Kosmografie
Ons zonnestelsel
- De zon is een ster in het centrum van het zonnestelsel
- In vergelijking met andere sterren is de zon slechts een middelgrote ster
- Alle planeten draaien in banen rond de zon in een eclipticavlak -> dichts
bij draaiden de vier kleinere steenachtige planeten: mercurius, Venus,
Aarde en mars. Ze worden gescheiden van de 4 gasreuzen (Jupiter,
Saturnus, Uranus en Neptunus) door een planetoïden gordel
- Je kunt planeten waarnemen omdat ze zonlicht reflecteren
Kuipergordel: Ligt ver voorbij Neptunus en bevat naast planetoïden ook
dwergplaneten
Oortwolk: buitenste sfeer van het zonnestelsel. bevindt zich 10. 000 AE van de
zon
- andere sterren buiten ons zonnestelsel vormen ook planetenstelsel -> er
zijn dus nog veel meer planeten diegene buiten ons zonnestelsel noemen
we exoplaneten
Planetoïden en dwergplaneten
Planetoïdengordel:
- bevindt zich tussen Mars en Jupiter 2,8 AE van de zon
- bestaat uit allerlei steenachtige kleine objecten en planetoïden
Kuipergordel:
- voorbij Neptunus 100 AE van de zon
- bevat planetoïden en dwergplaneten door grote afstand van de zon vooral
uit ijs
- Pluto is de bekendste ijsdwerg
Oortwolk:
- Nog verder van de zon
- Bevat miljoenen ijs- en steenachtige objecten
- Is bolvormig en bevindt zich dus niet enkel in het eclipticavlak van de
Aarde
Kometen:
- Objecten uit de kuipergordel of Oortwolk
- Door gravitatiekracht zon worden ze meer in het zonnestelsel getrokken zo
belanden ze in baan rond de zon en wentelen ze periodiek rond de zon
- Wanneer objecten van ijs, bevroren gassen en stof de zon naderen,
sublimeert het ijs (gaat van vaste stof rechtstreeks over naar een gas)
- Zo vormen zich grote wolken van gassen rond de kometen -> de
zonnewind blaast het weg van de zon en er vormen zich een stofstaart en
plasmastaart achter de komeet
- Wanneer komeet zich verwijdert van de zon wijst de straat weg van de zon
dus voor de komeet
, - Kometen draaien op grote afstanden van de zon maar sommige komen zo
dicht bij dat ze helemaal verdampen andere storten neer op de zon
- Na een doortocht van een komeet kan stof en puin achterblijven
Plasma:
- Massa van het heelal
- Door te veel aan energie ontsnappen er elektronen uit atomen zodat de
overgebleven atomen niet meer neutraal maar positief geladen zijn -> we
spreken dan over geïoniseerd gas of plasma
Meteoroïden:
- Brokstukken afkomstig van botsende planetoïden
- Als ze zich in de omgeving van de Aarde bevinden kan de planeet deze
objecten aantrekken en kunnen ze in de atmosfeer terechtkomen
- Door de wrijving met de lucht ioniseren de deeltjes hierbij is een
kortstondig lichtspoor te zien -> dit zijn vallende sterren of meteoren
- Is het object zo groot dat het niet volledig kan ioniseren slaat het in op de
Aarde zo een brokstuk noemen we meteoriet
- Omgeving van de aarde bevinden zich verschillende wolken van
meteoroïden -> als de aarde hier doorheen beweegt ontstaan er
meteoorregens
Afstandsmaat Afkorting Waarde Afstand tot de
zon vanaf de
Aarde
Astronomische AE 150 miljoen km 1AE
eenheid
Lichtjaar Lj 9 biljoen 8 lichtminuten en
20 lichtseconden
Afstandsmaten in het heelal
- Astronomische eenheid is de gemiddelde afstand tussen Aarde en de zon
- AE wordt gebruikt om de afstanden tot andere hemellichamen te
vergelijken binnen ons zonnestelsel
- Buiten ons zonnestelsel kan hier niet langer mee gerekend worden
gebruiken we lichtjaar: afstand die het licht aflegt met een snelheid van
300 000 km/h in een jaar
- Licht Poolster doet er bijvoorbeeld 432 jaar over om bij ons te geraken
Hubble en web telescopen:
- Maakte foto’s van heelal om planeten te vinden ze lieten het lang op een
punt wat voor een duidelijke foto zorgde
- We kunnen planeten ontdekken door hun schaduw op de zon
- Er zijn exoplaneten gevonden die leefbaar zijn: niet te koud of te warm
De zon
- De zon is een grote hete bol van gas voornamelijk bestaande uit waterstof
en helium
- Het is het centraal hemellichaam van ons zonnestelsel en levert energie
die essentieel is voor leven op aarde
Ons zonnestelsel
- De zon is een ster in het centrum van het zonnestelsel
- In vergelijking met andere sterren is de zon slechts een middelgrote ster
- Alle planeten draaien in banen rond de zon in een eclipticavlak -> dichts
bij draaiden de vier kleinere steenachtige planeten: mercurius, Venus,
Aarde en mars. Ze worden gescheiden van de 4 gasreuzen (Jupiter,
Saturnus, Uranus en Neptunus) door een planetoïden gordel
- Je kunt planeten waarnemen omdat ze zonlicht reflecteren
Kuipergordel: Ligt ver voorbij Neptunus en bevat naast planetoïden ook
dwergplaneten
Oortwolk: buitenste sfeer van het zonnestelsel. bevindt zich 10. 000 AE van de
zon
- andere sterren buiten ons zonnestelsel vormen ook planetenstelsel -> er
zijn dus nog veel meer planeten diegene buiten ons zonnestelsel noemen
we exoplaneten
Planetoïden en dwergplaneten
Planetoïdengordel:
- bevindt zich tussen Mars en Jupiter 2,8 AE van de zon
- bestaat uit allerlei steenachtige kleine objecten en planetoïden
Kuipergordel:
- voorbij Neptunus 100 AE van de zon
- bevat planetoïden en dwergplaneten door grote afstand van de zon vooral
uit ijs
- Pluto is de bekendste ijsdwerg
Oortwolk:
- Nog verder van de zon
- Bevat miljoenen ijs- en steenachtige objecten
- Is bolvormig en bevindt zich dus niet enkel in het eclipticavlak van de
Aarde
Kometen:
- Objecten uit de kuipergordel of Oortwolk
- Door gravitatiekracht zon worden ze meer in het zonnestelsel getrokken zo
belanden ze in baan rond de zon en wentelen ze periodiek rond de zon
- Wanneer objecten van ijs, bevroren gassen en stof de zon naderen,
sublimeert het ijs (gaat van vaste stof rechtstreeks over naar een gas)
- Zo vormen zich grote wolken van gassen rond de kometen -> de
zonnewind blaast het weg van de zon en er vormen zich een stofstaart en
plasmastaart achter de komeet
- Wanneer komeet zich verwijdert van de zon wijst de straat weg van de zon
dus voor de komeet
, - Kometen draaien op grote afstanden van de zon maar sommige komen zo
dicht bij dat ze helemaal verdampen andere storten neer op de zon
- Na een doortocht van een komeet kan stof en puin achterblijven
Plasma:
- Massa van het heelal
- Door te veel aan energie ontsnappen er elektronen uit atomen zodat de
overgebleven atomen niet meer neutraal maar positief geladen zijn -> we
spreken dan over geïoniseerd gas of plasma
Meteoroïden:
- Brokstukken afkomstig van botsende planetoïden
- Als ze zich in de omgeving van de Aarde bevinden kan de planeet deze
objecten aantrekken en kunnen ze in de atmosfeer terechtkomen
- Door de wrijving met de lucht ioniseren de deeltjes hierbij is een
kortstondig lichtspoor te zien -> dit zijn vallende sterren of meteoren
- Is het object zo groot dat het niet volledig kan ioniseren slaat het in op de
Aarde zo een brokstuk noemen we meteoriet
- Omgeving van de aarde bevinden zich verschillende wolken van
meteoroïden -> als de aarde hier doorheen beweegt ontstaan er
meteoorregens
Afstandsmaat Afkorting Waarde Afstand tot de
zon vanaf de
Aarde
Astronomische AE 150 miljoen km 1AE
eenheid
Lichtjaar Lj 9 biljoen 8 lichtminuten en
20 lichtseconden
Afstandsmaten in het heelal
- Astronomische eenheid is de gemiddelde afstand tussen Aarde en de zon
- AE wordt gebruikt om de afstanden tot andere hemellichamen te
vergelijken binnen ons zonnestelsel
- Buiten ons zonnestelsel kan hier niet langer mee gerekend worden
gebruiken we lichtjaar: afstand die het licht aflegt met een snelheid van
300 000 km/h in een jaar
- Licht Poolster doet er bijvoorbeeld 432 jaar over om bij ons te geraken
Hubble en web telescopen:
- Maakte foto’s van heelal om planeten te vinden ze lieten het lang op een
punt wat voor een duidelijke foto zorgde
- We kunnen planeten ontdekken door hun schaduw op de zon
- Er zijn exoplaneten gevonden die leefbaar zijn: niet te koud of te warm
De zon
- De zon is een grote hete bol van gas voornamelijk bestaande uit waterstof
en helium
- Het is het centraal hemellichaam van ons zonnestelsel en levert energie
die essentieel is voor leven op aarde
