Samenvatting psychologie: sociale cognitie

Samenvatting: sociale cognitie
Hoe we denken over de sociale wereld
Op de automatische piloot: denken zonder inspanning
- We denken automatisch
o Dit vergt niet zoveel inspanning
- Sociale cognitie omvat
o Hoe mensen sociale informatie selecteren
o Hoe mensen sociale informatie interpreteren
o Hoe mensen sociale informatie herinneren
o Hoe mensen sociale informatie gebruiken
- 2 types sociale cognitie
o Automatische sociale cognitie
 Snel
 Automatisch
 En weinig energie
o Gecontroleerde sociale cognitie
 = wanneer we belangrijke beslissingen moeten nemen in ons
leven
 Gaat trager
 Is overwogen
 Kost veel inspanning
Mensen als alledaagse theoretici: automatisch denken
met schema’s
- Automatisch denken is zeer handig in nieuwe situaties, doordat we ze in
verband brengen met eerdere ervaringen
o Hierdoor zijn onbekende mensen, situaties,… toch wat bekend en
vertrouwd
o Het activeert onze basiskennis en indrukken die we gebruiken om
wat we over de sociale wereld weten te gebruiken en organiseren
- Automatisch denken: een onbewust, onwillekeurig proces dat geen
inspanningen kost
o Dit is het ‘spontaan’ en onbewust gebruiken van
 Schema’s : mentale structuren die onze kennis over de sociale
wereld organiseert
 Scripts: die ons automatisch vertellen hoe we ons moeten
gedragen in bepaalde situaties
- Automatisch denken os altijd verbonden met emotie
o Vb. Sympathie of antipathie hebben
Gebruik van schema’s en scripts
Stereotypieën = schema’s de toegepast worden op leden van een sociale groep
 We hebben automatisch een beeld, dit betekent niet dat het klopt
o Vb. over groep
 Vb. over Marokkanen, Vlamingen, Russen, …
o Vb. hoe zien ‘dieven’ eruit, mensen in armoede, mooie vrouwen
De functies van schema’s: waarom hebben we ze?
- Schema’s zijn nuttig: valt op als je ze niet hebt



1

, o Schema’s helpen ons om de wereld te organiseren en begrijpen, en
de gaten in onze kennis op te vullen
o Syndroom van Korsakov = een neurologische stoornis waardoor
mensen het vermogen verliezen om nieuwe herinneringen te
vormen, waardoor ze elke situatie moeten benaderen alsof ze die
voor het eerst meemaken
 Het vormen van nieuwe schema’s lukt niet
 Deze mensen moeten zichzelf en zijn wereld letterlijk elk
moment verzinnen
- Schema’s zijn vooral belangrijk in dubbelzinnige situaties
o Experiment Harold Kelley (1950)
 Economiestudenten die les zouden krijgen van een gaststudent

1 groep: als Studenten gaven
warm persoon hem hoge cijfers
Economiestudent Studenten krijgen
en krijgen les van een beschrijving
gastdocent van de gastdocent
Studenten gaven
1 groep: als kil
hem lagere
persoon
cijfers

Welke schema’s worden toegepast?
Toegankelijkheid en priming
 Hoe worden onze schema’s geprikkeld:
o Toegankelijkheid = mate waarin schema’s en concepten zich op de
voorgrond van ons bewustzijn bevinden waardoor het waarschijnlijker
is dat we ze gebruiken bij onze oordelen over de sociale wereld
 Schema’s kunnen:
o Blijvend toegankelijk zijn: vanuit wat je kent uit je eigen
omgeving/ervaring
 Vb. laat een ex-verslaafde in een nieuwe stad naar heroïne
zoeken: binnen 10min zal dit hem lukken door de schema’s die
hij aangemaakt heeft
 Vb. Laat iemand die hier niet verslaafd aan was hetzelfde doen:
dit gaat hem niet lukken omdat hij niet beschikt over een
schema die hem zou kunnen helpen om te weten waar hij zou
moeten zoeken naar heroïne
o Tijdelijk toegankelijk zijn: gerelateerd aan een doel dat we op dat
moment hebben
 Schema’s kunnen geactiveerd worden door priming:
o Priming = het proces waarbij recente ervaringen de toegankelijkheid
van een schema, kenmerk of concept verhogen
 Dit zal bepalen welke schema’s je naar boven zal halen
o Experiment over priming effect




2