrachten kunnen Geeft bewegingsvrijheid van de
weerstaan van het voedsel dat langs lippen en wangen.
de tanden afgeleidt.
- Stippeling (fusie retelijsten) - Geen stippeling
‘sinaasappel-effect’sinaasappel-effect’ - Positieve vaattekening
- Negatieve vaattekening
Het kleurverschil tussen beide is te verklaren doordat de gingiva zeer sterk gekeratiniseerd is
om het indringen van bacteriën en MO te voorkomen.
De alveolaire mucosa bevat veel bloedvaten wat een rode kleur geeft. TOCH is de gingiva het
best doorbloed. Dit wordt echter gemaskeerd door de keratinisatie.
2
, Les 1 (4/10)
Bepaling van de mucogingivale grens:
- Visueel: via de kleur (niet altijd representatief)
- Trektest: De beweegbaarheid controleren door aan de lippen te trekken.
Let op: Een gebit mag niet op het beweegbaar gedeelte komen omdat het
beweegbaar gedeelte dan schuurt over de rand van de prothese waardoor men
wonden krijgt. Dit mag dus maar reiken tot aan de mucogingivale grens.
Deze grens is ook zichtbaar op RX wanneer je de patient zijn mucosa laat bewegen.
- Lugol-test: Deze is gebaseerd op een dubbele joodoplossing (IKI) en zal glycogeen
kleuren. Glycogeen is de energiebron voor keratinisatie. Aangezien de gingiva sterk
gekeratiniseerd is en dus alle glycogeen verbruikt, zal deze niet aankleuren. De
alveolaire mucosa daarentegen wel.
Let op: Er is vaak een allergische reactie tegen dergelijke kleurstof waardoor dit
eigenlijk niet meer gebruikt wordt.
- Rimpeltest: Bij deze test plaats je de pocket-sonde evenwijdig met het vlak van
occlusie. Je duwt de mucosa in de incisale richting van de tand waardoor er een
rimpel zal ontstaan. Deze rimpel zal dus omhoog bewegen tot op een punt waar deze
niet meer verder kan omdat de mucosa op dit punt niet beweeglijk genoeg is. Op dit
punt bevindt zich dan de mucogingivale grens.
3
