Samenvatting Media, Technologie & Innovatie

Samenvatting: media,
technologie en innovatie
Hoofdstuk 1: Introductie

1.1 A new era?

Media, technologie en innovatie  Nieuwe vorm van samenleving
 Centraal in deze samenleving: technologie en innovatie
Ondertussen zijn er enorm veel termen om die maatschappij te duiden
 Informatiesamenleving, digitale economie, innovatie-economie,…
 Lijken op het eerste zicht allemaal synoniemen ( dekken maatschappijvorm waar we
sinds digitalisering in terecht zijn gekomen)
 Hebben toch elk hun eigen nuances
Nadelen van inconsistent door elkaar gebruiken van deze terminologie niet verhelpen, maar
wel duiden waarom iedereen het over een ander type samenleving heeft
Informatiesamenleving: een samenleving waarin we door technologie en digitalisering
alsmaar meer toegang krijgen tot informatie, deze informatie meer uitwisselen en zelf
creëren
In literatuur  Technologie-en informatiegecentreerde maatschappij vooral vanuit
technologische invalshoek
 Benadering waarin de computer ‘yet another technological disruption’ was
Na verloop van tijd kregen we meer dan alleen de technologische invalshoek
 Vanaf jaren ’70: auteurs proberen ontwikkelingen te vatten om voorspellingen te
maken over nieuw soort samenleving
 Deze theorieën argumenteren dat sterke toename van informatie grote effecten
heeft in verschillende facetten van de maatschappij
 Informatiemaatschappij kondigt een nieuw paradigma aan dat ons dagelijks leven
drastisch verandert
Aantal auteurs denken zeer extreem en zien toekomst waarin het leven radicaal zal
verschillen
TOFFLER  Noemt de samenleving in de toekomst ‘the third wave’
1) Eerste golf: verandering naar een op landbouw gebaseerde maatschappij
2) Tweede golf: industriële revolutie
3) Derde golf: de informatierevolutie die leidt tot de post-industriële samenleving of
informatiesamenleving

Derde golf trok zich op gang door komst computer, internet, … (jaren ’90)
Binnen derde golf scheiding tussen 2 tijdperken
- Pre-connected prehistorie
- Everyone connected

1

,NEGROPONTE  zag in het tijdperk van ‘everyone connected’ de samenleving radicaal
veranderen
 Door snelheid waarmee digitalisering zich verspreidt
 Zag toekomst waarin merendeel van ons leven wordt doorgebracht in digitale sferen
 Negroponte had veel aanhangers en mensen die in zijn voetsporen traden
 Zagen de digitalisering als een positieve verandering en waren weinig kritisch!
 Eerste werken waren weinig wetenschappelijk, maar populariseerden het onderwerp
Brede stroom aan auteurs trok zich op gang
 Al snel een dualiteit tussen techno-optimisten en techno-pessimisten
THIERER
 Illustreert hoe de aanvankelijk exclusief technologische invalshoek op de
informatiemaatschappij ging diversifiëren naar andere invalshoeken (economisch,…)
WEBSTER
 Onderscheidt 5 grote tradities van waaruit men de post-industriële samenleving
probeert te definiëren


1) Technologische verandering
Startte vanuit verandering van onze technologische omgeving
 De snelheid en hoeveelheid nieuwe technologie en innovatie is onderliggende
tendens van veranderende samenleving
Toffler  3 golven
 Onderliggende technologie die derde revolutie aanstuurde  Komst micro-
elektronica
 Maakt dat computers kleiner en sneller worden
 Steeds snellere evolutie van digitale toepassingen
 Wanneer kantelmoment plaatsvindt is moeilijk te bepalen (enkel bestaan van nieuwe
technologie is onvoldoende om te spreken van nieuwe samenleving)
Technologie wordt op deze manier wel gezien als de impuls van veranderende samenleving
 Visie die inherent technologisch deterministisch is
 Grootste beperking van deze theorieën


2) Economische verandering
Kijkt niet enkel naar technologie, maar ook naar economische aspecten
 Stijgend belang van sectoren die grote hoeveelheden data hebben staan
 Op een zeker punt spreken van een economie die door informatie gedreven wordt
(Machlup)
MACHLUP  Identificeerde informatie-industrieën als volgt: Onderwijs, recht, uitgeverijen,
media en computer productie
PORAT  Verfijning  Opdeling:
- Sectoren waar economische waarde van informatie duidelijk is

2

,  PRIMAIRE SECTOR
- Industrieën met belangrijke informationele activiteiten zonder rechtstreekse impact
op economie
 SECUNDAIRE SECTOR
- Industrieën die op geen enkele manier informationele activiteiten uitvoeren
 NIET-INFORMATIONELE SECTOR
Door samentrekken eerste en tweede groep toonde Porat gewicht aan van informationele
activiteiten in de economie
Probleem met deze benadering  Accuraatheid van de meting!
 In kaart brengen van secundaire groep bijzonder moeilijk
Tweede probleem  Gelijkstellen van uiteenlopende economische activiteiten
 Noch Porat, noch Machlup maakten kwalitatief onderscheid van activiteiten


3) Beroepsmatige verandering
Kijkt naar de veranderingen op de arbeidsmarkt
BELL  Vooral de rol en aard van werk verandert
In combinatie met economisch perspectief wordt gekeken naar soort beroepen in de
maatschappij
Volgens Bell evolueren we naar een postindustriële maatschappij waar meeste jobs
betrekking hebben tot kenniswerk
 Evolutie van ‘blue collar’ naar ‘white collar’ jobs
Teloorgang van manuele arbeid en komst nieuwe jobs
 Leiden tot interpretatie dat arbeidersjobs vervangen worden door kenniswerk
 Luidt komst informatiesamenleving in
In tegenstelling tot voorgaande benaderingen is het niet de technologie, maar de informatie
zelf die verandering teweeg brengt in de maatschappij


LEADBEATER
 Winst wordt gemaakt door middel van ideeën, kennis, vaardigheden, talent,… eerder
dan fysieke inzet
 Ziet informatiewerk meer opbrengen dan manueel werk
Onderscheid tussen informatiewerk en manueel werk toch niet geheel eenduidig
WEBSTER  Voorbeeld persoon die kopieermachine herstelt
 Handelingen vragen om fysieke arbeid, maar om te weten hoe hij het moet doen
heeft hij kennis nodig




3