Infectiepreventie
1. Inleiding
Het voorkomen van infecties eist de meeste en steeds meer aandacht op:
‘ziekenhuishygiëne’ ‘infectiepreventie’ genoemd.
Het aantal zorginfectie worden nadelig beïnvloed door:
- Het toenemend gebruik van antibiotica
- Een stijgend aantal (multi)resistente kiemen
- Een toename van het aantal ‘verzwakte’ patiënten
- Diagnostiek en therapie steeds complexer, invasiever en bijgevolg ook
meer risicodragend.
- Patiënten bewegen zich veel meer dan vroeger en worden in verschillende
zorgomgevingen en door meer zorgverstrekkers verzorgd.
Door deze accentverschuiving gewijzigd taalgebruik: ziekenhuisinfecties
zorginfecties
17.2 Ziekenhuisinfecties & zorginfecties
17.2.2 Hygiëne:
= de zorg voor het in stand houden van de gezondheid.
- Het begrip gezondheid wordt, in navolging van de WHO gedefinieerd als:
“een toestand van optimaal lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk
welzijn”.
17.2.3 Ziekenhuis hygiëne
= wetenschap die bestudeert hoe de gezondheid van ZV die in het ziekenhuis
verblijven gevrijwaard kan worden.
ZV centraal
Een ZV kan door zijn verblijf of in aansluiting met zijn verblijf in het ziekenhuis
bijkomende schade lijden op drie domeinen:
- Sociaal
- Psychisch
- Fysiek vlak (ZH-infecties)
De schade wordt dan hospitalisme genoemd
Sociaal:
- De ZV is weg uit zijn vertrouwd milieu,
- De ZV komt terecht in een andere wereld met nieuwe relaties.
- De ZV moet zich aanpassen aan een andere dagindeling en aan bestaande
reglementen zoals de bezoekregeling,
- De ZV verliest een deel van zijn vrijheid.
Psychisch:
, - Verwerken van ongerustheid verloop van ziekte (angstig en depressief)
- Er kunnen communicatieproblemen optreden.
- De zieke kan het gevoel hebben te veel als een nummer behandeld te
worden.
- Hij kan de indruk hebben dat zijn klachten niet ernstig genomen worden.
- Hij kan ontevreden zijn over de verzorging.
Fysiek
- Bij de fysieke schade die de zorgvrager tijdens zijn verblijf in het ziekenhuis
kan oplopen, moet niet alleen gedacht worden aan lichamelijke, maar ook
aan materiële of financiële schade.
- Fysiek hospitalisme ziekenhuisinfecties.
- Niet-infectieuze fysieke schade:
Uit bed vallen
Uitglijden van de zorgvrager
Medicatiefouten
Chirurgische fouten
Verbrandingen
Ontstaan van doorligwonden
17.2.4 Infectiepreventie
!! Het zwaartepunt van de infectiepreventie ligt in de preventie en de beheersing
van de zorginfecties. !!
17.3 Zorginfecties
17.3.1:
- Besmetting
- Kolonisatie
- Infectie
17.3.2 Ziekenhuisinfectie
= Infectie die optreedt bij de patiënt tijdens (vanaf 48u opname) of in aansluiting
met zijn verblijf in het ziekenhuis (infectie manifesteert zich soms later, bv.
heupprothese)
- Nosocomiale infectie, secundaire infectie, hospital-acquired infection
- Ook infecties buiten ziekenhuis bv. eerstelijnszorg
17.3.2 Zorginfectie
= Infectie als gevolg van het toedienen van zorg, onafhankelijk van de locatie
- Healthcare-associated infections
17.3.2.1 Endogene infectie = auto-infectie
, = Infectie wordt veroorzaakt door een micro-organisme dat reeds aanwezig was
bij de patiënt op het moment van de ziekenhuisopname
- Vaak kiemen die behoren tot de normale bacteriële flora van de patiënt
(maag-darm, huid, bovenste ademhalingsweg, genitale stelsel)
- Bv. urineweginfectie door Escherichia coli (= darmbacterie)
17.3.2.1 Exogene infectie= kruisinfectie
= Infectie ontstaat door besmetting van de patiënt met micro-organismen uit het
ziekenhuismilieu
- Besmette gebruiksvoorwerpen/oppervlakken (bv. besmette
bloeddrukmeter)
- Handhygiëne!
- Bv. wondinfectie met MRSA (= multiresistente bacterie)
17.3.2.2 Endemie
- Ziekte die regelmatig en verspreid in een bevolkingsgroep voorkomt. (niet
op een bepaalde plaats in een bepaalde tijd)
- Vb. Seizoensgriep of waterpokken
17.3.2.2 Epidemie
- Voorkomen van een ziekte bij een groot aantal mensen van een
bevolkingsgroep binnen een bepaalde tijd.
- Vb. griep
17.3.2.2 Pandemie
- Epidemie verspreid over de ganse bevolking (nieuwe ziekte, zware
klachten, gemakkelijke verspreiding)
- Vb. Covid 19
17.3.3 Besmettingscyclus
Doel
- Inzicht in + preventie van kruisinfecties
1. Inleiding
Het voorkomen van infecties eist de meeste en steeds meer aandacht op:
‘ziekenhuishygiëne’ ‘infectiepreventie’ genoemd.
Het aantal zorginfectie worden nadelig beïnvloed door:
- Het toenemend gebruik van antibiotica
- Een stijgend aantal (multi)resistente kiemen
- Een toename van het aantal ‘verzwakte’ patiënten
- Diagnostiek en therapie steeds complexer, invasiever en bijgevolg ook
meer risicodragend.
- Patiënten bewegen zich veel meer dan vroeger en worden in verschillende
zorgomgevingen en door meer zorgverstrekkers verzorgd.
Door deze accentverschuiving gewijzigd taalgebruik: ziekenhuisinfecties
zorginfecties
17.2 Ziekenhuisinfecties & zorginfecties
17.2.2 Hygiëne:
= de zorg voor het in stand houden van de gezondheid.
- Het begrip gezondheid wordt, in navolging van de WHO gedefinieerd als:
“een toestand van optimaal lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk
welzijn”.
17.2.3 Ziekenhuis hygiëne
= wetenschap die bestudeert hoe de gezondheid van ZV die in het ziekenhuis
verblijven gevrijwaard kan worden.
ZV centraal
Een ZV kan door zijn verblijf of in aansluiting met zijn verblijf in het ziekenhuis
bijkomende schade lijden op drie domeinen:
- Sociaal
- Psychisch
- Fysiek vlak (ZH-infecties)
De schade wordt dan hospitalisme genoemd
Sociaal:
- De ZV is weg uit zijn vertrouwd milieu,
- De ZV komt terecht in een andere wereld met nieuwe relaties.
- De ZV moet zich aanpassen aan een andere dagindeling en aan bestaande
reglementen zoals de bezoekregeling,
- De ZV verliest een deel van zijn vrijheid.
Psychisch:
, - Verwerken van ongerustheid verloop van ziekte (angstig en depressief)
- Er kunnen communicatieproblemen optreden.
- De zieke kan het gevoel hebben te veel als een nummer behandeld te
worden.
- Hij kan de indruk hebben dat zijn klachten niet ernstig genomen worden.
- Hij kan ontevreden zijn over de verzorging.
Fysiek
- Bij de fysieke schade die de zorgvrager tijdens zijn verblijf in het ziekenhuis
kan oplopen, moet niet alleen gedacht worden aan lichamelijke, maar ook
aan materiële of financiële schade.
- Fysiek hospitalisme ziekenhuisinfecties.
- Niet-infectieuze fysieke schade:
Uit bed vallen
Uitglijden van de zorgvrager
Medicatiefouten
Chirurgische fouten
Verbrandingen
Ontstaan van doorligwonden
17.2.4 Infectiepreventie
!! Het zwaartepunt van de infectiepreventie ligt in de preventie en de beheersing
van de zorginfecties. !!
17.3 Zorginfecties
17.3.1:
- Besmetting
- Kolonisatie
- Infectie
17.3.2 Ziekenhuisinfectie
= Infectie die optreedt bij de patiënt tijdens (vanaf 48u opname) of in aansluiting
met zijn verblijf in het ziekenhuis (infectie manifesteert zich soms later, bv.
heupprothese)
- Nosocomiale infectie, secundaire infectie, hospital-acquired infection
- Ook infecties buiten ziekenhuis bv. eerstelijnszorg
17.3.2 Zorginfectie
= Infectie als gevolg van het toedienen van zorg, onafhankelijk van de locatie
- Healthcare-associated infections
17.3.2.1 Endogene infectie = auto-infectie
, = Infectie wordt veroorzaakt door een micro-organisme dat reeds aanwezig was
bij de patiënt op het moment van de ziekenhuisopname
- Vaak kiemen die behoren tot de normale bacteriële flora van de patiënt
(maag-darm, huid, bovenste ademhalingsweg, genitale stelsel)
- Bv. urineweginfectie door Escherichia coli (= darmbacterie)
17.3.2.1 Exogene infectie= kruisinfectie
= Infectie ontstaat door besmetting van de patiënt met micro-organismen uit het
ziekenhuismilieu
- Besmette gebruiksvoorwerpen/oppervlakken (bv. besmette
bloeddrukmeter)
- Handhygiëne!
- Bv. wondinfectie met MRSA (= multiresistente bacterie)
17.3.2.2 Endemie
- Ziekte die regelmatig en verspreid in een bevolkingsgroep voorkomt. (niet
op een bepaalde plaats in een bepaalde tijd)
- Vb. Seizoensgriep of waterpokken
17.3.2.2 Epidemie
- Voorkomen van een ziekte bij een groot aantal mensen van een
bevolkingsgroep binnen een bepaalde tijd.
- Vb. griep
17.3.2.2 Pandemie
- Epidemie verspreid over de ganse bevolking (nieuwe ziekte, zware
klachten, gemakkelijke verspreiding)
- Vb. Covid 19
17.3.3 Besmettingscyclus
Doel
- Inzicht in + preventie van kruisinfecties
