Opleidingsdidactiek
Les 1: Inleiding op opleidingsdidactiek
Les 2: Professionele ontwikkeling van leraren
Les 3: PLG’s
Als professionaliseringsstrategie
Als teamteaching
Les 4: Videocoaching en videofeedback
Les 5 : curriculumcoherentie in de initiële lerarenopleiding
Les 6 : beginnende leraren
Les 7 : Professionele ontwikkeling van lerarenopleiders
Deel 1: onderzoekende houding
Les 8: Professionele ontwikkeling van lerarenopleiders
Deel 2: Diversiteit
1
,Praktische zaken
• 7 studiepunten
Doel van het opleidingsonderdeel
̶ Bewust worden van de rol van de lerarenopleiding/lerarenopleider: De ontwikkeling
van competenties van leraren ondersteunen
̶ Gesteund op een visie op het beroep van leraar:
̶ Welk soort leraar? Voor welk onderwijs? Voor welke maatschappij?
̶ Vastgelegd in basiscompetenties
̶ Gecontextualiseerd:
̶ Vlaams decreet
̶ Beroepsprofiel leraar
̶ Ontwikkelingsprofiel lerarenopleider
̶ Vanuit rolmodel
̶ “Teach what you preach” – Een lerarenopleider voldoet zelf ook aan het
beroepsprofiel
̶ Congruent opleiden: Eigen handelen kunnen bespreken en analyseren
(modelleren)
̶ Gestuurd door reflectieve paradigma
̶ Nadruk op de persoon van de lerarenopleider
̶ Uitdrukkelijke aandacht voor de kennisbasis van de lerarenopleiding
̶ Actuele onderzoeksthema’s
Visie en achtergrond
̶ Onderzoek in het vakgebied
̶ Praktijkrelevantie
̶ i.f.v. mogelijke job als lerarenopleider, begeleider van professionalisering,
etc.
̶ Professionele ontwikkeling (leraar en lerarenopleider) als uitgangspunt
̶ Congruent opleidingen
̶ Teach what you preach
̶ Verscheidenheid aan werkvormen
̶ Actief en samenwerkend leren
Opbouw opleidingsonderdeel
̶ Principe congruent opleiden (≈ opleiding Lerarenopleiding)
̶ Principe constructivistisch opleiden (≈ opleiding Onderwijskunde)
1. Plenaire sessies: les of onderzoeksseminaries
1. Bij onderzoeksseminaries zijn er onderzoekers aan het woord.
2. CGO-opdracht: co-assessment
1. Probleemgestuurd onderwijs = constructiegestuurd onderwijs
1) Plenaire sessies
̶ Algemene thema’s
̶ Presentatie van modellen en theorieën
̶ Aanzetten tot nadenken en discussie
̶ Relatie met actualiteit
̶ Verschillende thema’s
2
, 2) CGO – constructiegericht onderwijs
algemeen
- Variant op Probleem Gestuurd Onderwijs (PGO)
- Vertrekpunt vanuit probleemtaken
o Studenten doen zelf aan kennisconstructie
o Samenwerkend leren en productgericht werken
- Kern is productgericht werken – opleveren van eindproduct
- Ingeroosterd in planning
- Evaluatie via co-assessment
o Productevaluatie (docent)
o Procesevaluatie (peers)
CGO – werksessies
̶ CGO-sessies volgens vast stramien
1: Oriëntatie – doelbepaling
3: Voortgang bespreken
2: Opzoekwerk
4: Opmaak rapportering
̶ Aanwezigheid Laura Thomas, Brent Theys en Lisa Herman
̶ Leslokalen ter beschikking of online
̶ Eigen keuze (voorkeur on campus)
̶ Zie planning op Ufora
Praktijkproblemen
̶ Vertrekpunt: probleemtaken rond professionele ontwikkeling van leraren/casus
̶ 3 I’s:
̶ Initiële opleiding
̶ Inductie
̶ In-service
̶ Reële problemen bij aanbieders lerarenopleidingen
Product
̶ CGO: opleveren duidelijk product
̶ Eigen aan onderwijskundige
̶ Circa 6 studenten per groep (begeleiding Laura Thomas, Brent Theys en Lisa Herman)
Verwachtingen:
̶ Bijdrage van +/- 5000 woorden (exclusief referenties)
̶ Adviesrapport voor een opleidingscommissie lerarenopleiding
̶ Samenvatting van maximaal 1000 woorden
̶ Gestructureerd:
‒ Introductie en probleemstelling
‒ Context
‒ Voornaamste praktijken van mentoren
‒ Adviezen rond opzet professionaliseringsprogramma
‒ Kritische blik op hiaten
3
, Casus
̶ Vlaamse onderwijslandschap ondergaat een heuse digitale (r)evolutie, waarbij
technologische innovaties steeds meer worden geïntegreerd in de klaslokalen
̶ Vlaamse overheid heeft meer aandacht voor digitalisering in het onderwijs.
̶ ‘Digisprong’ - degelijke ICT-infrastructuur, ICT-schoolbeleid en een kennis- en
adviescentrum
̶ Expliciet aandacht aan nood voor ICT-competente leerkrachten en
lerarenopleiders
̶ Probleem
̶ Potse maar gezwinde opkomst van digitale toepassingen zoals ChatGPT
̶ Heel wat leerkrachten die aangeven onvoldoende opgeleid te zijn om om te
gaan met nieuwe digitale technologieën
Een opleidingscommissie lerarenopleiding wil een leerlijn digitalisering vormgeven en krijgt
de opdracht om na te gaan wat de plaats dient te zijn van digitalisering in een curriculum
lerarenopleiding zodat toekomstige leraren beter kunnen omgaan met de huidige
veranderingen die digitalisering met zich meebrengt.
Jullie wordt gevraagd om advies (1) om zicht te krijgen op de competenties die nodig zijn
m.b.t. omgaan met digitalisering in het onderwijs, (2) in welke mate de opleiding hieraan
tegemoet kan komen (leerlijn digitalisering), en (3) welke hiaten er blijven om in de
opleiding of tijdens effectieve in-service professionalisering aan te pakken.
Peer-assessment
̶ Samen bepalen van criteria en samen beoordelen (zie Padlet aan de start van eerste
CGO-sessie)
̶ Product (inhoud) → docent
̶ Proces → peers
̶ Berekening peerfactor (zie later)
̶ Tool “Peer Scholar” binnen Ufora
̶ Anoniem t.o.v. medestudenten, niet t.o.v. docent
̶ Correctie voor ‘uitschieters’
‒ (bv vriendjespolitiek) bij scorebereking
̶ Correctie voor sabotage
‒ (bv iedereen krijgt score 3)
̶ Elk criterium moet gescoord worden!
̶ Beknopte motivering/feedback per criterium
4
Les 1: Inleiding op opleidingsdidactiek
Les 2: Professionele ontwikkeling van leraren
Les 3: PLG’s
Als professionaliseringsstrategie
Als teamteaching
Les 4: Videocoaching en videofeedback
Les 5 : curriculumcoherentie in de initiële lerarenopleiding
Les 6 : beginnende leraren
Les 7 : Professionele ontwikkeling van lerarenopleiders
Deel 1: onderzoekende houding
Les 8: Professionele ontwikkeling van lerarenopleiders
Deel 2: Diversiteit
1
,Praktische zaken
• 7 studiepunten
Doel van het opleidingsonderdeel
̶ Bewust worden van de rol van de lerarenopleiding/lerarenopleider: De ontwikkeling
van competenties van leraren ondersteunen
̶ Gesteund op een visie op het beroep van leraar:
̶ Welk soort leraar? Voor welk onderwijs? Voor welke maatschappij?
̶ Vastgelegd in basiscompetenties
̶ Gecontextualiseerd:
̶ Vlaams decreet
̶ Beroepsprofiel leraar
̶ Ontwikkelingsprofiel lerarenopleider
̶ Vanuit rolmodel
̶ “Teach what you preach” – Een lerarenopleider voldoet zelf ook aan het
beroepsprofiel
̶ Congruent opleiden: Eigen handelen kunnen bespreken en analyseren
(modelleren)
̶ Gestuurd door reflectieve paradigma
̶ Nadruk op de persoon van de lerarenopleider
̶ Uitdrukkelijke aandacht voor de kennisbasis van de lerarenopleiding
̶ Actuele onderzoeksthema’s
Visie en achtergrond
̶ Onderzoek in het vakgebied
̶ Praktijkrelevantie
̶ i.f.v. mogelijke job als lerarenopleider, begeleider van professionalisering,
etc.
̶ Professionele ontwikkeling (leraar en lerarenopleider) als uitgangspunt
̶ Congruent opleidingen
̶ Teach what you preach
̶ Verscheidenheid aan werkvormen
̶ Actief en samenwerkend leren
Opbouw opleidingsonderdeel
̶ Principe congruent opleiden (≈ opleiding Lerarenopleiding)
̶ Principe constructivistisch opleiden (≈ opleiding Onderwijskunde)
1. Plenaire sessies: les of onderzoeksseminaries
1. Bij onderzoeksseminaries zijn er onderzoekers aan het woord.
2. CGO-opdracht: co-assessment
1. Probleemgestuurd onderwijs = constructiegestuurd onderwijs
1) Plenaire sessies
̶ Algemene thema’s
̶ Presentatie van modellen en theorieën
̶ Aanzetten tot nadenken en discussie
̶ Relatie met actualiteit
̶ Verschillende thema’s
2
, 2) CGO – constructiegericht onderwijs
algemeen
- Variant op Probleem Gestuurd Onderwijs (PGO)
- Vertrekpunt vanuit probleemtaken
o Studenten doen zelf aan kennisconstructie
o Samenwerkend leren en productgericht werken
- Kern is productgericht werken – opleveren van eindproduct
- Ingeroosterd in planning
- Evaluatie via co-assessment
o Productevaluatie (docent)
o Procesevaluatie (peers)
CGO – werksessies
̶ CGO-sessies volgens vast stramien
1: Oriëntatie – doelbepaling
3: Voortgang bespreken
2: Opzoekwerk
4: Opmaak rapportering
̶ Aanwezigheid Laura Thomas, Brent Theys en Lisa Herman
̶ Leslokalen ter beschikking of online
̶ Eigen keuze (voorkeur on campus)
̶ Zie planning op Ufora
Praktijkproblemen
̶ Vertrekpunt: probleemtaken rond professionele ontwikkeling van leraren/casus
̶ 3 I’s:
̶ Initiële opleiding
̶ Inductie
̶ In-service
̶ Reële problemen bij aanbieders lerarenopleidingen
Product
̶ CGO: opleveren duidelijk product
̶ Eigen aan onderwijskundige
̶ Circa 6 studenten per groep (begeleiding Laura Thomas, Brent Theys en Lisa Herman)
Verwachtingen:
̶ Bijdrage van +/- 5000 woorden (exclusief referenties)
̶ Adviesrapport voor een opleidingscommissie lerarenopleiding
̶ Samenvatting van maximaal 1000 woorden
̶ Gestructureerd:
‒ Introductie en probleemstelling
‒ Context
‒ Voornaamste praktijken van mentoren
‒ Adviezen rond opzet professionaliseringsprogramma
‒ Kritische blik op hiaten
3
, Casus
̶ Vlaamse onderwijslandschap ondergaat een heuse digitale (r)evolutie, waarbij
technologische innovaties steeds meer worden geïntegreerd in de klaslokalen
̶ Vlaamse overheid heeft meer aandacht voor digitalisering in het onderwijs.
̶ ‘Digisprong’ - degelijke ICT-infrastructuur, ICT-schoolbeleid en een kennis- en
adviescentrum
̶ Expliciet aandacht aan nood voor ICT-competente leerkrachten en
lerarenopleiders
̶ Probleem
̶ Potse maar gezwinde opkomst van digitale toepassingen zoals ChatGPT
̶ Heel wat leerkrachten die aangeven onvoldoende opgeleid te zijn om om te
gaan met nieuwe digitale technologieën
Een opleidingscommissie lerarenopleiding wil een leerlijn digitalisering vormgeven en krijgt
de opdracht om na te gaan wat de plaats dient te zijn van digitalisering in een curriculum
lerarenopleiding zodat toekomstige leraren beter kunnen omgaan met de huidige
veranderingen die digitalisering met zich meebrengt.
Jullie wordt gevraagd om advies (1) om zicht te krijgen op de competenties die nodig zijn
m.b.t. omgaan met digitalisering in het onderwijs, (2) in welke mate de opleiding hieraan
tegemoet kan komen (leerlijn digitalisering), en (3) welke hiaten er blijven om in de
opleiding of tijdens effectieve in-service professionalisering aan te pakken.
Peer-assessment
̶ Samen bepalen van criteria en samen beoordelen (zie Padlet aan de start van eerste
CGO-sessie)
̶ Product (inhoud) → docent
̶ Proces → peers
̶ Berekening peerfactor (zie later)
̶ Tool “Peer Scholar” binnen Ufora
̶ Anoniem t.o.v. medestudenten, niet t.o.v. docent
̶ Correctie voor ‘uitschieters’
‒ (bv vriendjespolitiek) bij scorebereking
̶ Correctie voor sabotage
‒ (bv iedereen krijgt score 3)
̶ Elk criterium moet gescoord worden!
̶ Beknopte motivering/feedback per criterium
4
