PRAKTIJK - BOVENSTE EXTREMITEIT
Deel 1 - CTO 7
1. Inleiding 7
2. Klinisch redeneren 7
2.1 Screening: pluis of niet pluis 7
2.2 Voortgezette anamnese 8
2.3 Opstellen onderzoeksdoelstellingen 8
2.4 Hieraan gekoppeld: onderzoeksstrategie of onderzoeksmiddelen 9
2.5 Volledig invullen GHP en interpreteren (verbanden leggen) 23
2.6 Opstellen behandeldoelstellingen 23
2.7 Hieraan gekoppeld: behandelstrategie of middelen 23
Deel 2 - Cervicale wervelkolom 27
1. Inleidende theorie CWK 27
1.1 Arthrokinematica 27
1.2 Classificatie 30
2. Klinisch redeneren 32
2.1 Screening: pluis of niet pluis 33
2.2 Voortgezette anamnese 33
2.3 Opstellen onderzoeksdoelstellingen 35
2.4 Hieraan gekoppeld: onderzoeksstrategie of onderzoeksmiddelen 35
1) Nagaan of er sprake is van houdingsafwijkingen in relatie tot de klachten 35
2) Nagaan of de bron van nocisensoriek gelegen is in de CWK 36
A) Regionaal 36
3) Nagaan of er sprake is van een bewegingsfunctiestoornis in de CWK 39
A) Actief onderzoek 40
B) Palpatie 40
C) Passief regionaal 40
D) Passief segmentaal 45
3. Behandeling CWZ 53
A) Aspecifieke behandeling 53
B) Segmentale mobilisaties (belast/onbelast) 54
C) Manipulaties 54
Deel 3 - Hoog cervicale wervelkolom 60
1. Inleidende theorie HCWK 60
1.1 Arthrokinematica/anatomie 60
2. Klinisch redeneren 64
2.1 Inleidende casus 64
2.2 Palpatie 64
1
, 2.3 Screening 65
Ligamentaire instabiliteit 66
2.4 Voortgezette anamnese 73
2.5 Opstellen onderzoeksdoelstellingen 73
2.6 Hieraan gekoppeld: onderzoeksstrategie of onderzoeksmiddelen 74
1) Nagaan of er sprake is van houdingsafwijkingen in relatie tot de klachten 74
2) Nagaan of de bron van nocisensoriek gelegen is in de CWK/HCWK 74
3) Nagaan of er sprake is van een bewegingsfunctiestoornis in de HCWK 74
A) Actief onderzoek 74
B) Oriënterende passieve testen 74
C) Passief regionaal onderzoek 75
D) Passief segmentaal onderzoek 76
4) Nagaan of er verhoogde spiertonus is thv de suboccipitale spieren 79
2.7 Opstellen behandeldoelstellingen 79
2.8 Hieraan gekoppeld: behandelstrategie of middelen 79
1) Aspecifieke behandeling 79
2) Segmentale mobilisaties belast en onbelast 79
3) Manipulaties 80
Deel 4 - Hoofdpijn 83
1. Anamnese 83
1.1 Overzicht verschillende soorten hoofdpijn 83
1.2 Rode vlaggen 84
A) Medication overuse headache 84
B) N. occipitalis major 84
C) A. temporalis 85
2. Onderzoek 85
2.1 Cervicogene hoofdpijn 86
A) Actieve ROM naar rotatie en extensie 86
B) Passieve ROM: flexie rotatie test (FRT) 86
2.2 Tension type headache 88
2.3 Migraine 90
2.4 Extra: proprioceptie 92
3. Behandeling 92
3.1 Informeren en adviseren van de patiënt 92
3.2 Specifieke MT interventies, aansluitend op bevindingen functieonderzoek 92
A) FHP en ↘ ROM 92
B) FRT + 92
C) Pijnlijke palpatie facetgewrichten 93
D) Verminderde CCFT 93
2
, E) Triggerpunten 93
F) Watson test + 93
3.3 Bemerkingen bij behandeling 93
Deel 5 - Thoracale wervelkolom en ribben 94
1. Inleidende theorie 94
1.1 Anatomie 94
1.2 Arthrokinematica 97
1.3 Classificatie 99
1.4 Autonoom zenuwstelsel 101
2. Klinisch redeneren TWK 104
2.1 Screening: pluis of niet pluis 104
2.2 Voortgezette anamnese 104
2.3 Opstellen onderzoeksdoelstellingen 106
2.4 Hieraan gekoppeld: onderzoeksstrategie of onderzoeksmiddelen (TWK) 107
1) Nagaan of er sprake is van houdingsafwijkingen in relatie tot de klachten 107
2) Nagaan of er sprake is van een bewegingsfunctiestoornis in de TWK 107
A) Actief onderzoek 108
B) Passief regionaal belast 109
C) Passief segmentaal onderzoek belast 110
D) Passief segmentaal onderzoek onbelast 113
3) Nagaan of de bron van nocisensoriek gelegen is in de TWK 113
A) Provocatietesten 113
4) Nagaan of er sprake is van psychosociale factoren zoals: bewegingsangst, sensitisatie,
slechte coping,... 114
2.5 Volledig invullen GHP en interpreteren (verbanden leggen) (TWK) 114
2.6 Opstellen behandeldoelstellingen (TWK) 114
2.7 Hieraan gekoppeld: behandelstrategie of middelen (TWK) 114
1) Aspecifieke technieken 114
2) Segmentale mobilisaties 115
A) Mitnehmer techniek 115
B) Contratechniek 115
3) Manipulaties 116
4) Mulligan technieken 119
2.8 Hieraan gekoppeld: onderzoeksstrategie of onderzoeksmiddelen (ribben) 120
1) Nagaan of er sprake is van een bewegingsfunctiestoornis in de ribben 120
A) Ademhaling 120
B) Passief regionaal onderzoek ribben 124
2) Nagaan of de bron van nocisensoriek gelegen is in de ribben 125
2.9 Hieraan gekoppeld: behandelstrategie of middelen (ribben) 126
3
, A. Mobilisaties ribben 126
B. Manipulaties ribben 128
C. Mulligan technieken ribben 129
D. Myofasciale technieken 130
E. Thuisoefeningen voor TWK en ribben 131
Deel 6 - De schoudergordel 132
1. Inleiding 132
2. Lokaal perspectief glenohumeraal 134
2.1 Inspectie 134
2.2 Lokale behandelingsstrategieën anterieure positie 136
1) Soft tissue technieken 140
2) Oefentherapie 144
A) Doelstelling: vermijden van dominant maladaptief bewegingspatroon 144
2.3 Lokale behandelingsstrategieën superieure positie humerus 145
1) Soft tissue technieken 145
2.4 Lokale behandelingsstrategieën endorotatie positie humerus 146
2.4 Lokaal GH → globaal 147
3. Lokaal perspectief schoudergordel 147
3.1 Lokaal mechanisme thoraco-claviculair 147
1) Klinisch onderzoek 148
2) Musculaire invloed 150
3) Specifiek onderzoek costae 151
4) Behandeling 151
4. Oefentherapie schoudergordel 155
4.1 Casus benadering 155
4.2 Mini – casuïstiek 155
4.3 Oefentherapie: voorbeelden 158
Deel 7 - De elleboog, pols en hand 160
1. Elleboog 160
1.1 Herhaling Anatomie 160
1.2 Laterale elleboogpijn 161
A) Epicondylitis lateralis humeri 161
1.3 Mediale elleboogpijn 168
A) Mediaal collateraal ligamentaire letsels 169
B) Epicondylitis medialis humeri 173
2. Pols en hand 176
2.1 Ulnocarpale polsklachten 176
A) TFCC letsel 176
2.1 Radiocarpale polsklachten 182
4
Deel 1 - CTO 7
1. Inleiding 7
2. Klinisch redeneren 7
2.1 Screening: pluis of niet pluis 7
2.2 Voortgezette anamnese 8
2.3 Opstellen onderzoeksdoelstellingen 8
2.4 Hieraan gekoppeld: onderzoeksstrategie of onderzoeksmiddelen 9
2.5 Volledig invullen GHP en interpreteren (verbanden leggen) 23
2.6 Opstellen behandeldoelstellingen 23
2.7 Hieraan gekoppeld: behandelstrategie of middelen 23
Deel 2 - Cervicale wervelkolom 27
1. Inleidende theorie CWK 27
1.1 Arthrokinematica 27
1.2 Classificatie 30
2. Klinisch redeneren 32
2.1 Screening: pluis of niet pluis 33
2.2 Voortgezette anamnese 33
2.3 Opstellen onderzoeksdoelstellingen 35
2.4 Hieraan gekoppeld: onderzoeksstrategie of onderzoeksmiddelen 35
1) Nagaan of er sprake is van houdingsafwijkingen in relatie tot de klachten 35
2) Nagaan of de bron van nocisensoriek gelegen is in de CWK 36
A) Regionaal 36
3) Nagaan of er sprake is van een bewegingsfunctiestoornis in de CWK 39
A) Actief onderzoek 40
B) Palpatie 40
C) Passief regionaal 40
D) Passief segmentaal 45
3. Behandeling CWZ 53
A) Aspecifieke behandeling 53
B) Segmentale mobilisaties (belast/onbelast) 54
C) Manipulaties 54
Deel 3 - Hoog cervicale wervelkolom 60
1. Inleidende theorie HCWK 60
1.1 Arthrokinematica/anatomie 60
2. Klinisch redeneren 64
2.1 Inleidende casus 64
2.2 Palpatie 64
1
, 2.3 Screening 65
Ligamentaire instabiliteit 66
2.4 Voortgezette anamnese 73
2.5 Opstellen onderzoeksdoelstellingen 73
2.6 Hieraan gekoppeld: onderzoeksstrategie of onderzoeksmiddelen 74
1) Nagaan of er sprake is van houdingsafwijkingen in relatie tot de klachten 74
2) Nagaan of de bron van nocisensoriek gelegen is in de CWK/HCWK 74
3) Nagaan of er sprake is van een bewegingsfunctiestoornis in de HCWK 74
A) Actief onderzoek 74
B) Oriënterende passieve testen 74
C) Passief regionaal onderzoek 75
D) Passief segmentaal onderzoek 76
4) Nagaan of er verhoogde spiertonus is thv de suboccipitale spieren 79
2.7 Opstellen behandeldoelstellingen 79
2.8 Hieraan gekoppeld: behandelstrategie of middelen 79
1) Aspecifieke behandeling 79
2) Segmentale mobilisaties belast en onbelast 79
3) Manipulaties 80
Deel 4 - Hoofdpijn 83
1. Anamnese 83
1.1 Overzicht verschillende soorten hoofdpijn 83
1.2 Rode vlaggen 84
A) Medication overuse headache 84
B) N. occipitalis major 84
C) A. temporalis 85
2. Onderzoek 85
2.1 Cervicogene hoofdpijn 86
A) Actieve ROM naar rotatie en extensie 86
B) Passieve ROM: flexie rotatie test (FRT) 86
2.2 Tension type headache 88
2.3 Migraine 90
2.4 Extra: proprioceptie 92
3. Behandeling 92
3.1 Informeren en adviseren van de patiënt 92
3.2 Specifieke MT interventies, aansluitend op bevindingen functieonderzoek 92
A) FHP en ↘ ROM 92
B) FRT + 92
C) Pijnlijke palpatie facetgewrichten 93
D) Verminderde CCFT 93
2
, E) Triggerpunten 93
F) Watson test + 93
3.3 Bemerkingen bij behandeling 93
Deel 5 - Thoracale wervelkolom en ribben 94
1. Inleidende theorie 94
1.1 Anatomie 94
1.2 Arthrokinematica 97
1.3 Classificatie 99
1.4 Autonoom zenuwstelsel 101
2. Klinisch redeneren TWK 104
2.1 Screening: pluis of niet pluis 104
2.2 Voortgezette anamnese 104
2.3 Opstellen onderzoeksdoelstellingen 106
2.4 Hieraan gekoppeld: onderzoeksstrategie of onderzoeksmiddelen (TWK) 107
1) Nagaan of er sprake is van houdingsafwijkingen in relatie tot de klachten 107
2) Nagaan of er sprake is van een bewegingsfunctiestoornis in de TWK 107
A) Actief onderzoek 108
B) Passief regionaal belast 109
C) Passief segmentaal onderzoek belast 110
D) Passief segmentaal onderzoek onbelast 113
3) Nagaan of de bron van nocisensoriek gelegen is in de TWK 113
A) Provocatietesten 113
4) Nagaan of er sprake is van psychosociale factoren zoals: bewegingsangst, sensitisatie,
slechte coping,... 114
2.5 Volledig invullen GHP en interpreteren (verbanden leggen) (TWK) 114
2.6 Opstellen behandeldoelstellingen (TWK) 114
2.7 Hieraan gekoppeld: behandelstrategie of middelen (TWK) 114
1) Aspecifieke technieken 114
2) Segmentale mobilisaties 115
A) Mitnehmer techniek 115
B) Contratechniek 115
3) Manipulaties 116
4) Mulligan technieken 119
2.8 Hieraan gekoppeld: onderzoeksstrategie of onderzoeksmiddelen (ribben) 120
1) Nagaan of er sprake is van een bewegingsfunctiestoornis in de ribben 120
A) Ademhaling 120
B) Passief regionaal onderzoek ribben 124
2) Nagaan of de bron van nocisensoriek gelegen is in de ribben 125
2.9 Hieraan gekoppeld: behandelstrategie of middelen (ribben) 126
3
, A. Mobilisaties ribben 126
B. Manipulaties ribben 128
C. Mulligan technieken ribben 129
D. Myofasciale technieken 130
E. Thuisoefeningen voor TWK en ribben 131
Deel 6 - De schoudergordel 132
1. Inleiding 132
2. Lokaal perspectief glenohumeraal 134
2.1 Inspectie 134
2.2 Lokale behandelingsstrategieën anterieure positie 136
1) Soft tissue technieken 140
2) Oefentherapie 144
A) Doelstelling: vermijden van dominant maladaptief bewegingspatroon 144
2.3 Lokale behandelingsstrategieën superieure positie humerus 145
1) Soft tissue technieken 145
2.4 Lokale behandelingsstrategieën endorotatie positie humerus 146
2.4 Lokaal GH → globaal 147
3. Lokaal perspectief schoudergordel 147
3.1 Lokaal mechanisme thoraco-claviculair 147
1) Klinisch onderzoek 148
2) Musculaire invloed 150
3) Specifiek onderzoek costae 151
4) Behandeling 151
4. Oefentherapie schoudergordel 155
4.1 Casus benadering 155
4.2 Mini – casuïstiek 155
4.3 Oefentherapie: voorbeelden 158
Deel 7 - De elleboog, pols en hand 160
1. Elleboog 160
1.1 Herhaling Anatomie 160
1.2 Laterale elleboogpijn 161
A) Epicondylitis lateralis humeri 161
1.3 Mediale elleboogpijn 168
A) Mediaal collateraal ligamentaire letsels 169
B) Epicondylitis medialis humeri 173
2. Pols en hand 176
2.1 Ulnocarpale polsklachten 176
A) TFCC letsel 176
2.1 Radiocarpale polsklachten 182
4
