Samenvatting Ziekte- en ongevallenverzekeringen - Docent: Gerrit Van Daele

Ziekte- en ongevallenverzekeringen
Examen: 40 multiple-choice vragen  in het begin van elke les
voorbeelden

Hoofdstuk 1: Situering en wetgeving

1. Soorten verzekeringen volgens maatschappelijk doel

 Private verzekeringen  bescherming privaat en individueel
belang
o ! kan nog steeds collectief: hospitalisatie voor bv bouwsector
 Sociale verzekeringen  bescherming groepen van burgers  sociale
zekerheidsstelsel
o Doel: iedereen verzekeren
 Kenmerken
o Doel = levensvoorwaarden verbeteren (welzijn)
o Verplichte bijdragen (13.07% sociale bijdrage ingehouden 
financ. stelsel)
o Verzekeringsvoorwaarden zijn opgelegd door overheid
o Iedereen is verzekerd (in onze sociale zekerheid)
o Geen keuze m.b.t. kapitaal/rente  gaat niet uitgekeerd
worden
 Oefening: zie notities – voorbeeld sociale – private verzekeringen (concept
antiselectie)
o Antiselectie
 Verzekeringsnemer of vzde heeft weet van verhoogd
risico of dat het risico zich al heeft voorgedaan en zich
daarom zal gaan verzekeren

2. Stelsel van de Belgische RSZ

2.1 Historische achtergrond

 Van armenzorg naar sociale zekerheid (door ontstaan vakbonden)
 Van liefdadigheid naar zekerheid (liefdadigheid van de wil van de
schenker)
 Van bedelen naar uitkering
 Evolutie v vrije verzekering  vrije verz over staatssteun 
veralgemeende verplichte verzekering
 Mensen die in een bepaalde onmenselijke situatie terechtkomen,
kunnen geholpen worden en dat gebeurt vanuit het principe van:
2.2 Kenmerken



1

,  Solidariteit  fiscale (13.07%) en parafiscale transfers (bv. premie
autoverz.)
o Dienen om inkomens rechtvaardiger te verdelen
o 13.07%  dient ter financiering van de sociale zekerheid (bv.
pg 11)
 Verplicht karakter  enige bijdrage aan één instelling (indien
mogelijk)
o Tekort wordt aangezuiverd via nationale solidariteit
o = het ziekenfonds (bv. CM)
 Indien ongebonden willen blijven  aansluiten bij
ziekenfonds

2.2.1 Stelsel van de Belgische RSZ (niet in eigen pwp?)

Principe: in en out  IN

 RSZ (inkomstenbronnen (voor overheid)
o Persoonlijke en sociale bijdragen (13.07%) –
(gepensioneerden, ..)
o Patronale bijdragen (20 – 35%)
o Sociale bijdragen werkgever
o Boetes
o Verzekeringspremies
o Schatkisten = overheid past het verschil tussen inkomsten en
uitgaven bij

Principe: in en out  OUT

 RSZ & schatkist
o Werkloosheid
o Arbeidsongeschiktheid
o Vakantiegeld arbeiders
o Kinderbijslag
o Pensioen
o Overlevingspensioen & overgangsregeling
o Medische kosten

Uitkeringen sociale zekerheidssysteen via
 Minimuminkomen (bv. gewaarborgd minimum)
 Vervangingsinkomen (bv. invaliditeitsuitkering, WLHuitkering,
pensioen)
 Aanvullingsinkomen (bv. kinderbijslagregeling)

2.3 Sectoren van de sociale zekerheid

 RSZ en RSVZ: inning en uitbetaling v bijdragen door WN & WG



2

, o Doel: herverdelen & uitbetalen v aanvullend/vervangend
inkomen
 Takken sociale zekerheid en instellingen (klassieke SZ = 7 takken) –
pg 13
o Ouderdoms- en overlevingspensioenen  RVP
o Werkloosheid  RVA
o Arbeidsongeval en beroepsziekte  FEDRIS
o Jaarlijkse vakantie  RJV
o Ziekte- en invaliditeitsverzekering  RIZIV (betaalt
kosten terug)
 Uitkeringen
 Geneeskundige verzorging
o Gezinsbijslag/kinderbijslag  FAMIFED

Ziekte- en invaliditeitsverzekering; opgesplitst in 2 deelsectoren:
 Uitkeringen (uitkeringsverzekering): verlies aan loon compenseren
(pg 13)
 Geneeskundige verstrekkingen/verzorging: algemene gezondheid
verbeteren
2.4 Drie klassieke stelsels

2.4.1 Werknemers (stelsel) = verbonden door AO

Verplicht verzekerd tegen verstrekkingen & uitkeringen

 Geneeskundige zorgen  Werkloosheid
 Kinderbijslag  Jaarlijkse Vakantie
 Uitkeringen ziekte & invaliditeit  Arbeidsongeval (invaliditeit)
(RIZIV)  Beroepsziekte (ziekte)
 (Rust en overleings)Pensioen

Financiering
 Bijdragen aan RSZ
o Afhouding brutoloon 13.07% (arbeiders: eerst brutoloon *1.08)
– pg 14!
o Patronale bijdrage 25% - 35%
o Overheidstussenkomsten
 Verdeling door RSZ
 WN: % afgehouden op brutoloon & WG: % boven op brutoloon

2.4.2 Zelfstandigen (RSVZ)

Int sociale bijdragen verschuldigd door zelfstandigen + uitkeren
vervangingsinkomens

 Zijn veel beperkter dan voor WN

 Geneeskundige zorgen  Kinderbijslag (lager dan WN)

3

,  Uitkeringen ziekte en  Pensioen
invaliditeit o Rustpensioen
 Overbruggingsrecht o Overlevingspensioen

Overbruggingsrecht: door externe omstandigheden niet kunnen werken
 hiervoor krijgen zelfstandigen een uitkering (bv. bij brand, corona)

Financiering
 Bijdragen aan RSVZ
o 20.5% op inkomen (! Afhankelijk van inkomen: in andere schijf)
o Overheidstussenkomsten
 Verdeling door RSVZ

Cijfers 2024
Schijven: (geen
EXAMENVRAAG)

Voorbeeld: 150.000
euro verdiend 
72810.95 aan
20.50% en hetgeen erboven is:
aan 14.16%




4